ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨੇ ਸ਼ੂਲਬਾਹੁ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਰਸਾਇਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿ्णੂ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੀ ਵਿਰੰਚੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਤ ਵਸਤੂ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞ ਗਿਆ। ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਭਿਆਨਕ ਸਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਅਦਲ-ਬਦਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅਜੇਤ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ। ਨਦੀ ਦੇ ਦੋਨੋ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਚਾਨਕ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤਾਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਧੇ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਚੱਕਰ ਨਾਲ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤਾਰਾ ਡਿੱਗ ਪਵੇ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਪੈਰ ਦਾ ਹਿਮਪਾਤ ਹੋਇਆ, ਠੰਢੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਉਥੋਂ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਨਦੀ ਵਿਤਸਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਵਿਣੂ ਨਾਲ ਲੁਕਵੇਂ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ, ਸ਼ੰਕਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਇਹ ਚੱਕਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਉਪਪਤੀ ਸੀ? ਚੱਕਰ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਹ ਕਥਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਗਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ, ਇੰਝ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਨਿਭਾਣ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਉਪਮਨਯੂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਾਤਾ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਕੁਝ ਦੁੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਵ ਨਾਲ, ਪਿੱਛ ਕੇ ਚਾਵਲ ਦਾ ਰਸ ਬਣਾਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਿਅੰਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਚਾਵਲ ਖਾਧਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਮਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਟੇ ਦਾ ਮਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਮਾਂ ਰੋ ਪਈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ, ਤੇ ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—"ਜਦੋਂ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਦ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਜੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ!" ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?" ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ।" "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਉੱਚੀ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ, ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਦਿਵਯ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ...