ଭଵାନ୍ ଯଥା ରାକ୍ଷସସତ୍ତମେଷୁ ପାଶେଷୁ ନାଗସ୍ତିମିତେଷୁ ବନ୍ଧଃ
ଯେପରି ଆପଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ବନ୍ଧନ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ,
ପୁଷ୍ପେଷୁ ଜାତୀ ନଗରେଷୁ କାଞ୍ଚୀ ନାରୀଷୁ ରମ୍ଭା ଶ୍ରମୀଣାଂ ଗୃହସ୍ଥଃ
ଫୁଲମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜାତି, ସହରମାନେ କାଞ୍ଚୀ, ନାରୀମାନେ ରମ୍ଭା, ଶ୍ରମିତମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଫଲେଷୁ ଚୂତୋ ମୁକୁଲେଷ୍ଵଶୋକଃ ସର୍ଵୌଷଧୀନାଂ ପ୍ରଵରା ଚ ପଥ୍ଯା
ଫଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମ୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁଳିର ମୁଖଳିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଔଷଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଥ୍ୟା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ଶ୍ଵେତେଷୁ ଦୁଗ୍ଧଂ ପ୍ରଵରଂ ଯଥୈଵ କାର୍ପାସିକଂ ପ୍ରାଵରଣେଷୁ ଯଦ୍ଵତ୍
ଧଳା ପଦାର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ସବୁଠାରୁ ଭଲ, ଯେପରି ଉଡ଼ୁଣାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କପାସ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶାକେଷୁ ମୁଖ୍ଯା ତ୍ଵପି କାକମାଚୀ ରସେଷୁ ମୁଖ୍ଯଂ ଲଵଣଂ ଯଥୈଵ
ଶାକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କାକମାଚୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ସ୍ବାଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଣ ସବୁଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ।
ମହୀରୁହେଷ୍ଵେଵ ଯଥା ଵଟଶ୍ଚ ଯଥା ହରୋ ଜ୍ଞାନଵତାଂ ଵରିଷ୍ଠଃ
ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଟବୃକ୍ଷ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ।
ଦୁର୍ଗେଷୁ ରୌଦ୍ରେଷୁ ନିଶାଚରେଶ ନୃପାତନଂ ଵୈତରଣୀ ପ୍ରଧାନା
କିଲ୍ଲା ଓ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ପତନ କରାଇବାରେ ବୈତରଣୀ ସବୁଠାରୁ ଅଗ୍ରଣୀ।
ନ ନିଷ୍କୃତିଶ୍ଚାସ୍ତି କୃତଘ୍ନଵୃତ୍ତେଃ ସୁହୃତ୍କୃତଂ ନାଶଯତୋ ଽବ୍ଦକୋଟିଭିଃ
ଯିଏ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଧ୍ଵଂସ କରେ, ସେଠାରେ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ; କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ ନାହିଁ।
ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ସଂସ୍ଥାନଂ କଥଯନ୍ତୁ ମହର୍ଷଯଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଗଠନ ବିଷୟରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।
ନଵଭେଦଂ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ସ୍ଵର୍ଗସୋକ୍ଷଫଲପ୍ରଦମ୍
ଏହାର ନଅଟି ବିଭାଗ ଅଛି, ବହୁତ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ସ୍ବର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ପୂର୍ଵ ଉତ୍ତରତଶ୍ଚାପି ହିରଣ୍ଯୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର
ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହିରଣ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଠାକୁର।
ଭାରତୋ ଦକ୍ଷିଣେ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ହରିର୍ଦକ୍ଷିଣପଶଚିମେ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଭାରତ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହରି ଅଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତରେ ଚ କୁରୁର୍ଵର୍ଷଃ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସମାଵୃତଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କୁରୁ ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା କଳ୍ପବୃକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି।
ଇଲାଵୃତାଦ୍ଯା ଯେ ଚାଷ୍ଟୌ ଵର୍ଷଂ ମୁକ୍ତ୍ଵୈଵ ଭାରତମ୍
ଭାରତ ଛାଡ଼ି, ଇଲାବୃତ ଆଦି ଆଠଟି ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି।
ଵିପର୍ଯଯୋ ନ ତେଷ୍ଵସ୍ତି ନୋତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯମାଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଅଦଳବଦଳ ନାହିଁ; କେହି ଉଚ୍ଚ, କେହି ମଧ୍ୟମ, କେହି ନିମ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି।
ସାଗରାନ୍ତରିତାଃ ସର୍ଵେ ଅଗମ୍ଯାଶ୍ଚ ପରସ୍ପରମ୍
ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସାଗର ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଏବଂ ପରସ୍ପରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଅସମ୍ଭବ।
ନାଗଦ୍ଵୀପଃ କଟାହଶ୍ଚ ସିଂହଲୋ ଵାରୁଣସ୍ତଥା
ନାଗଦ୍ୱୀପ, କଟାହ, ସିଂହଳ ଏବଂ ବାରୁଣ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
କୁମାରାଖ୍ଯଃ ପରିଖ୍ଯାତୋ ଦ୍ଵୀପୋ ଽଯଂ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରଃ
କୁମାର ନାମକ ଦ୍ୱୀପଟି ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆନ୍ଧ୍ରା ଦକ୍ଷିମତେ ଵୀର ତୁରୁଷ୍କାସ୍ତ୍ଵପି ଚୋତ୍ତରେ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଆନ୍ଧ୍ରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଓ ବୀର, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ତୁରୁଷ୍କମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଇଜ୍ଯାଯୁଦ୍ଧଵଣିଜ୍ଯାଦ୍ଯୈଃ କର୍ମଭିଃ କୃତପାଵନାଃ
ଏମାନେ ପୂଜା, ଯୁଦ୍ଧ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ଵିନ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ପାରିଯାତ୍ରଶ୍ଚ ସପ୍ତାତ୍ର କୁଲପର୍ଵତାଃ
ଏଠାରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ପାରିୟାତ୍ର ସହିତ ସାତଟି ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ ଗଣାଯାଉଛି।
ଵିସ୍ତାରୋଚ୍ଛ୍ରାଯିଣୋ ରମ୍ଯା ଵିପୁଲାଃ ଶୁଭସାନଵଃ
ଏହି ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଚଉଡ଼ା, ଉଚ୍ଚ, ସୁନ୍ଦର, ବିଶାଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ଢାଳ ଥିବା।
ଵାତନ୍ଧମୋ ଵୈଦ୍ଯୁତଶ୍ଚ ମୈନାକଃ ସରସସ୍ତଥା
ଏହାସହିତ ବାତନ୍ଧମ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମୈନାକ ଓ ସରସ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଉଜ୍ଜାଯନଃ ପୁଷ୍ପଗିରିରର୍ବୁଦୋ ରୈଵତସ୍ତଥା
ଉଜ୍ଜାୟନ, ପୁଷ୍ପଗିରି, ଅର୍ବୁଦ ଓ ରୈବତ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଶ୍ରୀପର୍ଵତଃ କୋଙ୍ଗଣଶ୍ଚ ଶତଶଽନ୍ଯେ ଽପି ପର୍ଵତାଃ
ଶ୍ରୀପର୍ବତ, କୋଙ୍ଗଣ ଓ ଶତଶଃ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ତୈଃ ପୀଯନ୍ତେ ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠା ଯାସ୍ତାଃ ସମ୍ଯଙ୍ ନିଶାମଯଃ
ଏହି ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।
ଶତଦ୍ରୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରିକା ନୀଲା ଵିତସ୍ତୈରାଵତୀ କୁହୂଃ
ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ନୀଳା, ବିତସ୍ତା, ଇରାବତୀ ଓ କୁହୂ।
ଗୋମତୀ ଧୂତପାପା ଚ ବାହୁଦା ସଦୃଷଦ୍ଵତୀ
ଗୋମତୀ, ଧୂତପାପା, ବାହୁଦା ଓ ସଦୃଶଦ୍ବତୀ।
ସରୂଶ୍ଚ ସଲୌହିତ୍ଯା ହିମଵତ୍ପାଦନିଃସୃତାଃ
ସରୁ ଓ ସଲୌହିତ୍ୟା ନଦୀ, ଯେଉଁମାନେ ହିମାଳୟ ପାଦରୁ ବହିଯାନ୍ତି।
ପର୍ଣାଶା ନନ୍ଦିନୀ ଚୈଵ ପାଵନୀ ଚ ମହୀ ତଥା
ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ନନ୍ଦିନୀ, ପାବନୀ ଓ ମହୀ ମଧ୍ୟ।