ਭੈਰਵ ਜੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਗਤੀ-ਬਲ ਨਾਲ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਰੂਪ, ਧਰਮ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ ਹੈ। ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਅਧੋਲੋਕ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਰਾਏ ਗਏ। ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮਸਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਮਾਧਵੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਮਾਇਆ ਤੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਉਹ ਓਥੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੱਖਣੀ ਹਵਾ ਠੰਡੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਗਤ-ਪੂਜਨੀਯ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ, ਹਰਿ ਜੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗਾਂ-ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਮਨਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਵੀ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਗਾ ਕੇ ਆਏ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਹਰਿ ਜੀ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਮੀਂਹ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਾ ਨੂੰ ਨੁਕੀਲੇ, ਪੰਖੀਦਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ। ਸ਼ਕ੍ਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਪਾਕਾ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ। ਚੰਗੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਾ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੁਰੰਦਰ ਬਣੇ। ਜੋ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਧੋਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਤ੍ਰਿਆੰਬਕ ਵਲੋਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਕ ਦਿਨ, ਦਿਤਿ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ—"ਹੇ ਨਾਥ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵੋ ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਿਆ ਕਿ "ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨਾਲ, ਦੱਸ ਦਹਾਕਿਆਂ (ਸੌ) ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ। ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੇਗਾ—ਇਹੋ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਸੰਤ ਨੇ ਗਰਭਾਧਾਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਦੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਓਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆਏ ਤੇ ਦਿਤਿ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਨਿਯਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ "ਬਾਣਾ" ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ। ਸੰਤ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਨੁਕਸ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤਪੱਸਵੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੀਸ ਧੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਦਿਤਿ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਉਸਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਲਪਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਨੱਕ ਵਿਚੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹੱਥ ਸਿੱਧੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਹ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਸੌ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਵਜਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਵਜਰ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੀਕਣ ਲੱਗੀ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਭਾਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦਿਤਿ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ—"ਇਹ ਤੇਰੀ ਮੰਗ ਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।