ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰ ਅਤੇ ਭੈਚੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੋਵੇਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧੇ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਚਕਰ ਨਾਲ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ। ਉਥੇ, ਹਰਾ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਠੰਡੀ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਨਾਲ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਤਸਤਾ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੌਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਲੁਕਵੇਂ ਹੋਏ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਚਕਰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਿਆ। ਚਕਰ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਥਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ, ਪਤੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਉਪਮਨਯੂ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਾਤਾ ਬਹੁਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਦੁੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਲਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ, ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਖਾਧੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਆਦਲੇ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਟੇ ਦੀ ਮਾਂਝੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਲਈ। ਮਾਂ ਰੋ ਪਈ, ਉਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਕ ਗਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਵਿਰੂਪਾਖ਼ਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਵਿਰੂਪਾਖ਼ਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਜੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਤਾਂ ਛੱਡੋ!" ਉਪਮਨਯੂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖ਼ਸ਼ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ?" ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਗਿਆ।" "ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਵੇਲੇ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਉਪਸਥਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ‘ਇਹ ਚਕਰ, ਜੋ ਕਾਲ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ...’ ਇਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਤੀਲੇ, ਛੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਚੈਤ੍ਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਤੱਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।" "ਇਹ ਅਟੱਲ ਚਕਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਵਿਸ਼ਣੂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?" ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੇਰੀ ਜਾਂਚ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।" ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਟੋ।" ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।