ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନଂ ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମୌ
ତାପରେ ସେ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
କ୍ଵ ତପଃ କ୍ଵ ଜଟାଭାରଃ କ୍ଵ ଚେମୌ ପ୍ରଵରାଯୁଧୌ
କେଉଁଠି ତପସ୍ୟା, କେଉଁଠି ଜଟାର ଭାର, ଏବଂ କେଉଁଠି ଏହି ଦୁଇଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର?
ସାମର୍ଥ୍ଯେ ସତି ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ ତତ୍ସଂପଦ୍ଯେତ ତସ୍ଯ ହି
ଯେଉଁଠି ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅଛି, ଯେଉଁ କାମ କରିଥାଏ, ସେହି କାମ ସଫଳ ହୁଏ।
ମଯି ତିଷ୍ଠତି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେ ଧର୍ମସେତୁପ୍ରଵର୍ତକେ
ମୁଁ ଏଠାରେ ଦାନବମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଧର୍ମର ସେତୁ ରଚନା କରୁଥିବାବେଳେ,
ନ କଶ୍ଚିଚ୍ଛକ୍ନୁଯାଦ୍ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ନରନାରାଯଣୌ ଯୁଧି
ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ମଧ୍ୟ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସହିତ ଲଢ଼ିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯଥା କଥଞ୍ଚିଜ୍ଜେଷ୍ଯାମି ନରନାରାଯଣୌ ରଣେ
ମୁଁ ଯେପରି ହେଉ, ଯେଭଳି ହେଉ, ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବି।
ଵିତତ୍ଯ ଚାପଂ ଗୁଣମାଵିକୃଷ୍ଯ ତଲଧ୍ଵନିଂ ଘୋରତରଂ ଚକାର
ଧନୁଷ ତଣି, ତାର ଟାଣି, ସେ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରିଲେ।
ମୁମୋଚ ତାନପ୍ରତିମୈଃ ପୃଷତ୍କୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଦୈତ୍ଯସ୍ତପନୀଯପୁଙ୍ଖୈଃ
ସେ ସେହିପରି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଦାନବ ସୁନା ମୁଣ୍ଡି ଥିବା ତୀରରେ ସେଗୁଡିକୁ କାଟିଦେଲେ।
କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସମାନମ୍ଯ ମହାଧନୁସ୍ତତୋ ମୁମୋଚ ଚାନ୍ଯାନ୍ ଵିଵିଧାନ୍ ପୃଷତ୍କାନ୍
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେ ବଡ଼ ଧନୁଷ ମୋଡ଼ି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ନରସ୍ତୁ ବାଣାନ୍ ପ୍ରମୁମୋଚ ପଞ୍ଚ ଷଡ୍ ଦ୍ରତ୍ଯନାଥୋ ନିଶିତାନ୍ ପୃଷତ୍କାନ୍
ନର ତାଙ୍କ ଧନୁଷରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହି, ପ୍ରଥମେ ପାଞ୍ଚଟି, ପରେ ଛଅଟି ଧାରାଳ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଷଟ୍ତ୍ରୀଣି ଚୈକଂ ଚ ଦିତୀଶ୍ଵରେଣ ମୁକ୍ତାନି ବାଣାନି ନରାଯ ଵିପ୍ର
ଦିତିର ସ୍ୱାମୀ ନରଙ୍କ ଉପରେ ଛଅଟି, ତିନୋଟି ଏବଂ ଗୋଟିଏ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ମୁନି।
ଷଟ୍ ସପ୍ତ ଚାଷ୍ଟୌ ନଵ ଷଣ୍ନରେଣ ଦ୍ଵିସପ୍ତତିଂ ଦୈତ୍ଯପତିଃ ସସର୍ଜ୍ଜ
ନର ଛଅଟି, ସାତଟି, ଆଠଟି, ନଅଟି ଏବଂ ଛଅଟି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; ଦାନବମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ବହୁତ ଏକାଉଁଠି ସତ୍ତରି ଦୁଇଟି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ଽପ୍ଯସଂଖ୍ଯେଯତରାନ୍ ହି ବାଣାନ୍ ମୁମୋଚତୁସ୍ତୌ ସୁଭୃଶଂ ହି କୋପାତ୍
ତାପରେ ଦୁହେଁ ଭୟଙ୍କର ରାଗରେ ଅସଂଖ୍ୟ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ସ ଚାପି ଦୈତ୍ଯପ୍ରଵରଃ ପୃଷତ୍କୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଵେଗାତ୍ ତପନୀଯପୁଙ୍ଖୈଃ
ଏବଂ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ, ସୁନା ମୁଣ୍ଡି ଥିବା ତୀରରେ ତାହାକୁ ତ୍ୱରିତ କାଟିଦେଲେ।
ଯୁଦ୍ଧେ ଵରାସ୍ତ୍ରୈର୍ଯୁଧ୍ଯେତାଂ ଘୋରରୂପୈଃ ପରସ୍ପରମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଆଖ୍ୟାତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଏକାପରେକ ମହାବଳରେ ଲଡ଼ିଲେ।
ମହେଶ୍ଵରାସ୍ତ୍ରଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେଵ ସମଂ ସମାହତ୍ଯ ନିପେତତୁସ୍ତୌ
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିରେ ଆଘାତ ହୋଇ, ଦୁହେଁ ଏକାସାଥି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଗଦାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ତରସା ପ୍ରଚସ୍କନ୍ଦ ରଥୋତ୍ତମାତ୍
ସେ ତାଙ୍କର ଗଦାକୁ ଦୃଢ଼ତାରେ ଧରି, ତୁରନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରୁ ଝାପି ପଡ଼ିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ପୃଷ୍ଠତଶ୍ଚକ୍ରେ ନରଂ ଯୋଦ୍ଧୂମନାଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏହା ଦେଖି, ସେ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ପଛରୁ ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ।
ଖ୍ଯାତଂ ପୁରାଣର୍ଷିମୁଦାରଵିକ୍ରମଂ ନାରାଯଣଂ ନାରଦ ଲୋକପାଲମ୍
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରାତନ ଋଷି, ଉଦାର ପ୍ରତାପୀ, ଲୋକପାଳ ନାରଦ, ଯିଏ ନାରାୟଣ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ—
ପରିଭ୍ରାମ୍ଯ ଗଦାଂ ଵେଗାତ୍ ମୂର୍ଧ୍ନି ସାଧ୍ଯମତାଡଯତ୍
ସେ ତାଙ୍କର ଗଦାକୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଘୁମାଇ, ସାଧ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଜୋର ଆଘାତ କଲେ।
ନେତ୍ରାଭ୍ଯାମପତଦ୍ ଵାରି ଵହ୍ନିଵର୍ଷନିଭଂ ଭୁଵି
ତାଙ୍କର ଆଖିରୁ ଜଳ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଯାହା ଅଗ୍ନିବର୍ଷା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଜଗାମ ଶତଧା ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଶୈଲଶୃଙ୍ଗେ ଯଥାଶନିଃ
ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ସେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ବିଜୁଳି ଆଘାତ କରି ଯେପରି ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ, ସେମିତି ସେ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ।
ଆଦାଯ କାର୍ମୁକଂ ଵୀରସ୍ତୂଣଦ୍ ବାଣଂ ସମାଦଦେ
ବୀର ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ତୁଣୀରରୁ ଏକ ତୀର ନେଲେ।
ମୁମୋଚ ସାଧ୍ଯାଯ ତଦା କ୍ରୋଧନ୍ଧକାରିତାନନଃ
ତାଙ୍କର ମୁହଁ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧାର ହୋଇ, ସେ ସେଇ ତୀର ସାଧ୍ୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ବାଣୈରପରୈର୍ନିର୍ବିଭେଦ ଚ ଦାନଵମ୍
ଅନ୍ୟ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେ ଦାନବକୁ କାଟି ଓ ଭିଦ୍ରାଇଲେ।
ଆଵିଧ୍ଯେତାଂ ତଦାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ମର୍ମଭିଦ୍ଭିରଜିହ୍ଯଗୈଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ସରପ ଭଳି ତୀର ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନକୁ ଭିଦ୍ରାଇଲେ।
ଦିଦୃକ୍ଷୂଣାଂ ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ଲଘୁ ଚିତ୍ରଂ ଚ ସୁଷ୍ଠୁ ଚ
ଯେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦେଖିଲେ—ସେ ତେଜସ୍ୱୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ।
ପୁଷ୍ପଵର୍ଷମନୌପମ୍ଯଂ ମୁମୁଚୁଃ ସାଧ୍ଯଦୈତ୍ଯଯୌଃ
ସାଧ୍ୟ ଓ ଦାଇତ୍ୟ ବୀରମାନେ ଅପୂର୍ବ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ।
ଅଯୁଧ୍ଯେତାଂ ମହେଷ୍ଵାସୌ ପ୍ରେକ୍ଷକପ୍ରୀତିଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯାହା ଦର୍ଶକମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଲା।
ଦିଶଶ୍ଚ ଵିଦିଶଶ୍ଚୈଵ ଛାଦଯେତାଂ ଶରୋତ୍କରୈଃ
ତୀରର ଝଡ଼ରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗକୁ ଢାକିଦେଲେ।