ପାଦେନ ଵୃତ୍ରଂ ତରସା କୁଜମ୍ଭଂ ନିପାତଯାମାସ ବଲଂ ଚ ମୁଷ୍ଟ୍ଯା
ସେ ତାଙ୍କ ପା ଦ୍ୱାରା ଭୃତ୍ର, କୁଜମ୍ଭକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କଲେ, ଏବଂ ମୁଷ୍ଟି ଦେଇ ବଳକୁ ମାରିଦେଲେ।
ତତୋ ଽନ୍ଧକଃ ସତ୍ଵରିତୋ ଽଭ୍ଯୁପେଯାଦ୍ ରଣାଯ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ଜଲନାଯକେନ
ତାପରେ ଅନ୍ଧକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଜଳନାୟକଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ତଂ ପାଶମାଵିଧ୍ଯ ଗଦାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଚିକ୍ଷେପ ଦୈତ୍ଯଃ ସ ଚ ଜଲେଶ୍ଵରାଯ
ସେ ପାଶ ଛାଡି ଗଦା ଧରି ଜଳର ନାୟକଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଲେ।
ଵିଵେଶ ଵେଗାତ୍ ପଯସାଂ ନିଧାନଂ ତତୋ ଽନ୍ଧକୋ ଦେଵବଲଂ ମମର୍ଦ
ସେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀର ଭାଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ଅନ୍ଧକ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଚାପିଦେଲେ।
ତମଭ୍ଯଯାଦ୍ ଦାନଵଵିଶ୍ଵକର୍ମା ମଯୋ ମହାବାହୁରୁଦଗ୍ରଵୀର୍ଯଃ
ତାପରେ ଦାନବ ଶିଳ୍ପୀ ମୟା, ବିଶାଳ ବାହୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ଶକ୍ତ୍ଯା ମଯଂ ଶମ୍ବରମେତ୍ଯ କଣ୍ଠେ ସଂତାଡ୍ଯ ଜଗ୍ରାହ ବଲାନ୍ମହର୍ଷେ
ଶମ୍ବର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଇ ମୟାଙ୍କ ଗଳାରେ ପ୍ରହାର କରି, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଧରି ନେଲେ।
ମଯଃ ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ଚ ଶମ୍ଵରୋ ଽପି କଣ୍ଠାଵଲଗ୍ନେ ଜ୍ଵଲନେ ପ୍ରଦୀପ୍ତେ
ମୟା ଦେହରେ ଜ୍ୱାଳା ଲଗିଲା, ଶମ୍ବର ଗଳାରେ ଶକ୍ତି ଲଗିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ତୀବ୍ର ଭାବେ ଜ୍ୱଳିଲା।
ସିଂହାଭିପନ୍ନୋ ଵିପିନେ ଯଥୈଵ ମତ୍ତୋ ଗଜଃ କ୍ରନ୍ଦତି ଵେଦନାର୍ତ୍ତଃ
ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ସିଂହ ଆକ୍ରମଣ କଲା ପରେ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରେ,
ଆଃ କିଂ କିମେତନ୍ନନୁ କେନ ଯୁଦ୍ଧେ ଜିତୋ ମଯଃ ଶମ୍ବରଦାନଵଶ୍ଚ
‘ଆହ! ଏହା କଣ? ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ମୟା ଓ ଦାନବ ଶମ୍ବରକୁ ଜିତିଛି?’
ରକ୍ଷସ୍ଵ ଚାଭ୍ଯେତ୍ଯ ନ ଶକ୍ଯତେ ଽନ୍ଯୈର୍ହୁତାଶନୋ ଵାରଯିତୁଂ ରଣାଗ୍ରେ
‘ନିଜେ ରକ୍ଷା କର! ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।’
ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗାତ୍ ପରିଘଂ ହୁତାଶଂ ସମାଦ୍ରଵତ୍ ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠ ବ୍ରୁଵନ୍ ହି
ତିବ୍ର ଗତିରେ ପରିଘ ଉଠାଇ, ସେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ‘ଥାମ, ଥାମ’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଉତ୍ପାଟ୍ଯ ଭୂମ୍ଯାଂ ଚ ଵିନିଷ୍ପିପେଷ ତତୋ ଽନ୍ଧକଃ ପାଵକମାସସାଦ
ସେ ପରିଘକୁ ଭୂମିରୁ ଉଠାଇ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରହାର କଲେ; ତାପରେ ଅନ୍ଧକ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ସମାହତୋ ଽଗ୍ନିଃ ପରିମୁଚ୍ଯ ଶମ୍ବରଂ ତଥାନ୍ଧକଂ ସ ତ୍ଵରିତୋ ଽଭ୍ଯଧାଵତ୍
ପ୍ରହାରିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଶମ୍ବରକୁ ଛାଡିଦେଲେ ଏବଂ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ସ ତାଡିତୋ ଽଗ୍ନିର୍ଦିତିଜେଶ୍ଵରେଣ ଭଯାତ୍ ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ରଣାଜିରାଦ୍ଵି
ଦିତିପୁତ୍ର ନାୟକଙ୍କ ପ୍ରହାରରେ ଅଗ୍ନି ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଯାନ୍ ଯାଞ୍ଶରେଣ ସ୍ପୃଶତେ ପରାକ୍ରମୀ ପରାଙ୍ମୁଖାଂସ୍ତାନ୍କୃତଵାନ୍ ରଣାଜିରାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପଛ ଫେରି ଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଶୂରବୀରଙ୍କ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ।
ସଂପୂଜ୍ଯମାନୋ ଦନୁପୁଙ୍ଗଵୈସ୍ତୁ ତଦାନ୍ଧକୋ ଭୂମିମୁପାଜଗାମ
ସେ ସମୟରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନମାନେ ଆନ୍ଧକକୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ, ତାହାପରେ ଆନ୍ଧକ ଭୂମିକୁ ଆସିଲେ।
ସହାପ୍ସରୋଭିଃ ପରିଚାରଣାଯ ପାତାଲମଭ୍ଯେତ୍ଯ ସମାଵସନ୍ତ
ଏହିଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ପାତାଳକୁ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବସିଲେ।
ପାତିତୋ ଭୁଵି ସୂର୍ଯୋଣ ତତ୍କଦା କୁତ୍ର କୁତ୍ର ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲାବେଳେ, ସେ ସମୟରେ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଏହା ଘଟିଥିଲା?
କିମର୍ଥଂ ପାତିତୋ ଭୂମ୍ଯାମାକାଶାଦ୍ ଭାସ୍କରେଣ ହି
ଭାସ୍କର କେଉଁ କାରଣରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶରୁ ଭୂମିରେ ପକେଇଥିଲେ?
ଯଥୋକ୍ତଵାନ୍ ସ୍ଵଯଂଭୂର୍ମାଂ କଥ୍ଯମାନାଂ ମଯାନଘ
ଅପରାଧହୀନ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଯେପରି ମୋତେ କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଯେପରି ଶୁଣିଛି, ତାହା ଏବେ କହିବି।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଗୁଣଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସୁକେଶିରଭଵତ୍ତତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ଗୁଣରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସୁକେଶ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପ୍ରାଦାଦଜେଯତ୍ଵମପି ଶତ୍ରୁଭିଶ୍ଚାପ୍ଯଵଧ୍ଯତାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିପାରିବେନି ଏବଂ ମାରିପାରିବେନି, ଏହି ଶକ୍ତି ଦେଲେ।
ରେମେ ନିଶାଚରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧୂ ସଦା ଧର୍ମପଥି ସ୍ଥିତଃ
ସେ ସଦା ନିଶାଚରମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଧର୍ମର ପଥରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ।
ତତ୍ରାଶ୍ରମାଂସ୍ତୁ ଦଦୃଶୋ ଋଷୀଣାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍
ସେଠି ସେ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ।
କଥଯନ୍ତୁ ଭଵନ୍ତୋ ମେ ନ ଚୌଵାଜ୍ଞାପଯାମ୍ଯହମ୍
ଆପଣମାନେ ମୋତେ କଥା କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କିଛି ଆଦେଶ ଦେଉନି।
କେନ ପୂଜ୍ଯସ୍ତଥା ସତ୍ସୁ କେନାସୌ ସୁଖମେଧତେ
ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ କଥାରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ଏବଂ କେଉଁ କଥାରେ ସେ ଶୁଭ ଲାଭ କରେ?
ପ୍ରୋଚୁର୍ଵିମୃସ୍ଯ ଶ୍ରେଯୋର୍ଽଥମିହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ସେମାନେ ଏଠି ଏବଂ ପରଲୋକରେ କଣ ଭଲ, ଭାବିବା ପରେ କଥା କହିଲେ।
ଯଦ୍ଧି ଶ୍ରେଯୋ ଭଵେଦ୍ ଵୀର ଇହ ଚାମୁତ୍ର ଚାଵ୍ଯଯମ୍
ଯାହା ଏଠି ଏବଂ ପରଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ—
ତସ୍ମିନ୍ ସମାଶ୍ରିତଃ ସତ୍ସୁ ପୂଜ୍ଯସ୍ତେନ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍
ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଏହାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାଏ, ସେ ତାହାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ ଏବଂ ସୁଖୀ ହୁଏ।
ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ନ ସୀଦନ୍ତି ଦେଵାଦ୍ଯାସ୍ତୁ ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍
ଯାହାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କେବେ ଅପମାନିତ ହୁଏନି—ସେ କଥା କହିଯାଉ।