ਵਾਮਨਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸੂਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਪੋਕ, ਛੇ ਨਾਵ, ਅਤੇ ਜੋ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਇੰਦਰ, ਅੱਗਨੀ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਚੈਤਰ ਤੋਂ ਫਾਲਗੁਨ ਤੱਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਅਟੱਲ ਚੱਕਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਜਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ?" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਚੱਕਰ ਇੱਥੇ ਸੁੱਟਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁੱਟੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰਾ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ। ਚੱਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯਜਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸਵਭਾਵ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕੱਟੀ ਜਾਂ ਜਲਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜਿਹੜੇ ਭਲਿਆਂ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਫਲ ਦੇਣਗੇ। ਤੀਜਾ ਰੂਪ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੂਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾਮਨੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ, ਦਿਵਯ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਦਾਮਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।" ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਗਿਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਜਲੀ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਹੋਵੇ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵਧੀਆ ਚੱਕਰ, ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਭਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਧ ਸਮੇਤ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਰੂਪ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਵੱਡੀ ਪੂਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਉੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਸੁਵਰਨਾਕਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ਾ ਗਿਆ। ਟੋਮਤੀ, ਕਾਂਚਨਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂਦਾਇਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ, ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ਾ ਅਰਣਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਗਯਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਗੋਪਤੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੂਣਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਗਦਾਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗੋਪਤੀ ਸ਼ੰਕਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਰਯੂ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਰਜਾ ਨਗਰ ਗਿਆ। ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਜਿਤ, ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਮਹੇਂਦਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਮਹੇਂਦਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਸੋਮ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ, ਗੋਪਾਲ ਅਤੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰ ਪਹਾੜ ਗਿਆ। ਕਸ਼ੇਰੂ ਖੇਤਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜੋਗ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਹਾਦ ਨੇ ਸੁਗੰਧਤ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜੋਗੀ ਆਤਮਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਗਿਆ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਵੰਤੀ ਨਗਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।