ରାତ୍ର୍ଯନ୍ତେ ସୃଜତେ ଲୋକାନ୍ ରାଜସଂ ରୂପାସ୍ଥିତଃ
ରାତି ଶେଷରେ, ସେ ରଜୋଗୁଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
ସ୍ରଷ୍ଟା ଚରାଚରସ୍ଯାସ୍ଯ ଜଗତୋ ଽଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ
ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜଗତର ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।
ଶୂଲପାଣିଃ କପର୍ଦ୍ଦୀ ଚ ଅକ୍ଷମାଲାଂ ଚ ଦର୍ଶଯନ୍
ଶୂଳ, ଜଟା ଓ ଅକ୍ଷମାଳା ଦେଖାଇଥିବା।
ଯେନାକ୍ରାନ୍ତାଵ୍ ଉଭୌ ଦେଵୌ ତାଵେଵ ବ୍ରହ୍ମଶଙ୍କରୌ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶଙ୍କର, ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ଅଧୀନ ହୋଇଥିଲେ।
କୋ ଭଵାନିହ ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ କେନ ସୃଷ୍ଟୋ ଽସି ମାଂ ଵଦ
ତୁମେ କିଏ, ଏଠାରେ କେମିତି ଆସିଛ? କିଏ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି? ମତେ କୁହ।
ଭଵତୋ ଜନକଃ କୋ ଽତ୍ର ଜନନୀ ଵା ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍
ଏଠାରେ ତୁମର ବାପା କିଏ, କିମ୍ବା ମାଆ କିଏ? ସେଥିରେ ସଫା କହ।
ପରିଵାଦୋ ଽଭଵତ୍ ତତ୍ର ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ଭଵତୋ ଽଭଵତ୍
ସେଠାରେ ଏକ ବିବାଦ ହେଲା; ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା।
ଧାରଯନ୍ନତୁଲାଂ ଵୀଣାଂ କୁର୍ଵନ୍ କିଲକିଲାଧ୍ଵନିମ୍
ତୁଳା ଓ ବୀଣା ଧରି, କିଲକିଲା ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଥାଵଧୋମୁଖୋ ଦୀନୋ ଗ୍ରହାକ୍ରାନ୍ତୋ ଯଥା ଶଶୀ
ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଗ୍ରହ ଧରା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
କ୍ରୋଧାନ୍ଧକାରିତଂ ରୁଦ୍ରଂ ପଞ୍ଚମୋ ଽଥ ମୁଖୋ ଽବ୍ରୋଵୀତ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପଞ୍ଚମ ମୁଖ କହିଲେ।
ଦିଗ୍ଵାସା ଵୃଷଭାରୂଢୋ ଲୋକକ୍ଷଯକରୋ ଭଵାନ୍
ତୁମେ ଦିଗମ୍ବର, ବୃଷଭ ଚଢ଼ିଛ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା।
ନିର୍ଦଗ୍ଧୁକାମସ୍ତ୍ଵନିଶଂ ଦଦର୍ଶ ଭଗଵାନଜଃ
ଅଜନ୍ମା ପ୍ରଭୁ ସେଉଠି ତାଙ୍କୁ ଜଳାଇବାକୁ ଚାହିଁ, ସବୁବେଳେ ତାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଶ୍ଵେତଂ ଚ ରକ୍ତଂ କନକାଵଦାତଂ ନୀଲଂ ତଥା ପିଙ୍ଗଜଟଂ ଚ ଶୁଭ୍ରମ୍
ଧଳା, ଲାଲ, ସୁନା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନୀଳ ଓ ପିଙ୍ଗଳ କେଶ, ଏବଂ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ସମାହତସ୍ଯାଥ ଜଲସ୍ଯ ବୁଦ୍ବୁଦା ଭଵନ୍ତି କିଂ ତେଷୁ ପରାକ୍ରମୋ ଽସ୍ତି
ପାଣି ହଲାମାନ ହେଲେ ବୁଲବୁଲି ହୁଏ—ସେଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ଶକ୍ତି ଅଛି କି?
ନଖାଗ୍ରେଣ ଶିରଶ୍ଛିନ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଂ ପରୁଷଵାଦିନମ୍
ତିନିଙ୍କର ନଖର ଆଗରେ, କଠୋର କଥା କହିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ପତତେ ନ କଦାଚିଚ୍ଚ ତଚ୍ଛଙ୍କରକରାଚ୍ଛିରଃ
ଶଙ୍କରଙ୍କ ହାତରୁ ସେ ମୁଣ୍ଡ କେବେ ମାଟିକୁ ପଡ଼େନି।
ସୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ପୁରୁଷୋ ଧୀମାନ୍ କଵଚୀ କୁଣ୍ଡଲୀ ଶରୀ
ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ ତିଆରି ହେଲେ, କବଚ ପିନ୍ଧି, କଣ୍ଠା ଲଗାଇ, ଶରୀର ସହିତ।
ଚତୁର୍ଭୁଜୋ ମହାତୂଣୀ ଆଦିତ୍ଯସମଦର୍ଶନଃ
ଚାରିଟି ହାତ, ବଡ଼ ତୁଣୀଧାରୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଭଵାନ୍ ପାପସମାଯୁକ୍ତଃ ପାପିଷ୍ଠଂ କୋ ଜିଘାଂସତି
ତୁମେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ; ସବୁଠାରୁ ପାପୀକୁ କିଏ ମାରିବାକୁ ଚାହିଁବ?
ତ୍ରପାଯୁକ୍ତୋ ଜଗାମାଥ ରୁଦ୍ରୋ ବଦରିକାଶ୍ରମମ୍
ଲଜ୍ଜାରେ ଭରି, ରୁଦ୍ର ବଦରିକା ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସରସ୍ଵତୀ ଯତ୍ର ପୁଣ୍ଯା ସ୍ତନ୍ଦନେ ସରିତାଂ ଵରା
ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ର ସରସ୍ବତୀ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉପତ୍ୟକା ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁଛି।
ଭିକ୍ଷାଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ଭଗଵନ୍ ମହାକାପାଲିକୋ ଽସ୍ମି ଭୋଃ
ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଭିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ ବଡ଼ କାପାଳିକ ଅଛି, ମହାଶୟ।
ସଵ୍ଯଂ ଭୁଜଂ ତାଡଯସ୍ଵ ତ୍ରିଶୂଲେନ ମହେଶ୍ଵର
ମହେଶ୍ୱର, ତୁମର ବାମ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ ଆଘାତ କର।
ସଵ୍ଯଂ ନାରାଯଣଭୁଜଂ ତାଡଯାମାସ ଵେଗଵାନ୍
ସେ ବେଗରେ ନାରାୟଣଙ୍କର ବାମ ହାତକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଏକା ଗଗନମାକ୍ରମ୍ଯ ସ୍ଥିତା ତାରାଭିମମ୍ଡିତା
ଏକ ଜଣେ ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ି, ତାରାମାନେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଅତ୍ରିସ୍ତସ୍ମାତ୍ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଦୁର୍ଵାସାଃ ଶଙ୍କରାଂଶତଃ
ସେଠାରୁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଦୁର୍ବାସା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ତସ୍ମାଚ୍ଛିଶୁଃ ସମଭଵତ୍ ସଂନଦ୍ଧକଵଚୋ ଯୁଵା
ସେଠାରୁ ଏକ ଯୁବକ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଯିଏ ବର୍ଚ୍ଛ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଇତ୍ଥଂ ବ୍ରୁଵନ୍ କସ୍ଯ ଵିଶାତଯାମି ସ୍କନ୍ଧାଚ୍ଛିରସ୍ ତାଲଫଲଂ ଯଥୈଵ
ଏଭଳି କହି ସେ ପଚାରିଲେ: କାହାର କନ୍ଧକୁ ମୁଁ ତାଳ ଫଳ କାଟିବା ପରି ଛେଦିବି?
ନିପାତଯୈନଂ ନର ଦୁଷ୍ଟଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମଜଂ ସୂର୍ଯଶତପ୍ରକାଶମ୍
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ଦୁଷ୍ଟ କଥା କହୁଥିବା, ଯାହାର ତେଜ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ତାକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କର।
ଜଗ୍ରାହ ତୂଣାନି ତଥାକ୍ଷଯାଣି ଯୁଦ୍ଧାଯ ଵୀରଃ ସ ମତିଂ ଚକାର
ବୀର ସେ ଅକ୍ଷୟ ବାଣ ନେଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ।