ਦੋ ਤਪਸਵੀ, ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਰਥਾਂ 'ਚ ਸਵਾਰ, ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਧਰ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਜੋ ਦਰਿਆ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਵਧੀਆ ਵਪਾਰ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਆਈ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਗਈਆਂ: "ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੀਰ ਲਾਏ, ਤੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ, ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਸ ਵਾਂਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਪਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਤੇ ਉਚਿਤ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੰਧਨ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆ, ਆ, ਹੇ ਵਾਂਦਰ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਵਾਂਦਰ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਵੋ, ਦੱਸੋ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦੱਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਚੁੱਕੀ ਰੱਖੀ ਪਰ ਕਦੇ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।" ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਵਾਂਦਰ ਨੇ ਜਾਬਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਟਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਤਧਵਜ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬਣ ਗਏ। ਰਤਧਵਜ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧੀ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਣਾ ਦਿਓ।" ਉਸ ਨੇ ਆਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਈ ਪਾਪ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਤਦ ਰਤਧਵਜ ਨੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, "ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਵਾਂਦਰ-ਹਾਥੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਂਦਰ, ਜੋ ਉੱਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ। ਜਦ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ ਨੇ ਉਸ ਵਾਂਦਰ-ਹਾਥੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਵਾਂਦਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸ਼ੋਰ-ਗੁਲ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਾਊਂਟ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤ-ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਛਪ ਛਪਾਇਆ। ਹਰੇ-ਭਰੇ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਵਿਚ, ਘੋੜੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਟਾਪਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਤ੍ਰੀਆਂ—all rampart ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਤੱਕਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਸੁਰਥਾ, ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਮਕਮਾਂਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।" "ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਤਧਵਜ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦੂਜਾ, ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਬਾਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮੰਗਲਮਈ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਜੋਗਮਯ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।