ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੱਡਾ ਰਾਸ਼ੀ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ—ਉਸਦੀ ਮੁੱਛ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮਿਥੁਨ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ, ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪੇਟ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈਨਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ, ਤੁਲਾ, ਉਸਦਾ ਨਾਭੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗੇ, ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ—ਕਾਲਰੂਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਜਨਨੇਂਦ੍ਰਿਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਜੰਗ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤਭਿਸ਼ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ੀ, ਕੁੰਭ, ਉਸਦੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ, ਮੀਨ, ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਹਨ। ਉਹ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜ ਕੇ, ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਕੀ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਅਨਾਜ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਨਾਹ ਹਨ। ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਜੋੜੀ, ਗਾਇਕਾਂ, ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜੀ ਦੁਅਲ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁੰਨ-ਸੰਨ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪਿੰਡਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨਰਮ ਖਜੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਸਰਾਅਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ, ਗੋਬਰ, ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ, ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਾਇਕ ਹਨ। ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਕੁੰਭ ਰਾਸ਼ੀ ਜੂਆ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜ਼, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਦੱਸਣਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਪਰਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਕਥਾ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮੰਗਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਯਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ। ਹਰੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਘਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਜਦ ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰੰਭਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਵਸੰਤ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਵੀ ਉਥੇ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਸੰਤ ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਸੰਤ, ਚਮੇਲੀ ਦੇ ਕੋਪਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉੱਚੀ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ, ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਰੀ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।