ਮਾਲਯ ਪਹਾੜ ’ਤੇ ਜੋ ਘਟਨਾ ਕਦੇ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਬੁਨਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗੀ। ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਸਭ ਪੂਰਵ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਮਾਲਯ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਬੁਨਕਰ ਸੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ’ਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵਾਤ੍ਸਯਾਨ ਦੀ ਧੀ, ਬੜੀ ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਪਤੀ-ਭਗਤ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਕ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਜੋ ਸੂਰਪਾਕ्षੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਓਹਦੇ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਸਾਲੋਦਰਾ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਕੀ ਲਿਆਈ ਹੈਂ?’’ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਿਆਈ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ।’’ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ‘‘ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਹੈ; ਜੇ ਰੁੱਸ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਲਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲਿਆ, ਸੁੰਦਰਿ।’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਔਰਤ ਤੁਰੰਤ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮੁੰਹ ਉੱਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, ‘‘ਦੇਖੋ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।’’ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ‘‘ਕੋਈ ਸੋਹਣਾ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਠੱਗਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ।’’ ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਾਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਔਰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਲੈਣ ਆਈ, ਉਹ ਲੈ ਨਹੀਂ ਸਕੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਵਾਰਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ—ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ: ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਅਤੇ ਦਿਵਾਕਰ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ। ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਅਲਸੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਮਾਲਯ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ ਓਪਰੋਂ ਢੱਕਣ ਵਾਂਗ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਹਨੇਰੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁਆਂ ਸੀ, ਉਥੇ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਇਹ ਪੱਥਰ ਕੁਆਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ?’’ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਇਹ ਪੱਥਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੁਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।’’ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।’’ ਉਹ ਮਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, ‘‘ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਨਾਂ ਦਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ।’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸਮੇਤ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਈ।