ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ, ਵਿਂਧਿਆ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿਓ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਹਾੜ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠਾਂ ਰਹੇਗਾ; ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤੌਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣਾ ਬੁੱਢਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਥੱਲੇ ਹੋ ਜਾ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਮੁੜ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਵਧਦਾ ਨਾ ਰਹੀਂ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।" ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੁੜ ਆਉਣਗੇ। ਫਿਰ, ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸੁਖਮਈ ਆਸ਼ਰਮ ਵਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਥੱਲੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ। ਉੱਪਰਲੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਦੁರ್ಗਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਖੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਕਾਠਿਆਯਨੀ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਉਥੇ ਖੜੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਦੈਤ, ਚੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡ, ਜੋ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਦੂਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਦੈਤ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਕੁਆਰੀ ਦੇਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੰਦਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਕਿਲੇ ਵਰਗੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।" "ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਜੰਤ੍ਰਾਂ ਵਰਗਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਡਰਪੋਕ ਪ੍ਰੇਮ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੀੜ੍ਹੀ ਬਣਾਈ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਮਨਮਥ ਦਾ ਪਸੀਨਾ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੋਹਰ ਖੁਦ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਲਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ਹਿਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਾਮਦੇਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਉਥੇ ਵਸਣ ਲਈ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਲੋਕ ਵਸਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ। ਉਸ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ, ਥੱਕ ਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਦੂਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਨਖਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣ ਗਈ।" "ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ। ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਉੱਤੇ ਵੇਖੋ; ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਮਹਿਸ਼ (ਭੈਂਸ) ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਦੈਤਪਤੀ ਨੇ ਉਗਰਾਯੁਧ, ਚਿਕਸ਼ੁਰ ਅਤੇ ਰਕਤਬੀਜ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੁੰਦੁਭੀ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਕੁਆਰੀ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਦੈਤ, ਰੰਭਾ ਦੇ ਅਦੁੱਤੀ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਕੋਈ ਭੁਲਾਵਾ ਨਾ ਕਰ, ਜੋ ਰੰਭਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੁਣਾ।" ਰੰਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਹਾਂ; ਹੇ ਕੁੜੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਚਾਹੇ ਭੂਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਯਕਸ਼, ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਅੱਜ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵੀਆਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਦੈਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਪਰੀਆਂ।