ଉତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଜୀଵିତଂ ଶୂନ୍ଯେ ଫୂତ୍କୃତ୍ଯ ସରିତସ୍ତଟେ
ନଦୀ କୂଳରେ ଏକାକୀ ହୁଏ ଜୀବନକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ବିଳାପ କରିଥିଲେ।
ସଂତାପଯଞ୍ଜଗତ୍ ସର୍ଵଂ ନାସ୍ତମେତି କଥଞ୍ଚନ
ସେ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ, କେବେଠି ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ତତ୍କାନ୍ତଯା ତପସ୍ତପ୍ତଂ ଭର୍ତୃଶୋକାର୍ତ୍ତଯା ବତ
ସେ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତେନାସୌ ଶଶିନିର୍ଜେତା ନାସ୍ତମେତି ରଵିର୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ପ୍ରାଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତ କର୍ମାଣି ରାତ୍ରାଵପି ମହାମୁନେ
ମହାମୁନି, ସେମାନେ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ରଵୌ ଶଶିନି ଚୈଵାନ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନ୍ଯେ ହରସ୍ଯ ଚ
କିଏଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, କିଏଁ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ଅନ୍ୟମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ, ଆଉ କିଏଁ ହରାଙ୍କ ପାଇଁ।
ଯଦିଯଂ ରଜନୀ ରମ୍ଯା କୃତା ସତତକୌମୁଦୀ
ଏହି ରାତି ଯଦି ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇ ସୁନ୍ଦର ହୁଏ,
ନିର୍ଵ୍ଯାଜେନ ମହାଗନ୍ଧୈରର୍ଚିତଃ କୁସୁମୈଃ ଶୁଭୈଃ
ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଫୁଲ ଓ ମହାନ୍ ଖାଦ୍ୟ ଗନ୍ଧରେ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ପୂଜିତ।
ଅଶୂନ୍ଯଶଯନା ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯା ସର୍ଵକାମଦା
ଦ୍ୱିତୀୟ ଯାହାକୁ 'ଅଶୂନ୍ୟ ଶୟନା' କୁହାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଅଶୂନ୍ଯଂ ଚ ମହାଭୋଗୈରନସ୍ତମିତଶେଖରମ୍
ଅଶୂନ୍ୟ ରହି, ବଡ଼ ଭୋଗ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଶିରୋଭୂଷଣ ସହିତ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତପ୍ତଂ ତପୋ ଘୋରଂ ରୁଦ୍ରାରାଧନକାମ୍ଯଯା
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାରେ ଘୋର ତପସ୍ୟା ଦେଖି,
ତୁଷ୍ଟେନ ଶଂଭୁନା ଦତ୍ତଂ ଵରଂ ଚାସ୍ଯୈ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମତ ଦୟାକରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଵ୍ରତେନେହ ତ୍ଵଖଣ୍ଡେନ ତେନାଖଣ୍ଡଃ ଶଶୀ ଦିଵି
ଏହି ବ୍ରତରେ ଅଖଣ୍ଡ ତ୍ୱକ୍ ସହିତ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଆକାଶରେ ଅଖଣ୍ଡ ରହିଛି।
ପଦଦ୍ଵଯଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋରମିତତେଜସଃ
ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୁଇଟି ପାଦକୁ ପୂଜା କରି,
ଅସ୍ମାକମାନନ୍ଦକରୋ ଦିଵା ତପତି ସୂର୍ଯଵତ୍
ସେ ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ଶଶଙ୍କନିର୍ଜିତଃ ସୂର୍ଯୋ ନ ଵିଭାତି ଯଥା ପୁରା
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବବତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵିକଚାଃ ପ୍ରତିଭାସନ୍ତେ ଜାତଃ ସୂର୍ଯୋଦଯୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲିଯାଇଛି; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ହୋଇଛି।
ଅତୋ ଵିଜ୍ଞାଯତେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦିତଶ୍ଚ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏହିପରି ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦିତ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ।
ଅମନ୍ଯତ କିମେତଦ୍ଧି ଲୋକୋ ଵକ୍ତି ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ସେ ଭାବିଲେ, 'ଏହା କଣ? ଏହି ସଂସାର ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କଥା କହେ କାହିଁକି?'
ଆସମନ୍ତାଜ୍ଜଗଦ୍ ଗ୍ରସ୍ତଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ରଜନୀଚରୈଃ
ଚାରିପାଖରେ, ସମସ୍ତ ସଂସାର—ତିନି ଲୋକ—ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଗଳିଯାଇଥିଲା ।
ନିଶାଚରସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧିଂ ତାମଚିନ୍ତଯତ ଯୋଗଵିତ୍
ଯେଉଁଠି ଯୋଗ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ଦାନବର ବୃଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ।
ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜାସୁ ସଂସକ୍ତାନ୍ ଧର୍ମସଂଯୁତାନ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ—
ମହାଂଶୁନଖରଃ ସୂର୍ଯସ୍ତଦ୍ଵିଘାତମଚିନ୍ତଯତ୍
ବଡ଼ ତେଜସ୍ୱୀ ନଖ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସେହି ଦୁଷ୍ଟତା କିପରି ନଶ୍ଟ କରିବେ ଭାବିଲେ ।
ସ୍ଵଧର୍ମଵିଚ୍ଯୁତିର୍ନାମ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଘାତକୃତ୍
ନିଜ ଧର୍ମରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବାକୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଇଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଭାନୁଭୀ ରାକ୍ଷସପୁରଂ ତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ଯଥୈଚ୍ଛଯା
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ, ସେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଥିବା ସହର ସେଉଁଠି ଯେପରି ଚାହିଲେ ସେପରି ଦେଖିଲେ ।
ନିପପାତାମ୍ବରାଦ୍ ଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣପୁଣ୍ଯ ଇଵ ଗ୍ରହଃ
ସେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଉପକାର କ୍ଷୟ ହେଲା ପରେ ଗ୍ରହ ତଳକୁ ଝରିଯାଏ ।
ନମୋ ଭଵାଯ ଶର୍ଵାଯ ଇଦମୁଚ୍ଚୈରୁଦୀରଯତ୍
ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ: 'ଭବଙ୍କୁ, ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର!'
ହା ଦେତି ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ସର୍ଵେ ହରଭକ୍ତଃ ପତତ୍ଯସୌ
ସମସ୍ତେ ଚିତ୍କାର କଲେ, 'ହା! ଏହି ହରଙ୍କ ଭକ୍ତ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି ।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂଚିନ୍ତଯାମାସ କେନାସୌ ପାତ୍ଯତେ ଭୁଵି
ଏହା ଶୁଣି ସେ ଭାବିଲେ: 'କିଏ ଏହାକୁ ଭୂମିରେ ପକେଇ ଦେଉଛି?'
ପାତିତଂ ରାକ୍ଷସପୁରଂ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ଯେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଥିବା ସହର ପଡ଼ିଗଲା, ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ତ୍ରିନୟନ—