ਇਥੇ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਅਕਲਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਅਣਗਠ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬਿਲਵ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਫਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਦਰਿਆ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਝੀਲਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਘਰ ਬਣਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਘਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਜੂ-ਬੰਦ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਇੱਕ ਸੱਪ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਨੰਜਯਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਲਾ ਸੱਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਜਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਈ, ਤਾਂ ਨੌਕਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਤਣੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ—ਜੀਮੂਤਕੇਤੁ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਸਰਤ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕ ਦਿੱਤੀ। ਕਮਲ ਮਹਿਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ ਘੋਸਲੇ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਸਿੰਗ ਤਿੱਖੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਗੰਦੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇ en੍ਹਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਸੰਤੋਖ ਵਿਚ ਹਨ। ਨੈਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਚਾਨਣ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਸਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ। ਦੱਖ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਨਸੂਯਾ, ਅਤਰੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਗ ਲਿਆ। ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਦੱਖ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਧਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਸਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੱਖ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਇ en੍ਹਾ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ, ਇੱਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਦੱਖ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਪਾਲੀਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਅਖੀਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਪਾਲੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਐਸੇ ਕਿਉਂ ਬਣੇ? ਇਹ ਗੱਲ ਆਦਿਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਵਰੂਪ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਹੋ ਗਏ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਮਿਟ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੰਨ੍ਹੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਡੋਲ, ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਅਚੰਭਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ? ਦੱਸ।" "ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ।" ਇੱਥੇ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਦਾ ਮੂਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ। ਕੋਈ ਤਰਾਜੂ ਅਤੇ ਤੰਬੂਰਾ ਫੜ ਕੇ, ਝਣਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਲੱਗਣ ਵਾਂਗ ਉਦਾਸ ਖੜਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਪੰਜਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਨੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।