ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ମତମାସ୍ତାଯ ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧାଯ ଦୀକ୍ଷିତଃ
ଶୁକ୍ରଙ୍କ ମତ ନେଇ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହେଲେ।
ଅରୋଢୁମିଚ୍ଛତି ଵଶୀ ଵିଜେତୁଂ ତ୍ରିଦଶାନପି
ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ଏବଂ ଦେବମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।
ଉଵାଯଂ ମଖଵିଧ୍ଵଂସେ ଯେନ ସ୍ଯାମ ସୁନିର୍ଵୃତାଃ
ଏହି ଯଜ୍ଞ ନାଶ ହେଉ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଜ୍ଞାତ୍ଵାଜେଯଂ ମହାସୁରମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ମହାନ ଅସୁର ଅଜୟ ଅଟୁଟ ବୋଲି ଜାଣିଲେ।
ତତଃ କୃତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ ଵାମନଂ ରୂପମୀଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ, ଭଗବାନ ଇଶ୍ୱର ଭାମନ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
କ୍ଷଣାନ୍ମଜ୍ଜଂସ୍ତଥୋନ୍ମଜ୍ଜନ୍ମୁକ୍ତକେଶୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
କିଛି ଖଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଅପେକ୍ଷା କରି ମୁଣ୍ଡ ଡୁବିଲେ ଓ ପୁଣି ଉଠିଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ଖୋଲିଯାଇଥିଲା, ଏହା ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କଲେ।
ତତଃ କର୍ମ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯଜ୍ଞିଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମାଃ
ତାପରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିଦେଲେ।
ସଦସ୍ଯା ଯଜମାନଶ୍ଚ ଋତ୍ଵିଜୋ ଽଥ ମହୌଜସଃ
ଯଜ୍ଞର ପାଳନ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ,
କିମର୍ଥଂ ପତିତୋ ଽସୀହ କେନାକ୍ଷିପ୍ତୋ ଽସି ନୋ ଵଦ
ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାରେ ପଡ଼ିଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା? ଆମକୁ କୁହ।
ପ୍ରାହ ଧୁନ୍ଧୁପୁରୋଗାଂସ୍ତାଞ୍ ଛ୍ରୂଯତାମତ୍ର କାରଣମ୍
ଧୁନ୍ଧୁ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ କହିଲେ: ଏଠାରେ କାରଣଟି ଶୁଣ।
ସର୍ଵସାସ୍ତ୍ରାର୍ଥଵିତ୍ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଗୋତ୍ରତଶ୍ ଚାପି ଵାରୁଣଃ
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବା, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଗୋତ୍ରରେ ବାରୁଣ,
ତତ୍ର ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ମମ ଭ୍ରାତା କନୀଯାନପରସ୍ତ୍ଵହମ୍
ସେଠାରେ ମୋର ଭାଇ ସବୁଠୁ ବଡ଼, ମୁଁ ତାଠାରୁ ଛୋଟ ଏବଂ ଅପରିପକ୍କ।
ମମ ନାମ ପିତା ଚକ୍ରେ ଗତିଭାସେତି କୌତୁକାତ୍
ମୋ ବାପା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟବଶତଃ ମୋତେ 'ଗତିଭାସ' ନାମ ଦେଇଥିଲେ।
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତଶ୍ଚାରୁରୂପୋ ମହାସୁର
ସେ ଦେବଲୋକର ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ରୂପରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ବଡ଼ ଅସୁର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଦେହିକଂ କୃତ୍ଵା ଗୃହମାଵାଂ ସମାଗତୌ
ତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଘରକୁ ଆସିଲୁ।
ତେନୋକ୍ତୋ ନୈଵ ଭଵତୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଭାଗା ଇତ୍ଯହମ୍
ସେ ମୋତେ କହିଲେ: 'ତୁମ ପାଖରେ କୌଣସି ଅଂଶ ନାହିଁ।'
ଉନ୍ମତ୍ତାନାଂ ତଥାନ୍ଧାନାଂ ଧନଭାଗୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ପାଗଳ ଓ ଅନ୍ଧମାନେ ଧନର ଅଂଶ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏତାଵଦ୍ ଦୀଯତେ ତେଭ୍ଯୋ ନାର୍ଥଭାଗହରା ହି ତେ
ସେମାନେ ଏତିକି ମାତ୍ର ପାଆନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଧନର ଅଂଶ ନେଉନ୍ତି ନାହିଁ।
ଧନାର୍ଥଭାଗମର୍ହାମି ନାହଂ ନ୍ଯାଯେନ କେନ ଵୈ
ମୁଁ ଧନର ଅଂଶ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, କିଏ କହିଲା ଯେ ମୁଁ ନ୍ୟାୟରେ ଅଂଶ ପାଇବି ନାହିଁ?
ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯାକ୍ଷିପନ୍ନଦ୍ଯାମସ୍ଯାଂ ମାମିତି କାରଣାତ୍
ସେ ମୋତେ ଉଠାଇ ଏହି ନଦୀରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏହି କାରଣରୁ।
କାଲଃ ସଂଵତ୍ସରାଖ୍ଯସ୍ତୁ ଯୁଷ୍ମାଭିରିହ ଚୋଦ୍ଧୃତଃ
ଏଠାରେ ଏକ ବର୍ଷ ନାମକ ସମୟ ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ।
କୋ ଽଯଂ ଚ ଶକ୍ରପ୍ରତିମୋ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯୋ ମହାଭୁଜଃ
ଏହି ଦୀକ୍ଷିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ?
ମହର୍ଦ୍ଧିସଂଯୁତା ଯୂଯଂ ସାନୁକମ୍ପାଶ୍ଚ ମେ ଭୃଶମ୍
ତୁମେ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରପୂର ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ବହୁତ ଦୟାଳୁ।
ପ୍ରୋଚୁର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗୋତ୍ରଶ୍ଚାପି ଭାର୍ଗଵାଃ
ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଥିଲେ: 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମର ଗୋତ୍ର ଭାର୍ଗବ।'
ଦାତା ଭୋକ୍ତା ଵିଭକ୍ତା ଚ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯଜ୍ଞକର୍ମଣି
ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦାତା, ଭୋଗକର୍ତ୍ତା, ବଣ୍ଟନକର୍ତ୍ତା ଓ ଦୀକ୍ଷିତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ପ୍ରୋଚୁର୍ଦୈତ୍ଯପତିଂ ସର୍ଵେ ଵାମନାର୍ଥକରଂ ଵଚଃ
ସମସ୍ତେ ଦୈତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ବାମନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୀମଦାଵସଥଂ ଦାସ୍ଯୋ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ମହାନ୍ତ ଗୃହ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦେବେ।
ପ୍ରାହ ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ର ତେ ଦଦ୍ମି ଯାଵଦିଚ୍ଛସି ଵୈ ଧନମ୍
ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯେତେ ଧନ ଚାହଁ, ମୁଁ ଦେଉଛି।'
ପ୍ରଯଚ୍ଛାମ୍ଯଦ୍ଯ ଭଵତୋ ଵ୍ରିଯତାମୀପ୍ସିତଂ ଵିଭୋ
ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଚାହଁ, ତାହା ଚୟନ କର।
ପ୍ରାହାସୁରପତିଂ ଧୁନ୍ଧୁଂ ସ୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧିକରଂ ଵଚଃ
ସେ ଦୈତ୍ୟପତି ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପୂରଣ ପାଇଁ ଉଚିତ କଥା କହିଲେ।