ਉਹ ਸਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਪਾਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਗਦਾਂ, ਖੋਪੜੀਆਂ, ਘੰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਚਹੁੰਫੇ ਫੈਲ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਬੋਲ ਚੁੱਕੇ, ਤਾਂ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ, ਇਕ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਉਹ, ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, "ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਓ ਸਥਾਣੁ!" ਅਤੇ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਠੋ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ!" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਆਇਆ, ਸਾਰੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?" ਉਸ ਨੇ ਉਸ਼ਨਸ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਘਾਗਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ। "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?" "ਹੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਸਲੀ ਤੱਤ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।" ਫਿਰ ਵੀ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਟੇਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੰਕਨਾ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਕੰਬ ਗਈ। "ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮੁਰਾਦ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਇੱਥੇ ਕੀ ਸੁਖ ਹੈ?" "ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ; ਦਰਅਸਲ, ਤੁਸੀਂ, ਸਰਕਾਰ, ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਾਚ ਰੋਕ ਕੇ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਸਰਸਵਤਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਅਤੇ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਮੋਹਕ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਜਲ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁਣਯਤਮ ਸਥਾਨ ਸੋਮ-ਪਾਲਾ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸੰਯਮੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੰਭੂ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ, ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਲਈ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਆਉ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਰਣਨ ਕਰੀਏ। ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਦਰੀ ਦੀ ਉਸ ਧੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਤਦ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਗੱਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਦੇਵ ਹਨ; ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਸੁਣੋ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖੀ।" ਫਿਰ, ਜੋ ਯੋਗ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ।