ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੋਈ ਭਗਤ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਨੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹਵਾ, ਬੁੱਧੀ, ਮਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਖ਼ਿਮਾ, ਦਾਨ, ਦਇਆ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਯਮ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਪਵੇਦ ਹੋ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਇਆਵਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ ਤੋਂ ਬਚਾਓ। ਮੈਂ ਸੜ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਖੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਸੋਚੇ ਬਿਨਾ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਤੀਰਥ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦੇ ਦਾਗ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗਸ਼ਾਈਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵਰੁਣਾ ਵੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਨੋ ਨਦੀਆਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਅਸਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗੀਤਮਈ ਗੁਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਆਚਾਰਯਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸਿਆ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਝੀਲ ਦਾ ਕਮਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਲੰਬੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਝੰਡੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਭੌਰੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਵੀ ਉਥੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਬੰਧ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਆਉਣ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਅਤੇ ਗੱਧ ਵਿਚ ਛੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ। ਉਥੇ ਚੰਜਲ ਸੂਰਜ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੱਲ ਪਾਪ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਿਆ। "ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਾਰਨ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ। ਜੋ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਸਦਾ ਖੋਪੜੀ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਛੁਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਤੀਰਥ 'ਕਪਾਲਮੋਚਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਖੋਪੜੀ ਛੁਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ 'ਕਪਾਲਮੋਚਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ। ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ। ਜਯਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ, ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਪਰ ਵਿਜਯਾ, ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ? ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਸੱਦੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।