ଵାମନପୁରାଣମ୍

ନନ୍ଦନ୍ତି ହୃଷ୍ଟାନ୍ଯପି ଗୋକୁଲାନି ସନ୍ତଶ୍ଚ ସଂତୋଷମନୁଵ୍ରଜନ୍ତି

ଗୋପାଳ ଗ୍ରାମମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ହସୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ସଦ୍ଲୋକମାନେ ସନ୍ତୋଷକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।

ସତାଂ ଚ ଚିତ୍ତଂ ହି ଦିଶାଂ ମୁଖୈଃ ସମଂ ଵୈମଲ୍ଯମାଯାନ୍ତି ଶଶଙ୍କକାନ୍ତଯଃ

ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମନ ଦିଗମୁଖରେ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି ପରି ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ନିଗ୍ଧ ହୁଏ।

ସତୀମାଦାଯ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଂ ମନ୍ଦରଂ ସମୁପାଯଯୌ

ସତୀଙ୍କୁ ନେଇ, ସେ ଶୈଳପତି ମନ୍ଦର ପାଖକୁ ଗଲେ।

ରରାମ ଶଂଭୁର୍ଭଗଵାନ୍ ସତ୍ଯା ସହ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଶମ୍ଭୁ, ସତ୍ୟା ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାପତିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯଷ୍ଟୁମାରଭତ କ୍ରତୁମ୍

ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦକ୍ଷ, ଏକ ବଳି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ସକଶ୍ଯପାନ୍ ସମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ସଦସ୍ଯାନ୍ ସମଚୀକରତ୍

ସେ କଶ୍ୟପମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

ସହାନସୂଯଯାତ୍ରିଂ ଚ ସହ ଧୃତ୍ଯା ଚ କୌଶିକମ୍

ସେ ଅନସୂୟା, ଅତ୍ରି, ଧୃତି ଓ କୌଶିକଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିଲେ।

ଚନ୍ଦ୍ରଯା ସହିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନୃଷିମଙ୍ଗୀରସଂ ତଥା

ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଋଷି ଅଙ୍ଗୀରସଙ୍କୁ ସହିତ ନେଇଥିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଗୁଣସଂପନ୍ନାନ୍ ଵେଦଵେଦାଡ୍ଗପାରଗାନ୍

ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନୀ, ଗୁଣବାନ୍, ବେଦ ଓ ତାହାର ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ନିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଯଜ୍ଞଵାଟସ୍ଯ ଦ୍ଵାରପାଲତ୍ଵମାଦିଶତ୍

ସେମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପର ଦ୍ୱାରରେ ରକ୍ଷା କରିବା କାମ ଦେଲେ।

ଭୃଗୁଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରସଂସ୍କାରେ ସମ୍ଯଗ୍ ଦକ୍ଷଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତଵାନ୍

ସେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଠିକ୍‌ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

ଧନାନାମାଧିପତ୍ଯେ ଚ ଯୁକ୍ତଵାନ୍ ହି ପ୍ରଜାପତିଃ

ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଧନର ଅଧିପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା।

ସଶଙ୍କରାଂ ସତୀଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ମଖେ ସର୍ଵାନ୍ ନ୍ଯମନ୍ତ୍ରଯତ୍

ଶଙ୍କର ସହିତ ସତୀଙ୍କୁ ଛାଡି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵରିଷ୍ଠୋ ଽପି ଆଦ୍ଯୋ ଽପି ନ ନିମନ୍ତ୍ରିତଃ

ଯିଏ ବଡ଼, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଓ ପ୍ରଥମ, ସେଉଁଠି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଲା ନାହିଁ।

କପାଲୀଲି ଵିଦିତ୍ଵେଶୋ ଦକ୍ଷେଣ ନ ନିମନ୍ତ୍ରିତଃ

କପାଳୀ ବୋଲି ଜାଣି, ଦକ୍ଷ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ନାହିଁ।

କିମର୍ଥଂ ଦେଵତାଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶୂଲପାଣିସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ କପାଲୀ ଭଗଵାଞ୍ଜାତଃ କର୍ମଣା କେନ ଶଙ୍କରଃ

ଦେବମାନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତ୍ରିନୟନ, ଶୂଳଧାରୀ, କପାଳୀ ଶଙ୍କର କେଉଁ କାରଣରେ ଏମିତି ହେଲେ?

ପ୍ରୋକ୍ତମାଦିପୁରାଣେ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣାଵ୍ଯକ୍ତମୂର୍ତ୍ତିନା

ଏହି କଥା ଆଦିପୁରାଣରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ରୂପୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି।

ନଷ୍ଟଟନ୍ଦ୍ରାର୍କନକ୍ଷତ୍ରଂ ପ୍ରଣଷ୍ଟପଵନାନଲମ୍

ଯେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରାମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ, ପବନ ଓ ଅଗ୍ନି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

ନିମଗ୍ନୁପର୍ଵତତରୁ ତମୋଭୂତଂ ସୁଦୁର୍ଦସମ୍

ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛମାନେ ଅତଳରେ ଡୁବିଯାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ରାତ୍ର୍ଯନ୍ତେ ସୃଜତେ ଲୋକାନ୍ ରାଜସଂ ରୂପାସ୍ଥିତଃ

ରାତି ଶେଷରେ, ସେ ରଜୋଗୁଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।

ସ୍ରଷ୍ଟା ଚରାଚରସ୍ଯାସ୍ଯ ଜଗତୋ ଽଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ

ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜଗତର ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।

ଶୂଲପାଣିଃ କପର୍ଦ୍ଦୀ ଚ ଅକ୍ଷମାଲାଂ ଚ ଦର୍ଶଯନ୍

ଶୂଳ, ଜଟା ଓ ଅକ୍ଷମାଳା ଦେଖାଇଥିବା।

ଯେନାକ୍ରାନ୍ତାଵ୍ ଉଭୌ ଦେଵୌ ତାଵେଵ ବ୍ରହ୍ମଶଙ୍କରୌ

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶଙ୍କର, ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ଅଧୀନ ହୋଇଥିଲେ।

କୋ ଭଵାନିହ ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ କେନ ସୃଷ୍ଟୋ ଽସି ମାଂ ଵଦ

ତୁମେ କିଏ, ଏଠାରେ କେମିତି ଆସିଛ? କିଏ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି? ମତେ କୁହ।

ଭଵତୋ ଜନକଃ କୋ ଽତ୍ର ଜନନୀ ଵା ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍

ଏଠାରେ ତୁମର ବାପା କିଏ, କିମ୍ବା ମାଆ କିଏ? ସେଥିରେ ସଫା କହ।

ପରିଵାଦୋ ଽଭଵତ୍ ତତ୍ର ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ଭଵତୋ ଽଭଵତ୍

ସେଠାରେ ଏକ ବିବାଦ ହେଲା; ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା।

ଧାରଯନ୍ନତୁଲାଂ ଵୀଣାଂ କୁର୍ଵନ୍ କିଲକିଲାଧ୍ଵନିମ୍

ତୁଳା ଓ ବୀଣା ଧରି, କିଲକିଲା ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ।

ତସ୍ଥାଵଧୋମୁଖୋ ଦୀନୋ ଗ୍ରହାକ୍ରାନ୍ତୋ ଯଥା ଶଶୀ

ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଗ୍ରହ ଧରା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

କ୍ରୋଧାନ୍ଧକାରିତଂ ରୁଦ୍ରଂ ପଞ୍ଚମୋ ଽଥ ମୁଖୋ ଽବ୍ରୋଵୀତ୍

ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପଞ୍ଚମ ମୁଖ କହିଲେ।