ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ?” ਇਸ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, “ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਚਿਨ੍ਹ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਨਾਸ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਲਾਟੂ ਉੱਤੇ, ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਿਰਗੁਣ, ਜੋ ਕਿ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਕਿ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵਿਣੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਰਗਾ ਹੈ... ਇਸ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਤੀਲੇ ਹਨ, ਛੇ ਨਾਭੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਤ ਹਨ। ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਚੈਤ੍ਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਤੱਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਚੱਕਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਵਿਣੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?” ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੀ ਜਾਂਚ ਵਾਸਤੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਚੱਕਰ ਇੱਥੇ ਸੁੱਟਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।” ਵਿਣੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਟੋ।” ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਿਣੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਰਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ, ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਅਸਲੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਇਹ ਨਾਂ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਂ ਸਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਨੇਕ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲ ਦੇਣਗੇ। ਤੀਜਾ ਰੂਪ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।” ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਵਿਣੂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾਮਨੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ। ਵਿਣੂ, ਦਿਵ੍ਯ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾਮਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।” ਦਾਮਨਾ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਵਿਜਲੀ ਨਾਲ ਵਿੱਖੀ ਹੋਵੇ। ਉੱਤਮ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਲੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇਂ, ਹੇ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ, ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਦੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਫਿਰ, ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਸੁਵਰਨਾਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਟੋਮਤੀ, ਕਾਂਚਨਾਕ੍ਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂਦਾਇਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ, ਉਹ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨੈਮਿਸ਼ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਗੋਪਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੀ ਪੁੰਨਯ ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗਦਾਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗੋਪਤੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਰਜਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।