ଚିନ୍ତଯାମାସ ଯୋଗାତ୍ମା କ୍ଵ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସାଂପ୍ରତଂ ସ୍ଥିତଃ
ଯୋଗୀ ମନେମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ— ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଷ୍ଣୁ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?
ନାବେରୁପରି ଭୂରାଦିଲ୍ଲୋକାଂଶ୍ଚର୍ତୁମିଯାଦ୍ ଵଶୀ
ସେ ନାଭି ଉପରେ ଥିବା ଓ ଭୂମି ତଳେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, କାରଣ ସେ ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଥିଲେ।
ମେରୁଂ ଦଦର୍ଶ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଂ ଶାତକୌମ୍ଭଂ ମହର୍ଦ୍ଧିମତ୍
ସେ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ରାଜା, ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ଅପାର ମହିମା ଥିବା ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ।
ତେଷାମାତୁଃ ସ ଦଦୃଶେ ମୃଗପକ୍ଷିଗଣୈର୍ଵୃତମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଦେଵମାତୁଃ ସ ଦଦୃଶେ ମୃଗପକ୍ଷିଗଣୈର୍ଵୃତମ୍
ସେ ଦେବତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଵିଵେଶ ଦାନଵପତିରନ୍ଵେଷ୍ଟୁଂ ମଧୁସୂଦନମ୍
ଦାନବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସର୍ଵଭୀତଵରେଣ୍ଯଂ ତଂ ଦେଵମାତୁରଥୋଦରେ
ଦେବତାମାତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଦାନ ଦେଇଥିବା ପୂଜ୍ୟ ଜଣକୁ ଦେଖିଲେ।
ସୁରାସୁରଗଣୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସର୍ଵତୋ ଵ୍ଯାପ୍ତଵିଗ୍ରହମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଏକ ଅପାର ଆକୃତିକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।
ଦୈତ୍ଯତେଜୋହରଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥୋ ଽଭଵତ୍ ତତଃ
ତାପରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ତେଜ ହରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ସ୍ୱଭାବିକ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମଧୁସୂଦନମ୍
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ଯେନ ନିସ୍ତେଜସୋ ଦୈତ୍ଯା ଜାତା ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ହେତୁନା
ହେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା, ଯାହାର କାରଣରୁ ଦୈତ୍ୟମାନେ ତେଜହୀନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରଯାତାଃ ଶରଣଂ ଦେଵଂ ହରିଂ ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରମ୍
ସେମାନେ ତିନି ଭୁବନର ନାଥ ହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଇଛନ୍ତି।
ଅଵତୀର୍ଣୋ ମହାବାହୁରଦିତ୍ଯା ଜଠରେ ହରିଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହରି ଅଦିତିଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ଅବତରଣ କଲେ।
ନାଲଂ ତମୋ ଵିଷହିତୁଂ ସ୍ଥାତୁଂ ସୂର୍ଯୋଦଯଂ ବଲେ
ହେ ବଳି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ଅନ୍ଧକାର ରହିପାରେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ସହିପାରେ ନାହିଁ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦମାହାଥ ବଲିର୍ଭାଵିକର୍ମପ୍ରଚୋଦିତଃ
ଭବିଷ୍ୟତ କର୍ମର ପ୍ରେରଣାରେ ବଳି ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସନ୍ତି ମେ ଶତଶୋ ଦୈତ୍ଯା ଵାସୁଦେଵବଲାଧିକାଃ
ମୋ ସହିତ ଶତଶଃ ଦୈତ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବାସୁଦେବଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ନିର୍ଜିତ୍ଯ ତ୍ଯାଜିତାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭଗ୍ନଦର୍ପା ରଣାଜିରେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ, ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପରେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଛାଡିଦେଲେ।
ସ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିର୍ବଲଵାନ୍ ମମ ସୈନ୍ଯପୁରସ୍ସରଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, ମୋର ସେନାକୁ ଆଗରେ ରଖି, ଆସିଲେ।
ତ୍ରିଶିରା ମକରାକ୍ଷଶ୍ଚ ଵୃଷପର୍ଵା ନତେକ୍ଷମଃ
ତ୍ରିଶିରା, ମକରାକ୍ଷ, ଏବଂ ବୃଷପର୍ବା — ଯାହାଙ୍କୁ ସହିବା ଯାଏ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଯେଷାମେକୈକଶୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍
ଯେଉଁମାନେଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଏକ ଷୋଡଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି।
ଧିଗ୍ଧିଗିତ୍ଯାହ ସ ବଲିଂ ଵୈକୁଣ୍ଠାକ୍ଷେପଵାଦିନମ୍
ସେ ବାଲିଙ୍କୁ, ଯିଏ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଅବମାନ କରିଥିଲେ, ଉପହାସ କରି କହିଲେ — 'ଲଜ୍ଜା! ଲଜ୍ଜା!'
ହରିଂ ନିନ୍ଦଯତୋ ଜିହ୍ଵା କଥଂ ନ ପତିତା ତଵ
ତୁମେ ହରିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛ, ତେବେ ତୁମର ଜିହ୍ବା କିପରି ଝଡି ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ?
ଯତ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଗୁରୁଂ ଵିଷ୍ଣୁମଭିନିନ୍ଦସି ଦୁର୍ମତେ
ହେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛ।
ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ କର୍କଶଃ ପୁତ୍ରୋ ଜାତୋ ଦେଵାଵମାନ୍ଯକଃ
ତୁମେ କଠୋର ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରୁଥିବା ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ।
ଯତା ନାନ୍ଯଃ ପ୍ରିଯଃ କଶ୍ଚିନ୍ମମ ତସ୍ମାଜ୍ଜନାର୍ଦନାତ୍
ମୋ ପାଇଁ ଜନାର୍ଦନ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କେହି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ନାହାନ୍ତି।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରଂ ଦେଵଂ କଥଂ ନିନ୍ଦିତଵାନସି
ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଯିଏ, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୁମେ କିପରି ନିନ୍ଦା କରିପାରିଲ?
ମମାପି ପୂଜ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଗୁରୁର୍ଲୋକଗୁରୁର୍ହରିଃ
ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ୍ ହରି, ଯିଏ ଲୋକଙ୍କର ଗୁରୁ, ପୂଜ୍ୟ।
ପୂଜ୍ଯଂ ନିନ୍ଦଯସେ ପାପ କଥଂ ନ ପତିତୋ ଽସ୍ଯଧଃ
ହେ ପାପୀ, ଯିଏ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ନିନ୍ଦା କରୁଛ — କିପରି ତୁମେ ତଳକୁ ଝଡି ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ?
ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂ କର୍କଶୋ ରାଜା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ନିନ୍ଦକଃ
ତୁମେ କଠୋର ରାଜା, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛ।
ତସ୍ମାତ୍ ପାପସମାଚରା ରାଜ୍ଯନାଶମଵାପ୍ନୁହି
ଏହିପରି ପାପ କରି, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇବ।