ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਹੰਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵਿਮਾਨ ਰਥ ‘ਚ ਬੈਠੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਆਪਣਾ ਮਾਲਾ ਤੇ ਕਮੰਡਲੁ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਐਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਭਯਾਨਕ ਰੂਪ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਮੋਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਨਵੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਸਦੀ ਜੋਤਿ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਾਰਾਹੀ ਦੇਵੀ ਪਿੱਛੋਂ ਆਈ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮਾਹਿੰਦਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚੋਂ ਨਖਿਨੀ ਨਿਕਲੀ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਨਰਸਿੰਹੀ ਰੂਪ ਸੀ। ਜਦ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਗਰਜਦਾ ਸ਼ੋਰ ਗੂੰਜਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਚਨ ਆਖਿਆ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀ: "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਫੇਰੋਂ ਸਵਰਗ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਗਰੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਗਰਜਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਾਟਿਆਯਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਦੌੜੀਆਂ। ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂ ਦੈਤ, ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ ਭਾਲੇ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗਦਾਂ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੋਰ ਮਹਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਵਜਰ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੋਚ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਾਰਾਹੀ ਨੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤੇ; ਵਿਨਾਇਕ ਨੇ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਰਕਤਬੀਜ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆ ਗਏ। ਰਕਤਬੀਜ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਪਨ ਹੋਂਦਿਆਂ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਦੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਜੰਗ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਲਹੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਥੇ ਉਥੇ ਉਸਦੇ ਜਿਹਾ ਹੀ ਨਵਾਂ ਦੈਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਭ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਚੰਡੀ ਮਾਤਾ, ਜਲਦੀ ਲਹੂ ਪੀ ਲਓ, ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਕਰ ਲਓ।" ਚੰਡੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉੱਪਰਲਾ ਹੋਠ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਤੇ ਹੇਠਲਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਖਾਲ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਰਕਤਬੀਜ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਲਹੂ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਹ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਆਖ਼ਰ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਬਲ ਕਰਕੇ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ‘ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਦੈਤ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, "ਹਾਏ ਪਿਓ! ਹਾਏ ਭਰਾ! ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਥੋੜਾ ਰੁਕੋ, ਵਾਪਸ ਆਵੋ!" ਮ੍ਰਿਦਾਨੀ ਵਲੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੈਤ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਿਚ ਲੁਕ ਗਏ। ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਰਥ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮ੍ਰਿਦਾਨੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਪੈਰਾਲਿਸਿਸ, ਮੋਹ ਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਅਜ਼ਮਾਉਂਦੇ ਹੋ?" ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ‘ਚ ਵੰਡ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ, ਜਿਹੜੀ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮਨ ਹਟਾ ਲੈ, ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ।" ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਸਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਇੱਥੇ ਵਿਆਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾਓ।" ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਂ ਜੰਗ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ, ਰਕਤਬੀਜ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਦੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ, ਇਸ ਅਸੁਰ ਵਿਧਵੰਸਕ ਲੀਲਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।