କୋ ଽଯଂ ଵିରୂପାକ୍ଷ ଇତି ତ୍ଵଯାରାଧ୍ଯସ୍ତୁ କୀର୍ତିତଃ
ଏହି ବିରୂପାକ୍ଷ କିଏ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ପୂଜିବାକୁ କହୁଛ?
ଯୋ ଽଯଂ ଵିରୁପାକ୍ଷ ଇତି ଶ୍ରୂଯତାଂ କଥଯାମି ତେ
ଏହି ବିରୂପାକ୍ଷ କିଏ—ଶୁଣ, ମୁଁ ତୋତେ କହିବି।
ତେନାକ୍ରମ୍ଯ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୀର୍ନୀତା ସ୍ଵଵଶଂ ପୁରା
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଣା ଦିନରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଧୀନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରୀ ତାଙ୍କ ଅଧିନରେ ଆସିଥିଲେ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ହର୍ତୁମୈଚ୍ଛନ୍ମହାବଲଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ହରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଵଧାକାଙ୍କ୍ଷୀ ମହେଶ୍ଵରମୁପାଗମତ୍
ଏହା ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଥୌ ହିମାଚଲପ୍ରସ୍ଥମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଶ୍ଲୁକ୍ଷ୍ଣଭୂତଲମ୍
ସେ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ, ଶୁଷ୍କ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ଆରାଧଯାମାସ ହରିଃ ସ୍ଵଯମାତ୍ମାନମାତ୍ମନା
ହରି ନିଜେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ଗୃଣଂସ୍ତତ୍ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯୋଗିଜ୍ଞେଯମଲକ୍ଷଣମ୍
ସେ ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି, ନିର୍ଗୁଣ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ତୈଜସଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦିଵ୍ଯଂ ଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ତେବେ ଦେବମୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦୃଶ୍ୟମାନ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପ୍ରକଟ ହେଲା।
କାଲଚକ୍ରନିଭଂ ଚକ୍ରଂ ଶଙ୍କରୋ ଵିଷ୍ଣୁମବ୍ରଵୀତ୍
ଶଙ୍କର ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ଚକ୍ର କାଳର ଚକ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଏ...'
ସୁଦର୍ଶନୋ ଦ୍ଵାଦଶାରଃ ଷଣ୍ଣାଭିର୍ଦ୍ଵିଯୁଗୋ ଜଵୀ
'ସୁଦର୍ଶନରେ ବାରଟି ଆରା, ଛଅଟି ନାଭି ଅଛି ଏବଂ ଏହା ଦୁଇ ଦୁଇ କରି ତେଜରେ ଘୂରେ।'
ଶିଷ୍ଟାନାଂ ରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ସଂସ୍ଥିତା ଋଥଵଶ୍ଚ ଷଟ୍
'ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଛଅଟି ଋତୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି।'
ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଚାପ୍ଯଥୋ ଵିଶ୍ଵେ ପ୍ରଜାପତଯ ଏଵ ଚ
ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଦେବ ଓ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଚୈତ୍ରାଦ୍ଯାଃ ଫାଲ୍ଗୁନାନ୍ତାଶ୍ଚ ମାସାସ୍ତତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠତାଃ
ଚୈତ୍ର ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଫାଲ୍ଗୁନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ମାସ ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି।
ଅମୋଘ ଏଷୋ ଽମରରାଜଡପୂଜିତୋ ଧୃତୋ ମଯା ନେତ୍ରଗତସ୍ତପୋବଲାତ୍
ଏହି ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାହାକୁ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ନଜର ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କରିଛି।
କଥଂ ଶଂଭୋ ଵିଜାନୀଯାମମୋଘୋ ମୋଘ ଏଵ ଵା
ହେ ଶମ୍ଭୁ, ମୁଁ କିପରି ଜାଣିବି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଫଳଦାୟକ କି ନୁହେଁ?
ଜିଜ୍ଞାସାର୍ଥଂ ତଵୈଵେହ ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ସ୍ଯାମି ପ୍ରତୀଚ୍ଛ ଭୋଃ
ତୁମ ଜିଜ୍ଞାସା ପାଇଁ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି; ଦୟାକରି ଗ୍ରହଣ କର।
ଯଦ୍ଯେଵଂ ପ୍ରକ୍ଷିପସ୍ଵେତି ନିର୍ଵିଶଙ୍କେନ ଚେତସା
ଯଦି ଏମିତି, ତେବେ ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼ି ମନରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼।
ମୁମୋଚ ତେଜୋଜିଜ୍ଞାସୁଃ ଶଙ୍କରଂ ପ୍ରତି ଵେଗଵାନ୍
ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଉପରେ ତେଜ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତ୍ରିଧା ଚକାର ଵିଶ୍ଵେଶଂ ଯଜ୍ଞେଶଂ ଯଜ୍ଞଯାଜକମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଯଜ୍ଞର ନାଥ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ତିନି ରୂପରେ କରିଦେଲେ।
ଵ୍ରୀଡୋପପ୍ଲୁତଦେହସ୍ତୁ ପ୍ରଣିପାତପରୋ ଽଭଵତ୍
ଲଜ୍ଜାରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭିଜିଗଲା ଏବଂ ସେ ପ୍ରଣାମ କରିବାରେ ଲାଗିଗଲେ।
ନିକୃତ୍ତୋ ନ ସ୍ଵରଭାଵୋ ମେ ସୋ ଽଚ୍ଛେଦ୍ଯୋ ଽଦାହ୍ଯ ଏଵ ଚ
ମୋତେ କାଟିଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ମୂଳ ସ୍ୱଭାବ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନି; ଏହାକୁ କେହି କାଟିପାରିବେ ନାହିଁ, ଜଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
କୃତାନି ତାନି ପୁଣ୍ଯନି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଶଯଃ
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳ ଦେବ, କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତୃତୀଯଶ୍ଚ ଵିରୂପାକ୍ଷସ୍ତ୍ରଯୋ ଽମୀ ପୁଣ୍ଯଦା ନୃଣାମ୍
ତୃତୀୟ ହେଉଛନ୍ତି ବିରୂପାକ୍ଷ; ଏହି ତିନି ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଦାମ୍ନି ନିହତେ ଵିଷ୍ଣୋ ନନ୍ଦଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଦେଵତାଃ
ଶ୍ରୀଦାମ୍ନିଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ।
ଗତ୍ଵା ସୁରଗିରିପ୍ରସ୍ଥଂ ଶ୍ରୀଦାମାନଂ ଦଦର୍ଶ ହ
ସେ ସୁରପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଯାଇ, ଶ୍ରୀଦାମ୍ନାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମୁମୋଚ ଚକ୍ରଂ ଵେଗାଢ୍ଯଂ ହତୋ ଽସୀତି ବ୍ରୁଵନ୍ମୁହୁଃ
ସେ ବେଗରେ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର 'ସେ ହତ' ବୋଲି କହିଲେ।
ସଂଛିନ୍ନସୀର୍ଷୋ ନିପପାତ ଶୈଲାଦ୍ ଵଜ୍ରାହତଂ ଶୈଲଶିରୋ ଯଥୈଵ
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଯିବା ପରେ, ସେ ପାହାଡ଼ରୁ ବିଜୁଳି ଲାଗିଥିବା ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଲୁହିଯାଇଲେ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା ଚ ଚକ୍ରଂ ପ୍ରଵରଂ ମହାଯୁଧଂ ଜଗାମ ଦେଵୋ ନିଲଯଂ ପଯୋନିଧିମ୍
ଉତ୍ତମ ଚକ୍ର, ମହାସ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ସେ ଦେବତା ସମୁଦ୍ରରେ ତାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଗଲେ।
ତମାରାଧଯ ଚେତ୍ ସାଧୋ କ୍ଷୀରେଣୋଚ୍ଛସି ଭୋଜନମ୍
ଯଦି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିବ, ହେ ସାଧୁ, ତେବେ ତୁମେ ଦୁଧ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ପାଇପାରିବ।