ଅଵତୀର୍ଣଂ ପ୍ରଜଗ୍ରାହ ନାଗଃ କେକରଲୋହିତଃ
ସେ ତଳକୁ ଯିବାବେଳେ କେକରଲୋହିତ ନାମକ ଏକ ନାଗ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଲା ।
ସଂସ୍ମୃତେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷେ ନିର୍ଵିଷୋ ଽଭୂନ୍ମହୋରଗଃ
ସେ ପଦ୍ମନୟନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହିତ, ବଡ଼ ନାଗର ବିଷ ହରାଇଗଲା ।
ନିର୍ଵିଷଶ୍ଚାପି ତତ୍ଯାଜ ଚ୍ଯଵନଂ ଭୁଜଗୋତ୍ତମଃ
ବିଷ ହରାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା ।
ଚଚାର ନାଗକନ୍ଯାଭିଃ ପୂଜ୍ଯଚମାନଃ ସମନ୍ତତଃ
ସେ ନାଗକନ୍ୟାମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ପୂଜା କରିଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ ଘୁରୁଥିଲେ ।
ସଂପୂଜ୍ଯମାନୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ଽଥ ଦଦର୍ଶ ତମ୍
ଏଭଳି ପୂଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ଦାୟତ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ସଂପୂଜିତୋପଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚାଗମନଂ ପ୍ରତି
ସେ ପୂଜିତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ପଚାରାଯାଇଲା ।
ସ୍ନାତୁମେଵାଗତୋ ଽସ୍ମ୍ଯଦ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଞ୍ଚୈଵାକୁଲୀଶ୍ଵରମ୍
ମୁଁ ଆଜି କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଏବଂ ଅକୁଳୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି ।
ସମାନୀତୋ ଽସ୍ମି ପାତାଲେ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚାତ୍ର ଭଵାନପି
ମୋତେ ପାତାଳକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଏଠାରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତଂ ସ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯକୋଵିଦଃ
ଉଚିତ କଥାରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେ, ଧର୍ମରେ ଭରିଥିବା କଥା କହିଲେ ।
ରସାତଲେ ଚ କାନି ସ୍ଯୁରେତଦ୍ ଵକ୍ତୁଂ ମମାର୍ହସି
ରସାତଳରେ କେଉଁଠି କ’ଣ ଅଛି, ଏହି କଥା ଆପଣ ମୋତେ କହିବାକୁ ଉଚିତ ।
ଚକ୍ରତୀର୍ଥଂ ମହାବାହୋ ରସାତଲତଲେ ଵିଦୁଃ
ହେ ବଳଶାଳୀ, ରସାତଳ ତଳରେ ଚକ୍ରତୀର୍ଥ ଅଛି ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ।
ନେମିଷୈ ଗନ୍ତୁକାମସ୍ତୁ ଦାନଵାନିତଦବ୍ରଵୀତ୍
ନେମିଷକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଦାନବମାନେ, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ପୀତଵାସସମଚ୍ଯୁତମ୍
ଆମେ ପଦ୍ମନୟନ, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଦେଖିବା ।
ଚକ୍ରୁରୁଦ୍ଯୋଗମତୁଲଂ ନିର୍ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ରସାତଲାତ୍
ସେମାନେ ବଡ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ ଏବଂ ରସାତଳରୁ ବାହାରିଗଲେ ।
ନେମିଷାରଣ୍ଯମାଗତ୍ଯ ସ୍ନାନଂ ଚକ୍ରୁର୍ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
ନେମିଷ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ।
ଚରନ୍ ସରସ୍ଵତୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଦଦର୍ଶ ଵିମଲୋଦକାମ୍
ଘୁରୁଥିବାବେଳେ ସେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଜଳ ଥିବା ସରସ୍ୱତୀକୁ ଦେଖିଲେ ।
ଦଦର୍ଶ ବାଣାନପରାନ୍ ମୁଖେ ଲଗ୍ନାନ୍ ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ତୀର ମୁହଁରେ ଅଟକିଯାଇଛି, ଏବଂ ପରସ୍ପରରେ ଗୁଞ୍ଜିଯାଇଛି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାତୁଲଂ ତଦା ଚକ୍ରେ କ୍ରୋଧଂ ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରଃ କିଲ
ଏହା ଦେଖି ଦାନବମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଭୟଙ୍କର ରାଗିଗଲେ।
ସମୁନ୍ନତଜଟାଭାରୌ ତପସ୍ଯାସକ୍ତମାନସୌ
ଉଚ୍ଚ ଜଟା ଧାରଣ କରିଥିବା, ତପସ୍ୟାରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ସେମାନେ,
ଶାର୍ଙ୍ଗମାଗଵଂ ଚୈଵ ଅକ୍ଷ୍ଯ୍ଯୌ ଚ ମହେଷୁଧୀ
ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗାଈ ଏବଂ ଦୁଇଟି ଅଶୀର୍ଣ୍ଣ ତୁଣୀ।
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନଂ ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମୌ
ତାପରେ ସେ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
କ୍ଵ ତପଃ କ୍ଵ ଜଟାଭାରଃ କ୍ଵ ଚେମୌ ପ୍ରଵରାଯୁଧୌ
କେଉଁଠି ତପସ୍ୟା, କେଉଁଠି ଜଟାର ଭାର, ଏବଂ କେଉଁଠି ଏହି ଦୁଇଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର?
ସାମର୍ଥ୍ଯେ ସତି ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ ତତ୍ସଂପଦ୍ଯେତ ତସ୍ଯ ହି
ଯେଉଁଠି ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅଛି, ଯେଉଁ କାମ କରିଥାଏ, ସେହି କାମ ସଫଳ ହୁଏ।
ମଯି ତିଷ୍ଠତି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେ ଧର୍ମସେତୁପ୍ରଵର୍ତକେ
ମୁଁ ଏଠାରେ ଦାନବମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଧର୍ମର ସେତୁ ରଚନା କରୁଥିବାବେଳେ,
ନ କଶ୍ଚିଚ୍ଛକ୍ନୁଯାଦ୍ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ନରନାରାଯଣୌ ଯୁଧି
ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ମଧ୍ୟ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସହିତ ଲଢ଼ିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯଥା କଥଞ୍ଚିଜ୍ଜେଷ୍ଯାମି ନରନାରାଯଣୌ ରଣେ
ମୁଁ ଯେପରି ହେଉ, ଯେଭଳି ହେଉ, ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବି।
ଵିତତ୍ଯ ଚାପଂ ଗୁଣମାଵିକୃଷ୍ଯ ତଲଧ୍ଵନିଂ ଘୋରତରଂ ଚକାର
ଧନୁଷ ତଣି, ତାର ଟାଣି, ସେ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରିଲେ।
ମୁମୋଚ ତାନପ୍ରତିମୈଃ ପୃଷତ୍କୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଦୈତ୍ଯସ୍ତପନୀଯପୁଙ୍ଖୈଃ
ସେ ସେହିପରି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଦାନବ ସୁନା ମୁଣ୍ଡି ଥିବା ତୀରରେ ସେଗୁଡିକୁ କାଟିଦେଲେ।
କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସମାନମ୍ଯ ମହାଧନୁସ୍ତତୋ ମୁମୋଚ ଚାନ୍ଯାନ୍ ଵିଵିଧାନ୍ ପୃଷତ୍କାନ୍
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେ ବଡ଼ ଧନୁଷ ମୋଡ଼ି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ନରସ୍ତୁ ବାଣାନ୍ ପ୍ରମୁମୋଚ ପଞ୍ଚ ଷଡ୍ ଦ୍ରତ୍ଯନାଥୋ ନିଶିତାନ୍ ପୃଷତ୍କାନ୍
ନର ତାଙ୍କ ଧନୁଷରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହି, ପ୍ରଥମେ ପାଞ୍ଚଟି, ପରେ ଛଅଟି ଧାରାଳ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।