ਮਹਾ ਕੋਸ਼ਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਹੰਸ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਮਹਾ ਸ਼ੈਰੀਨ, ਅਤੇ ਕੰਠਾ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਚ ਮਧੁਸੂਦਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਲੌਹਦੰਡ 'ਚ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਕੋਸਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੋਹਕ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਕਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਭੂਧਰ, ਮਹੋਦਾ 'ਚ ਕੁਸ਼ਪ੍ਰਿਆ, ਸਿੰਧੂ ਦੀਆਂ ਘਣੀ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਸੁਨੇਤਰ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਪੁਰ 'ਚ ਸ਼ੂਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਭੀਮਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਵਨ 'ਚ ਭੀਮਾ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮਹੇਸ਼ਾ, ਕਾਮਰੂਪ 'ਚ ਸ਼ਸ਼ੀਪ੍ਰਭਾ, ਸਿੰਹਲ ਦੀ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਉਪੇਂਦਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾਹਵਾ 'ਚ ਕੁੰਦਮਾਲਿਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕਾਲਾਗਨੀਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿੱਤਿਵਾਸਸ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਮਹਾਤਲ 'ਤੇ ਦੇਵੇਸ਼ਾ, ਚਾਗਲੇਸ਼ਵਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗਦਾ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਚਕਰਾ ਧਾਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮਹਰ ਲੋਕ 'ਚ ਅਗਸਤਿਆ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਪਿਲਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ, ਸੱਤਵੇਂ ਲੋਕ 'ਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਅਕਲਪਨ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ, ਅਕਾਸ਼-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ-ਪੂਰਨ ਹੈ। ਪਲੱਖਸ਼ ਟਾਪੂ 'ਤੇ, ਗਰੁੜ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਾ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਚ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਨਮੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ, ਜਲ-ਥਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਵੱਡੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਬਦਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਵਨ ਦੇ ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਥੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਸਾਧਿਆ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਉਠਦਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਦੇ ਯਜਨ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਕੁਰੁਜਾਂਗਲਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ; ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਤਾਰੇ ਚਮਕ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਘਨ ਪੈ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਜਲਾਇਆ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਲਾਉਂਦਾ? ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਭੋਗ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ। ਉਹ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੋਲ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ—ਇਥੇ ਅਗਨੀਆਂ ਭੋਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਕਾਲੀ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ? ਫਿਰ, ਕਾਰਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਿੱਥੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਵਿਚ ਹਵਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਪ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਮਕਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਥਲੇ ਜਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ, ਸਚਾਈ, ਅਤੇ ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਰਾਰੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਜੋ ਸਚ, ਠੀਕ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ—ਜੋ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਯਜਨ ਦੇ ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹਰੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯਜਨ 'ਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ—ਨਾ ਘਾਸ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੋਨਾ। ਜਿਸਦੇ ਪੇਟ 'ਚ ਧਰਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਿਮਰ ਰੂਪ 'ਚ ਆ ਕੇ, ਕੁਝ ਨਿਮਣੀ ਚੀਜ਼ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਚ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਇਥੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਜੋ ਬੋਲ, ਸਰੀਰ, ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਾਥਾ, ਧਰਮ, ਸਚਾਈ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਮਹੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।