ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਦੇ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ ਸਿਨੇ, ਐਵੇਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੇ ਵਿਰਲੇ ਦੋਸਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਸਦਾ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਨਰਮ ਪੇਟ, ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਲਕੀਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੜੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਐਵੇਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਇਆ, ਐਵੇਂ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ, ਸਪ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਦੇਹ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਵੀ ਲਾਲ ਲਾਕ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਣ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਤਪਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਧਵ ਜੀ, ਇੱਕ ਤਪस्वੀ ਵਾਂਗ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੰਸਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ। "ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਉਹ ਇਸ ਨਾਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਯੁਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਸਨਾ ਜਾਗ ਪਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਾਰੀ, ਫਿਰ ਪਾਤਾਲ, ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਅਤੇ ਅੱਠੋ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨਾਮਕ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵੈਸ਼ ਦਿਲੋ-ਜਾਨ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮुनਿ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਲੱਗ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵੀ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੱਲੇ ਉਤਰਾ, ਕੇਕਰਲੋਹਿਤਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਧੀਆ ਸੱਪ ਨੇ ਚਯਵਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਚਯਵਨ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨਾਗ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਫਿਰਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ। ਚਯਵਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਲਿਆ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਸੂਝਵਾਨ ਚਯਵਨ ਧਰਮ ਭਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਹਨ?" ਚਯਵਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਰਸਾਤਲ ਦੇ ਗਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।" ਫਿਰ ਚਯਵਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਨੇਮਿਸ਼ ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਜੈਯ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ।" ਵੱਡੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਨੇਮਿਸ਼ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਸਦਾ ਜਲ ਬਹੁਤ ਸੁੱਚਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ। ਉਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉੱਚੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਅਖੁੱਟ ਤੋਣੀਆਂ ਵੀ ਸਨ।