ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੁਖੀ ਸੁਖੀ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਵਿਅਕੁਲਤਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ਼ਨਾਸ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਘਾਗਵਤੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ਼ਨਾਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਇਹ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਭਕਰ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।" ਉਸ਼ਨਾਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਇਹ ਜੀਵਨ-ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।" ਪਰ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਟਿੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਹਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਕਣਾਂ ਨੂੰ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਕੰਬ ਗਈ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੀ?" ਮੰਕਣਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਪ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਉੱਤੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਝਟਕਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਦਰਅਸਲ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅਵਧਾਨ ਹੋ।" ਫਿਰ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਨਾਚ ਰੋਕ ਕੇ, ਮੰਕਣਾਂ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸੀ, ਪ੍ਰਿਥੁਦਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੂਣ ਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਦੁਆ ਕਰੀ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਪਾਪ ਅਤੇ ਮਲਿਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਦਰਿਆ ਮਨਮੋਹਕ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੋਮ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੀਰਥ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿਖੇ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੰਭੂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੰਦਰਾਟ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਉਸੇ ਕਾਰਣ ਦੇ ਲਈ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਏਕ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਕਰ ਮੰਦਰਾਟ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਦਰੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਗੱਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਇੱਥੇ ਸੁਣੋ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੁਜਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ।" "ਫਿਰ, ਜੋ ਯੋਗ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਦੈਤਿਆ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਹ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਪਾਪੀ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੇਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ੰਭੂ ਇੱਥੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਪਾਪ-ਭਾਵਨਾ ਉੱਤੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇਤ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵ-ਵਿਨਾਸਕ, ਤੂੰ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਇਹ ਇੱਛਾ ਅੱਜ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ। ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਮੈਂ ਕਿਹਾ।