ରାଜେତେ ଽସ୍ଯଃ କୁଚୌ ପୀନୌ ସଜ୍ଜନାଵି ସଂହତୌ
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପିଅଁ ଛାତି ଏମିତି ଉଦାତ୍ତ ଓ ଭରିପୁରି ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଦୁଇ ଭଲ ମିତ୍ର ଏକଠି ହୋଇଥିବା ପରି ଲାଗେ।
ଉଦରଂ ରାଜତେ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ରୋମାଵଲିଵିଭୂଷିତମ୍
ତାଙ୍କର ମୃଦୁ ଓ ସମତଳ ପେଟ ଏକ ସୁନ୍ଦର କେଶରେଖା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ଚମକୁଛି।
ରାଜତେ ଭୃଙ୍ଗମାଲେଵ ପୁଲିନାତ୍ କମଲାକରମ୍
ସେ ଏମିତି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଯେପରି ମଧୁମକ୍ଷିକା ଦଳ ନଦୀ କୂଳରୁ ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ତଳାବକୁ ଯାଉଛି।
ଶ୍ରୀରୋଦମଥନେ ନଦ୍ଧୂଂ ଭୂଜଙ୍ଗେନେଵ ମନ୍ଦରମ୍
ଯେପରି ଶ୍ରୀର ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ନାଗ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲା, ସେଉଁପରି ଲାଗୁଛି।
ଵିଭାତି ସା ସୁଚାର୍ଵଙ୍ଗୀ ପଦ୍ମକିଢ୍ଜଲ୍କସନ୍ନିଭା
ସେ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଥିବା ନାରୀ, ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁ ପରି ଅତି ଶୁଭ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଵିଭାତୋ ଽସ୍ଯାସ୍ତଥା ପାଦାଵଲକ୍ତକସମତ୍ଵିଷୌ
ତାଙ୍କର ପାଦ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଲାଲି ଲାଗିଥିବା ପରି ଚମକୁଛି।
କାମାତୁରୋ ଽସୌ ସଂଜାତଃ କିମୁତାନ୍ଯୋ ଜନୋ ମୁନେ
ସେ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଅତି ଅଧିକ ଭାବେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି—ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅନ୍ୟ କିଏ ନ ହେବ, ମୁନି?
କିଂସ୍ଵିତ୍ କାମନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଥିତା
ଏହା କି ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ମନେ ହୁଏ ଏଠାରେ କାମଦେବଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ନିଜେ ଥାପିତ ହୋଇଛି କି?
ରଵିରଶ୍ମିପ୍ରତାପାର୍ତିଭୀତା ଶରଣମାଗତା
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣର ତାପରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ତସ୍ଥୌ ମୁନିରିଵ ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥିତଃ ସ ତୁ ମାଧଵଃ
ତାପରେ ମାଧବ ମୁନିଙ୍କ ପରି ଧ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ଉଭୟ ହାତେ ଦଣ୍ଡ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନଂ ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ଶୁଭଵ୍ରତଃ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଶୁଭ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ସେ, ହସି ହସି କଥା କହିଲେ।
ନୀଯତାଂ ସୁରଲୋକାଯ ଦୀଯତାଂ ଵାସଵାଯ ଚ
ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ନେଇଯିଅ, ଏବଂ ବାସବଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।
ସହସ୍ରାକ୍ଷାଯ ତାଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀମ୍
ସେ, ଯିଏ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କୁ ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଦେଵାରାଜାଯ କାମାଦ୍ଯାସ୍ତତୋ ଽଭୃଦ୍ ଵିସ୍ମଯଃ ପରଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ କାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଓ ସେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ପାତାଲେଷୁ ତଥା ମର୍ତ୍ଯୈ ଦିକ୍ଷ୍ଵଷ୍ଟାସୁ ଜଗାମ ଚ
ସେ ପାତାଳରେ, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଓ ଅଷ୍ଟ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଭିଷିକ୍ତସ୍ତଦା ରାଜ୍ଯେ ପ୍ରହ୍ଲାଦୌ ନାମ ଦାନଵଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ।
ମଖାନି ଭୁଵି ରାଜାନୋ ଯଜନ୍ତେ ଵିଧିଵତ୍ତଦା
ସେଇବେଳେ, ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ଵୈଶ୍ଯାଶ୍ଚ ପଶୁଵୃତ୍ତିସ୍ଥାଃ ଶୂଦ୍ରାଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ରତାଃ
ବଣିକମାନେ ଗୋପାଳନରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ସେବାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।
ଆଵର୍ତ୍ତତ ତତୋ ଦେଵା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ଯୁକ୍ତାଭଵାନ୍ ମୁନେ
ତାପରେ, ମୁନିବର, ଦେବମାନେ ପୁନି ନିଜ-ନିଜ କାମରେ ଲାଗିଗଲେ ।
ଜଗାମ ନର୍ମଦାଂ ସ୍ନାତୁଂ ତୀର୍ଥଂ ଚୈଵାକୁଲୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଅକୁଳୀଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ ।
ଅଵତୀର୍ଣଂ ପ୍ରଜଗ୍ରାହ ନାଗଃ କେକରଲୋହିତଃ
ସେ ତଳକୁ ଯିବାବେଳେ କେକରଲୋହିତ ନାମକ ଏକ ନାଗ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଲା ।
ସଂସ୍ମୃତେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷେ ନିର୍ଵିଷୋ ଽଭୂନ୍ମହୋରଗଃ
ସେ ପଦ୍ମନୟନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହିତ, ବଡ଼ ନାଗର ବିଷ ହରାଇଗଲା ।
ନିର୍ଵିଷଶ୍ଚାପି ତତ୍ଯାଜ ଚ୍ଯଵନଂ ଭୁଜଗୋତ୍ତମଃ
ବିଷ ହରାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା ।
ଚଚାର ନାଗକନ୍ଯାଭିଃ ପୂଜ୍ଯଚମାନଃ ସମନ୍ତତଃ
ସେ ନାଗକନ୍ୟାମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ପୂଜା କରିଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ ଘୁରୁଥିଲେ ।
ସଂପୂଜ୍ଯମାନୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ଽଥ ଦଦର୍ଶ ତମ୍
ଏଭଳି ପୂଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ଦାୟତ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ସଂପୂଜିତୋପଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚାଗମନଂ ପ୍ରତି
ସେ ପୂଜିତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ପଚାରାଯାଇଲା ।
ସ୍ନାତୁମେଵାଗତୋ ଽସ୍ମ୍ଯଦ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଞ୍ଚୈଵାକୁଲୀଶ୍ଵରମ୍
ମୁଁ ଆଜି କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଏବଂ ଅକୁଳୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି ।
ସମାନୀତୋ ଽସ୍ମି ପାତାଲେ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚାତ୍ର ଭଵାନପି
ମୋତେ ପାତାଳକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଏଠାରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତଂ ସ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯକୋଵିଦଃ
ଉଚିତ କଥାରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେ, ଧର୍ମରେ ଭରିଥିବା କଥା କହିଲେ ।
ରସାତଲେ ଚ କାନି ସ୍ଯୁରେତଦ୍ ଵକ୍ତୁଂ ମମାର୍ହସି
ରସାତଳରେ କେଉଁଠି କ’ଣ ଅଛି, ଏହି କଥା ଆପଣ ମୋତେ କହିବାକୁ ଉଚିତ ।