ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੰਵਰਣ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸੰਵਰਣ ਉੱਤੇ ਪਈ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਅਚਾਨਕ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਵਰਣ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁਤਾਬਕ ਚੱਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਨਾ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁੱਦਾ ਸੀ। ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੇਹੜੇ ਖਜਾਨੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਸੰਵਰਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਵਰੁਣੀ, ਜੋ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ ਹੋਵੇ, ਉਪਸਥਿਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੰਵਰਣ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸੰਵਰਣ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਰਾਜੇ ਸੰਵਰਣ ਦੀ ਓਰੋਂ ਆਏ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ, ਜਿਸਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਵੀ ਵਰੁਣੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਮਰਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਕਮਰ ਤਿੰਨ ਵੱਟਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਪੱਟ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਮਸਤਕ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਜੋੜਦੀਆਂ, ਦੰਦ ਸੁੰਦਰ। ਉਹ ਪੰਜ ਥਾਵਾਂ ਲਾਲ, ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ ਕਾਲਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਵੱਕੜ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਸੀ। ਪਰ, ਜਿਹੜਾ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਦਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨਾ, ਪ੍ਰਭੂ।” ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਸੰਵਰਣ, ਰਿਕਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ?” ਵਰੁਣੀ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਿੱਤੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਲਿਆ ਆਈ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਤਪਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੜ ਲਿਆ। ਤਪਤੀ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਧੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਘਿਉ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਕੁਰੂ, ਸੰਵਰਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਕੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਉਸਦੀ ਮੰਗ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਰੂ ਆਪਣੀ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਪੌਲੋਮੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੀ ਯਸ਼ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭ੍ਰਮਣ ਕੀਤਾ।