ନିଶାଚରସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧିଂ ତାମଚିନ୍ତଯତ ଯୋଗଵିତ୍
ଯେଉଁଠି ଯୋଗ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ଦାନବର ବୃଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ।
ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜାସୁ ସଂସକ୍ତାନ୍ ଧର୍ମସଂଯୁତାନ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ—
ମହାଂଶୁନଖରଃ ସୂର୍ଯସ୍ତଦ୍ଵିଘାତମଚିନ୍ତଯତ୍
ବଡ଼ ତେଜସ୍ୱୀ ନଖ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସେହି ଦୁଷ୍ଟତା କିପରି ନଶ୍ଟ କରିବେ ଭାବିଲେ ।
ସ୍ଵଧର୍ମଵିଚ୍ଯୁତିର୍ନାମ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଘାତକୃତ୍
ନିଜ ଧର୍ମରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବାକୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଇଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଭାନୁଭୀ ରାକ୍ଷସପୁରଂ ତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ଯଥୈଚ୍ଛଯା
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ, ସେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଥିବା ସହର ସେଉଁଠି ଯେପରି ଚାହିଲେ ସେପରି ଦେଖିଲେ ।
ନିପପାତାମ୍ବରାଦ୍ ଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣପୁଣ୍ଯ ଇଵ ଗ୍ରହଃ
ସେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଉପକାର କ୍ଷୟ ହେଲା ପରେ ଗ୍ରହ ତଳକୁ ଝରିଯାଏ ।
ନମୋ ଭଵାଯ ଶର୍ଵାଯ ଇଦମୁଚ୍ଚୈରୁଦୀରଯତ୍
ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ: 'ଭବଙ୍କୁ, ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର!'
ହା ଦେତି ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ସର୍ଵେ ହରଭକ୍ତଃ ପତତ୍ଯସୌ
ସମସ୍ତେ ଚିତ୍କାର କଲେ, 'ହା! ଏହି ହରଙ୍କ ଭକ୍ତ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି ।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂଚିନ୍ତଯାମାସ କେନାସୌ ପାତ୍ଯତେ ଭୁଵି
ଏହା ଶୁଣି ସେ ଭାବିଲେ: 'କିଏ ଏହାକୁ ଭୂମିରେ ପକେଇ ଦେଉଛି?'
ପାତିତଂ ରାକ୍ଷସପୁରଂ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ଯେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଥିବା ସହର ପଡ଼ିଗଲା, ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ତ୍ରିନୟନ—
ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରସ୍ତ୍ରିଣେତ୍ରେଣ ନିପପାତ ତତୋ ଽମବରାତ୍
ତ୍ରିନୟନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ସାଥିରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ନିପତିତୋ ଯନ୍ତ୍ରମୁକ୍ତୋ ଯଥୋପଲଃ
ଯେପରି ଏକ ପାଥର ଅନାୟାସରେ ଖସିଯାଏ, ସେପରି ଅପେକ୍ଷା ଛାଡ଼ି ସେ ଅଚାନକ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ନିପପାତାନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ ସ ଵୃତଃ କିନ୍ନରଚାରଣୈଃ
ସେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ଚାରିପାଖରେ କିନ୍ନର ଓ ଚାରଣମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ ।
ଅର୍ଦ୍ଧପକ୍ଵଂ ଯଥା ତାଲାତ୍ ଫଲଂ କପିଭିରାଵୃତମ୍
ଅଧପକା ତାଳ ଫଳ ଯେପରି ବାନରମାନେ ଘେରି ରଖନ୍ତି, ସେପରି ।
ନିପତସ୍ଵ ହରିକ୍ଷେତ୍ରେ ଯଦି ଶ୍ରେଯୋ ଽଭିଵାଞ୍ଛସି
'ଯଦି ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ହରିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ ।'
କିଂ ତତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଂ ହରେଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଵଦଧ୍ଵଂ ଶୀଘ୍ରମେଵ ମେ
'ହରିଙ୍କ ସେଇ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର କଉଣସି? ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ ।'
ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭାଵି ତଚ୍ଛଙ୍କରସ୍ଯ ଚ
ଏହି ସମୟରେ ଏହା ବାସୁଦେବ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଏତତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଂ ହରେଃ ପୁଣ୍ଯଂ ନାମ୍ନା ଵାରାଣସୀ ପୁରୀ
ହରିଙ୍କର ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଟି ନାମରେ ବାରାଣସୀ ସହର।
ଵରଣାଯାସ୍ତଥୈଵାସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵନ୍ତରେ ନିପପାତ ହ
ବରୁଣା ଓ ଆସି ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅବତରିଲା।
ଵରଣାଯାଂ ସମଭ୍ଯେତ୍ଯ ନ୍ଯମଜ୍ଜତ ଯଥେଚ୍ଛଯା
ବରୁଣା ନଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏହା ଇଚ୍ଛାମତେ ସେଠାରେ ଡୁବିଗଲା।
ଲୁଲଂସ୍ତ୍ରିଣେତ୍ରଵହ୍ନ୍ଯାର୍ତ୍ତୋ ଭ୍ରମତେ ଽଲାତଚକ୍ରଵତ୍
ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାଦେବଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ପିଡିତ ହୋଇ, ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚକ୍ର ଭଳି ଘୁରୁଥିଲେ।
ନାଗା ଵିଦ୍ଯାଧରାଶ୍ଚାପି ପକ୍ଷିଣୋ ଽପ୍ସରସସ୍ତଥା
ନାଗ, ବିଦ୍ୟାଧର, ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ,
ତାଵନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ଗତା ଵେଦଯିତୁଂ ମୁନେ
ଏମିତି ଅନେକେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଗଲେ, ମୁନି।
ରମ୍ଯଂ ମହେଶ୍ଵରାଵାସଂ ମନ୍ଦରଂ ରଵିକାରଣାତ୍
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିବାସ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କାରଣରେ ଆଣାଗଲା।
ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଭାସ୍କରାର୍ଥାଯ ଵାରାଣସ୍ଯାମୁପାନଯତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସେ ମନ୍ଦରକୁ ବାରାଣସୀକୁ ଆଣିଲେ।
କୃତ୍ଵା ନାମାସ୍ଯ ଲୋଲେତି ରଥମାରୋପଯତ୍ ପୁନଃ
ତାହାକୁ 'ଲୋଳ' ନାମ ଦେଇ, ପୁନି ରଥରେ ବସାଇଲେ।
ସବାନ୍ଧଵଂ ସନଗରଂ ପୁନରାରୋପଯଦ୍ ଦିଵି
ତାଙ୍କର ସହଯାତୀ ଓ ସହର ସହିତ, ପୁନି ସେଉଁଠି ଆକାଶରେ ବସାଇଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ କେଶଵଂ ଦେଵଂ ଵୈରାଜଂ ସ୍ଵଗୃହଂ ଗତଃ
କେଶବ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବୈରାଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦିଵାକରୋ ଭୂମିତଲେ ଭଵେନ କ୍ଷିପ୍ତସ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ନ ଚ ସଂପ୍ରଦଗ୍ଧଃ
ଭବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭୂମିରେ ପତିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପୁରିଗଲେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ଚାପି ନିଶାଚରେନ୍ଦ୍ରସ୍ ତ୍ଵାରୋପିତଃ ଖେ ସପୁରଃ ସବନ୍ଧୁଃ
ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ନିଶାଚରମାନଙ୍କ ନାୟକ ସହର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଆକାଶକୁ ବସାଯିଲେ।