ଭରଦ୍ଵାଜର୍ଷିଣା ସାର୍ଧଂ ଯଜ୍ଞଵାଟଂ ପ୍ରଵେଶଯତ୍
ସେ ବରଦ୍ୱାଜ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵନ୍ ବ୍ରୂହି କିଂ ଦଦ୍ମି ତଵ ମାନଦ
ସେ କହିଲେ, 'ଭଗବନ୍, କହନ୍ତୁ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କଣ ଦେଉଁ, ମାନ୍ୟଦାତା?'
ଵିହସ୍ଯ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ଭରଦ୍ଵାଜମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହସି, ବରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ନ ସ ଧାରଯତେ ଭୂମ୍ଯାଂ ପାରକ୍ଯାଂ ଜାତଵେଦସମ୍
ସେ ପରଦେଶର ଭୂମିରେ ଅଗ୍ନି, ଯାତବେଦସ୍, ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମଚ୍ଛରୀରପ୍ରମାଣେନ ଦେହି ରାଜନ୍ ପଦତ୍ରଯମ୍
ମୋ ଦେହର ମାପରେ ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅନ୍ତୁ, ରାଜା।
ବାଣଂ ଚ ତନଯଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ପୁଅ ବାଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯେନ କ୍ରମତ୍ରଯଂ ମୌର୍ଖ୍ଯାଦ୍ ଯାଚତେ ବୁଦ୍ଧିତୋ ଽପି ଚ
ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେଉଁଠି ମୂର୍ଖତାରେ ତିନି ପଦ ଚାହେଇଥାଏ?
ଧନାଦିକଂ ଭୂରି ନ ଵୈ ଦଦାତି ଯଥେହ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ ବହୁପ୍ରଯାସଃ
ସେ ଧନ-ଦୌଲତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ବହୁତ ପ୍ରୟାସ ନାହିଁ।
ମଯି ଦାତରି ଯଶ୍ଚାଯମଦ୍ଯ ଯାଚେତ୍ ପଦତ୍ରଯମ୍
ମୁଁ ଦାତା ହେଉଛି, ତଥାପି ସେ ଆଜି ତିନି ପଦ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ଯାଚସ୍ଵ ଵିଷ୍ଣୋ ଗଜଵାଜିଭୂମିଂ ଦାସୀହିରଣ୍ଯଂ ଯଦଭୀପ୍ସିତଂ ଚ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ହାତୀ, ଘୋଡା, ଜମି, ଦାସୀ, ସୁନା—ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହା ଚାହିଅ।
ଦାତୁର୍ଯାଚଯିତୁର୍ଲଜ୍ଜା କଥଂ ନ ସ୍ଯାତ୍ ପଦତ୍ରଯେ
ତିନି ପଦ ମାଗିବାରେ ଦାତା ଓ ଯାଚକଙ୍କୁ ଲଜ୍ଜା କାହିଁକି ହେବ ନାହିଁ?
ଏତଭ୍ଯଃ କତମଂ ଦଦ୍ଯାଂ ସ୍ଥାନଂ ଯାଚସ୍ଵ ଵାମନ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଠି ଦେଉଁ? ବତା, ବାମନ।
ଏତାଵତା ତ୍ଵହଂ ଚାର୍ଥୀ ଦେହି ରାଜନ୍ ପଦତ୍ରଯମ୍
ମୁଁ ଏତିକି ଚାହୁଁଛି, ରାଜା, ମୋତେ ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅ।
ବଲିର୍ଭୃଙ୍ଗାରମାଦାଯ ଦଦୌ ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମତ୍ରଯମ୍
ବଳି ଭୃଙ୍ଗାର ଜଳ ନେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତିନି ପଦ ଦେଇଦେଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯକ୍ରମଣାର୍ଥାଯ ବହୁରୂପଂ ଜଗନ୍ମଯମ୍
ତିନି ଭୁବନ ଦଳିବା ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆପଣ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କଲେ।
ସତ୍ଯଂ ତପୋ ଜାନୁଯୁଗ୍ମେ ଊରୁଭ୍ଯାଂ ମେରୁମନ୍ଦରୌ
ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟା ତାଙ୍କର ଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲା; ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ତାଙ୍କର ଉରୁ ହେଉଥିଲେ।
ଲିଙ୍ଗେ ସ୍ଥିତୋ ମନ୍ମଥଶ୍ଚ ଵୃଷଣାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଜାପତିଃ
ତାଙ୍କର ଲିଙ୍ଗରେ କାମ ଥିଲା, ଓ ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ରାଣୁରେ ପ୍ରଜାପତି ବସିଥିଲେ।
ଵଲିଷୁ ତ୍ରିଷୁ ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞାସ୍ତୁ ଜଠରେ ସ୍ଥିତାଃ
ତାଙ୍କର ତିନି ଭୁଜା ଭ୍ରମରେ ନଦୀମାନେ ଥିଲେ, ଓ ତାଙ୍କର ପେଟରେ ଯଜ୍ଞମାନେ ବସିଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଠସ୍ଥା ଵସଵୋ ଦେଵାଃ ସ୍କନ୍ଧୌ ରୁଦ୍ରୈରଧିଷଠିତୌ
ତାଙ୍କର ପିଠରେ ବସୁଦେବମାନେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର କାନ୍ଧରେ ରୁଦ୍ରମାନେ ବସିଥିଲେ।
ହୃଦଯେ ସଂସ୍ଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମା କୁଲିଶୋ ହୃଦଯାସ୍ଥିଷୁ
ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ବସିଥିଲେ, ଓ ହୃଦୟର ଅସ୍ଥିରେ ବଜ୍ର ଥିଲା।
ଗ୍ରୀଵାଦିତିର୍ଦେଵମାତା ଵିଦ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଲଯସ୍ଥିତାଃ
ତାଙ୍କର କଣ୍ଠରେ ଦେବମାତା ଅଦିତି ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟାମାନେ ବଳୟରେ ବସିଥିଲେ।
ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୋକ୍ଷୀଯାଃ ଶାସ୍ତ୍ରଃ ଶୌଚସମନ୍ଵିତାଃ
ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ଶୌଚ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ର ହୋଇ ସେଠାରେ ବସିଥିଲେ।
ଶ୍ଵାସସ୍ଥୋ ମାତରିଶ୍ଵା ଚ ମରୁତଃ ସର୍ଵସଂଧିଷୁ
ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସରେ ମାତରିଶ୍ୱାନ ବସିଥିଲେ, ଓ ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ିରେ ମରୁତମାନେ ବସିଥିଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ଚ ନଯନେ ପକ୍ଷ୍ମସ୍ଥାଃ କୃତ୍ତିକାଦଯଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖି ଥିଲେ, କୃତ୍ତିକା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ପାପୁଡ଼ିରେ ବସିଥିଲେ।
ତାରକା ରୋମକୂପେଭ୍ଯୋ ରୋମାଣି ଚ ମହର୍ଷଯଃ
ତାଙ୍କର ଲୋମର ଚିରାରେ ତାରାମାନେ ବସିଥିଲେ, ଓ ତାଙ୍କର ଲୋମମାନେ ମହାଋଷିମାନେ ଥିଲେ।
କ୍ରମେଣୈକେନ ଜଗତୀଂ ଜହାର ସଚରାଚରାମ୍
କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଏକ ପଦକ୍ରମରେ ସେ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଅଧିକାର କଲେ।
ନକ୍ଷଶ୍ଚାକ୍ରମତୋ ନାଭିଂ ସୂର୍ଯେନ୍ଦୂ ସଵ୍ଯଦକ୍ଷିଣୌ
ତାଙ୍କର ନାଭି ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାଶରେ ଥିଲେ।
କ୍ରାନ୍ତାର୍ଧାର୍ଧେନ ଵୈରାଜଂ ମଧ୍ଯେନାପୂର୍ଯତାମ୍ବରମ୍
ଆଧା ପଦକ୍ରମରେ ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ଚାଲିଗଲେ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେ ଦିଗନ୍ତକୁ ପୂରିଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୋଦରମାହତ୍ଯ ନିରାଲୋକଂ ଜଗାମ ହ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରକୁ ଆବୃତ କରି, ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
କୁଟିଲା ଵିଷ୍ଣୁପାଦେ ତୁ ସମେତ୍ଯ କୁଟିଲା ତତଃ
କୁଟିଳ ଜଣେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦ ପହଞ୍ଚି, ପୁଣି କୁଟିଳ ହେଲେ।