ମାଂ ସ୍ତୁଵାତେ ଭୃଶାସ୍ଵସ୍ଥଂ କାମତାପିତଵିଗ୍ରହମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଓ ଦୁଃଖ ଅଛି, ସେମାନେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱସ୍ଥ ହୁଅନ୍ତି।
ଏତତ୍ ପ୍ରଗୃହ୍ଯତାଂ ଭୂଯ ଅତୋ ଦେଵ ସ୍ତୁଵାଵହେ
ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ପୁନି ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଦିଅ।
ତଦେତତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଯାଂ ନାନ୍ଯଥେତି କଥଞ୍ଚନ
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ; ଏହା କେବେ ଅନ୍ୟଭାବେ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଵଯଂ ଚ ଜଗ୍ରାହ ଲିଙ୍ଗଂ କନକପିଙ୍ଗଲମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଲିଙ୍ଗକୁ ଧାରଣ କଲେ।
ତୃତୀଯଂ କାଲଵଦନଂ ଚତୁର୍ଥଂ ଚ କପାଲିନମ୍
ତୃତୀୟ ଥିଲେ କାଳବଦନ, ଚତୁର୍ଥ ଥିଲେ କପାଳୀ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ବଭୂଵାଥ ଗୋପାଯନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ପରେ ଗୋପାୟନ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ଽପ୍ଯଭୂଦ୍ରାଜା ଋଷଭଃ ସୋମକେଶ୍ଵରଃ
ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ରାଜା ଋଷଭ, ଯିଁହାକୁ ସୋମକେଶ୍ବର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋଭଵଦ୍ଵୈଶ୍ଯୋ ନାମ୍ନା କ୍ରାଥେଶ୍ଵରୋ ମୁନେ
ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ବୈଶ୍ୟ କ୍ରାଥେଶ୍ବର, ହେ ମୁନି।
କର୍ଣୋଦର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଜାତ୍ଯା ଶୂଦ୍ରୋ ମହାତପାଃ
ସେ କର୍ଣ୍ଣୋଦର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ଜାତିରେ ଶୂଦ୍ର, କିନ୍ତୁ ମହାତପସ୍ବୀ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ଚାତୁରାଶ୍ରମ୍ଯଂ ସ୍ଵମେଵ ଭଵନଂ ଗତଃ
ଚାରି ଆଶ୍ରମ ପୂରଣ କରି, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଆରାତ୍ସ୍ଥିତ୍ଵାଗ୍ରତୋ ଧନ୍ଵୀ ସଂତାପଯିତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ସେ ଦୂରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଧନୁର୍ଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ସ୍ମରମାଲୋକଯାମାସ ଶିଖାଗ୍ରାଚ୍ଚରଣାନ୍ତିକମ୍
ସେ ସ୍ମରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜଟା ଶିରାରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବତରିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରାଦହ୍ଯତ ତଦା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପାଦାଦାରଭ୍ଯ କକ୍ଷଵତ୍
ତାହାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଟିଏ ପାଦଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଙ୍ଗଲର ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ଉତ୍ସସର୍ଜ ଧନୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତଜ୍ଜଗାମାଥ ପଞ୍ଚଧା
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଧନୁଷ ପାଞ୍ଚ ଟୁକୁଡ଼ାରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ସ ଚମ୍ପକତରୁର୍ଜାତଃ ସୁଗନ୍ଧାଢ୍ଯୋ ଗୁଣାକୃତିଃ
ସେଠାରୁ ଏକ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚମ୍ପକ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର।
ତଜ୍ଜାତଂ କେସରାରଣ୍ଯଂ ବକୁଲଂ ନାମତୋ ମୁନେ
ସେଠାରୁ କେସର ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯାହାକୁ ବକୁଳ ବୋଲି ଡାକାଯାଏ, ହେ ମୁନି।
ଜାତା ସା ପାଟଲା ରମ୍ଯା ଭୃଙ୍ଗରାଜିଵିଭୂଷିତା
ସେଠାରୁ ରମ୍ୟା ପାଟଳା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ।
ପଞ୍ଚଗୁଲ୍ମାଭଵଜ୍ଜାତୀ ଶଶାଙ୍କକିରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲା
ପାଞ୍ଚ ଗୁଛି ଭଳି ଜାତି ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ତସ୍ମାଦ୍ଭୁପୁଟା ମଲ୍ଲୀ ସଂଜାତା ଵିଵିଧା ମୁନେ
ସେ ମାଟି ଢେଳିରୁ, ହେ ମୁନି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଲ୍ଲୀ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଜାତିଯୁକ୍ତାନି ଦେଵେନ ସ୍ଵଯମାଚରିତାନି ଚ
ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକି ଜାତି ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଲେ।
ଫଲୋପଗାନି ଵୃକ୍ଷାଣି ସଂଭୂତାନି ସହସ୍ରଶଃ
ହଜାର ହଜାର ଫଳ ଦେଇଥିବା ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ହରପ୍ରସାଦାଜ୍ଜାତାନି ଭୋଜ୍ଯାନ୍ଯପି ସୁରୋତ୍ତମୈଃ
ହରଙ୍କ କୃପାରେ, ଦେବମାନେ ଖାଇପାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଅନେକ ପଦାର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ପୁଷ୍ଯାର୍ଥା ଶିଶିରାଦ୍ରିଂ ସ ଜଗାମ ତପସେ ଽଵ୍ଯଯଃ
ପୁଷ୍ପ ପାଇଁ, ଅବିନାଶୀ ଜଣେ ଶିଶିର ପାହାଡ଼କୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଗଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵନଙ୍ଗେତି ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧରୋ ଦେଵୈସ୍ତୁ ଗୀତଃ ସୁରପୂର୍ଵପୂଜିତଃ
ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ସେ ମହାନ ଧନୁଷ ଅନଙ୍ଗକୁ ଧରିଲେ।
ପ୍ରହସ୍ଯୈଵଂ ଵଚଃ ପ୍ରାହ କନ୍ଦର୍ଵ ଇହ ଆସ୍ଯତାମ୍
ହସିକି, ଗନ୍ଧର୍ବ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ବସ।'
ଵସନ୍ତୋ ଽପି ମହାଚିନ୍ତାଂ ଜଗାମାଶୁ ମହାମୁନେ
ଏହିପରି, ହେ ମହାମୁନି, ବସନ୍ତ ତୁରନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଵସନ୍ତମାହ ଭଗଵାନେହ୍ଯେହି ସ୍ଥୀଯତାମିତି
ଭଗବାନ୍ ବସନ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏଠାକୁ ଆସ, ଏଠାରେ ରୁହ।'
ଆଦାଯ ପ୍ରାକ୍ସୁଵର୍ଣାଙ୍ଗୀମୂର୍ଵୋର୍ବାଲାଂ ଵିନିର୍ମମେ
ସେ ନିଜ ଉରୁଠାରୁ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଏକ ଅପସରାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଅମନ୍ଯତ ତଦାନଙ୍ଗଃ କିମିଯଂ ସା ପ୍ରିଯା ରତିଃ
ତାହାପରେ ଅନଙ୍ଗ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ଏଠି କିଏ? ଏହି କି ମୋର ପ୍ରିୟା ରତି?'
ସୁନାସାଵଂଶାଧରୋଷ୍ଠମାଲୋକନପରାଯଣମ୍
ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନାକ, ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଠୋଠ ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ।