ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਵਚਨ ਕਿੱਥੋਂ ਜਨਮਿਆ? ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਕ ਹੈ।" ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਰਤਧਵਜ ਦੀ ਧੀ ਲਈ, ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਪਿੱਛੇ ਰਾਜਾ ਕੁਵਲਯਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਸੀ? ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਦਾਲਸਾ ਸੀ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੀ—ਮਦਾਲਸਾ ਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਪਾਤਾਲਕੇਤੂ ਨੇ ਉਸ ਪਤਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਉਸਦੇ ਲਈ ਉਹ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਹਿਰਣੀ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਹੁਣ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਕੀ ਚੁੱਕੇ? ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਵਧੀਆ ਵਧੀਕ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹਤਿਆਰਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਣ ਲੱਗਾ। ਇਕ ਵਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਗੌਰੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਵਿਚ ਖੜੀ ਦੇਖਿਆ—ਉਹ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਬੜੀ ਮੰਗਲਮਈ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ?" "ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਬਿਨਾ ਕਿਉਂ?" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਤੇ ਸ਼ਰਮ—ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਜੇ ਇਹ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇ?" "ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ, ਹਿਰਣੀ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ—" ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ।" "ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ—ਤੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਨਾ ਡੁੱਬ!" "ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰਨ।" ਉਹ ਫੌਜ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਸੱਚੀ, ਭਲਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸੀ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, "ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਹਤਰ ਨਪੁੰਸਕ ਹੋਣਾ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਉਪਭੋਗ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਹਤਰ ਭਿਖ ਮੰਗਣੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ," ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਨੰਦੀ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਵਿਦਯੁਤ-ਅਸਤ੍ਰ ਉਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਵਿਦਯੁਤ-ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਗੌਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਮਾਦਾ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸਥਿਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਚਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅੰਧਕਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਨੇ, ਜੋ ਸੌ ਵਿਦਯੁਤ-ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦ ਅੰਧਕਾ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਅਗੂ— ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਅਟੱਲ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹਿਆ। ਵਿਦਯੁਤ-ਅਸਤ੍ਰ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਗਣਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਮਘਵਨ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਜਾਓ।" "ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਸ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਪੇੜਾਂ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿਚ ਜਾਓ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।" ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਾਰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਈ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, "ਅੰਧਕਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ?" ਇਹ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।