ଏତାଭ୍ଯାଂ ଭର୍ତୃପୂଜାସୁ ତଚ୍ଚିନ୍ତାସୁ ସ୍ଥିତଂ ମନଃ
ସେମାନଙ୍କର ମନ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ଏହି ଭାବନାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲା।
ତତ୍ର ପ୍ରଯାନ୍ତି କାମାର୍ତ୍ତା ମଦଵିହ୍ଵଲିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ କାମରେ ପୀଡିତ, ମଦରେ ଭ୍ରମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯାଇଥିଲେ।
ଅନୁଡଜଗ୍ମୁର୍ଯଥା ମତ୍ତଂ କରିଣ୍ଯ ଇଵ କୁଞ୍ଜରମ୍
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ, ଯେପରି ମଦରେ ମତ୍ତ ହାତୀକୁ ମହିଳା ହାତୀମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
କ୍ରୋଧାନ୍ଵିତାବ୍ରୁଵନ୍ସର୍ଵେ ଲିଙ୍ଗେ ଽସ୍ଯ ପତତାଂ ଭୁଵି
ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କହିଲେ, 'ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଯାଉ।'
ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନଂ ଜଗାମାଥ ତ୍ରିଶୂଲୀ ନୀଲଲୋହିତଃ
ତାପରେ ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଭଗବାନ ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ରସାତଲଂ ଵିଵେଶାଶୁ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡଂ ଚୋର୍ଧ୍ଵତୋ ଽଭିନତ୍
ସେ ଶୀଘ୍ର ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଉପରୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଭେଦିଦେଲେ।
ପାତାଲଭୁଵନାଃ ସର୍ଵେ ଜଙ୍ଗମାଜଙ୍ଗମୈର୍ଵୃତାଃ
ପାତାଳର ସମସ୍ତ ଭୁବନ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲା।
ଜଗାମ ମାଧଵଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ କ୍ଷୀରୋଦଂ ନାମ ସାଗରମ୍
ସେ ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ କ୍ଷୀରୋଦ ସାଗରକୁ ଗଲେ।
ଉଵାଚ ଦେଵ ଭୁଵନାଃ କିମର୍ଥ କ୍ଷୁଭିତା ଵିଭୋ
ସେ କହିଲେ, 'ଦେବ, ଭୁବନମାନେ କାହିଁକି ଅସ୍ଥିର ହେଇଛନ୍ତି, ମହାପ୍ରଭୁ?'
ପାତିତସ୍ତସ୍ଯ ଭାରାର୍ତା ସଂଚଚାଲ ଵସୁଂଧରା
ତାହା ପଡିବା ସମୟରେ, ତାର ଭାରରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା।
ତତ୍ର ଗଚ୍ଛାମ ଦେଵେଶ ଏଵମାହ ପୁନଃ ପୁନଃ
'ଚଲିବା ଯାଉ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ,' ଏଭଳି ସେମାନେ ପୁନିପୁନି କହିଥିଲେ।
ଆଜଗ୍ମତୁସ୍ତମୁଦ୍ଦେଶଂ ଯତ୍ର ଲିଙ୍ଗଂ ଭଵସ୍ଯ ତତ୍
ସେମାନେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭବଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଥିଲା।
ପାତାଲଂ ପ୍ରଵିଵେଶାଥ ଵିସ୍ମଯାନ୍ତରିତୋ ଵିଭୁଃ
ତାପରେ ଭଗବାନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ନୈଵାନ୍ତମଲଭଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵିସ୍ମିତଃ ପୁନରାଗତଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ତାହାର ଶେଷ ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପୁନି ଫେରିଆସିଲେ।
ଚକ୍ରପାଣିର୍ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତୋ ଲେଭେ ଽନ୍ତଂ ନ ମହାମୁନେ
ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ ବାହାରିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ହେ ମହାମୁନି, ସେ ତାହାର ଶେଷ ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୌ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ତୋତୁଂ ଦେଵଂ ପ୍ରଚକ୍ରତୁଃ
ସେମାନେ ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଜୀମୂତଵାହନ କଵେ ଶର୍ଵ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକ ଶଙ୍କର
ଘନବାହନ, କବି, ଶର୍ବ, ତ୍ରିନୟନ, ଶଙ୍କର — ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞକ୍ଷଯକର କାଲରୂପ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିବା, ସମୟର ରୂପ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ଭଵାନନ୍ତଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵଗସ୍ତ୍ଵଂ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ତୁମେ ଅନନ୍ତ, ଭଗବାନ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା; ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ସ୍ଵରୂପୀ ତାଵିଦଂ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ଵଦତାଂ ଵରଃ
ସ୍ୱରୂପରେ ବସିଥିବା ପ୍ରଭୁ, ସବୁଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ମାଂ ସ୍ତୁଵାତେ ଭୃଶାସ୍ଵସ୍ଥଂ କାମତାପିତଵିଗ୍ରହମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଓ ଦୁଃଖ ଅଛି, ସେମାନେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱସ୍ଥ ହୁଅନ୍ତି।
ଏତତ୍ ପ୍ରଗୃହ୍ଯତାଂ ଭୂଯ ଅତୋ ଦେଵ ସ୍ତୁଵାଵହେ
ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ପୁନି ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଦିଅ।
ତଦେତତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଯାଂ ନାନ୍ଯଥେତି କଥଞ୍ଚନ
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ; ଏହା କେବେ ଅନ୍ୟଭାବେ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଵଯଂ ଚ ଜଗ୍ରାହ ଲିଙ୍ଗଂ କନକପିଙ୍ଗଲମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଲିଙ୍ଗକୁ ଧାରଣ କଲେ।
ତୃତୀଯଂ କାଲଵଦନଂ ଚତୁର୍ଥଂ ଚ କପାଲିନମ୍
ତୃତୀୟ ଥିଲେ କାଳବଦନ, ଚତୁର୍ଥ ଥିଲେ କପାଳୀ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ବଭୂଵାଥ ଗୋପାଯନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ପରେ ଗୋପାୟନ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ଽପ୍ଯଭୂଦ୍ରାଜା ଋଷଭଃ ସୋମକେଶ୍ଵରଃ
ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ରାଜା ଋଷଭ, ଯିଁହାକୁ ସୋମକେଶ୍ବର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋଭଵଦ୍ଵୈଶ୍ଯୋ ନାମ୍ନା କ୍ରାଥେଶ୍ଵରୋ ମୁନେ
ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ବୈଶ୍ୟ କ୍ରାଥେଶ୍ବର, ହେ ମୁନି।
କର୍ଣୋଦର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଜାତ୍ଯା ଶୂଦ୍ରୋ ମହାତପାଃ
ସେ କର୍ଣ୍ଣୋଦର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ଜାତିରେ ଶୂଦ୍ର, କିନ୍ତୁ ମହାତପସ୍ବୀ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ଚାତୁରାଶ୍ରମ୍ଯଂ ସ୍ଵମେଵ ଭଵନଂ ଗତଃ
ଚାରି ଆଶ୍ରମ ପୂରଣ କରି, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।