ପାତାଲାଦାଗମଚ୍ଛୁକ୍ରଃ ଖମାଶ୍ରମପଦଂ ମୁନିଃ
ଶୁକ୍ର ମୁନି ପାତାଳରୁ ଉଠି, ଆକାଶର ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।
ମେଘଲେଖାମିଵାକାଶେ ସଂଧ୍ଯାରାଗେଣ ରଞ୍ଜିତାମ୍
ସଂଧ୍ୟାର ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ ଆକାଶରେ ଏକ ମେଘରେଖା ପରି।
କଃ କ୍ରୀଡତି ସରୋଷେଣ ସମମାଶୀଵିଷେଣ ହି
କେଉଁଠି ଏମିତି କିଏ ରୋଷରେ ଖେଳେ, ଯେପରି ଏକ ବିଷାଳ ସାପ ସହିତ ଖେଳିବା?
ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ସୁଦ୍ଧସମାଚାରାଂ ଵିଧ୍ଵଂସଯତି ପାପକୃତ୍
ଯିଏ ତୁମେ ପବିତ୍ର ଆଚରଣରେ ଅଛ, ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ରୁଦନ୍ତୀ ଵ୍ରୀଡଯୋପେତା ମନ୍ଦଂ ମନ୍ଦମୁଵାଚ ହ
ସେ କନ୍ଦୁଥିଲେ, ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଥିଲେ, ଧୀରେ ଧୀରେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ।
ବଲାଦନାଥା ରୁଦତୀ ନୀତାହଂ ଵଚନୀଯତାମ୍
ବଳ ଦ୍ୱାରା ଅସହାୟ ହୋଇ, ମୁଁ କନ୍ଦୁଥିଲି, ମୋତେ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, କଥା କହିବା ପାଇଁ।
ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ପାଣିରେ ଶୁଚିତା ପାଇଁ ହାତ ଧୋଇ, ସେ ପବିତ୍ର ହେଲେ ଏବଂ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଗୌରଵଂ ଚ ତିରସ୍କୃତ୍ଯ ଚ୍ଯୁତଧର୍ମାରଜା କୃତା
ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଧର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ, ସେ ରାଜାନୀ ହେଲେ।
ସପ୍ତରାତ୍ରାନ୍ତରାଦ୍ ଭସ୍ମ ଗ୍ରାଵଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯତି
ସାତ ରାତି ପରେ, ପଥରର ବର୍ଷାରୁ ଖାଲି ଭସ୍ମ ରହିବ।
ତ୍ଵଂ ପାପମୋକ୍ଷାର୍ଥମିହୈଵ ପୁତ୍ରି ତିଷ୍ଠସ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ତପଶ୍ଚରନ୍ତୀ
ପୁତ୍ରୀ, ଏଠି ରୁହ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କର, ହେ କଳ୍ୟାଣୀ।
ଜଗାମ ଶିଷ୍ଯସହିତଃ ପାତାଲଂ ଦାନଵାଲଯମ୍
ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ, ପାତାଳ ଦାନବମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।
ମହତା ଗ୍ରାଵଵରଷେଣ ସପ୍ତରାତ୍ରାନ୍ତରେ ତଦା
ତାପରେ, ସାତ ରାତି ପରେ, ଏକ ବଡ଼ ପଥରର ବର୍ଷା ହେଲା।
ଆଲଯଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ତୁ କୃତଂ ଦେଵେନ ଶଂଭୁନା
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଘର ଦେବ ଶଂଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଲା।
ଭସ୍ମଭୂତାନ୍ ପ୍ରାକୃତାଂସ୍ତୁ ମହାନ୍ତଂ ଚ ପରାଭଵମ୍
ସେ ସାଧାରଣମାନଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ପରାଜୟ ଆଣିଲେ।
ପ୍ରାକୃତାପି ଦହେନ୍ନାରୀ କିମୁତାହୋଦ୍ରିନନ୍ଦିନୀ
ସାଧାରଣ ଜନନୀ ମଧ୍ୟ ଜଳିପାରିବେ, ତେବେ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ତାଠୁ ଅଧିକ କରିପାରିବେ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁମପ୍ଯମିତୌଜସ୍କଃ କିମୁ ଯୋଧଯିତୁଂ ରଣେ
ସେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଝିବା ତ ଅଧିକ କଷ୍ଟ।
ଵାକ୍ଯମାହ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦଂ ଚାନ୍ଧକାସୁରଃ
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଅନ୍ଧକ ଦାନବ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଏକାକୀ ଧର୍ମରହିତୋ ଭସ୍ମାରୁଣିତଵିଗ୍ରହଃ
ସେ ଏକା, ଧର୍ମ ନଥିବା, ଭସ୍ମରେ ଲାଲ ହୋଇଥିବା ଦେହ।
ସ କଥଂ ଵୃଷପତ୍ରାକ୍ଷାଦ୍ ବିଭେତି ସ୍ତ୍ରୀମୁଖେକ୍ଷକାତ୍
ଯିଏ ବୃଷର ପତ୍ର ପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସେ କିପରି ଜନନୀର ମୁହଁର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଭୟ କରେ?
ନ ସମ୍ଯଗୁକ୍ତଂ ଭଵତା ଵିରୁଦ୍ଧଂ ଧର୍ମତୋର୍ଽଥତଃ
ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଠିକ୍ ନୁହେଁ; ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ବିପରୀତ।
ଗଜେନ୍ଦ୍ରମଶକାଭ୍ଯାଂ ଚ ରୁକ୍ମପାଷାଣଯୋରିଵ
ହାତୀ ଓ ମଛି, କିମ୍ବା ସୁନା ଓ ପଥର ଭଳି।
ତାଵଦେଵାନ୍ତରଂ ଚାସ୍ତି ଭଵତୋ ଵା ହରସ୍ଯ ଚ
ତୁମେ ଓ ହରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହିପରି ଭିନ୍ନତା ଅଛି।
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵର୍ଷେରସିତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ମହାତ୍ମା ଦେବଋଷି ଅସିତଙ୍କର କଥା ଶୁଣ।
ସ୍ଵଦାରତୁଷ୍ଟଃ ପରଦାରଵର୍ଜୋ ନତସ୍ଯ ଲୋକେ ଭଯମସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍
ଯିଏ ନିଜ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀରେ ଖୁସି ଓ ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀକୁ ଦୂରେ ରଖେ, ସେଠି ଏହି ଜଗତରେ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ।
ପରାର୍ଥଦାରେଷ୍ସୁରଵର୍ଣସଂଗମୀ ସୁଖଂ ନ ଵିନ୍ଦେତ ପରତ୍ର ଚେହ
ଯିଏ ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀକୁ ଚାହେ, ସେ ଯେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚ ବର୍ଗର ହେଉନାହିଁ, ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ସେ କେବେ ଖୁସି ପାଏନାହିଁ।
ଧର୍ମାନ୍ଵିତୋ ଽଭୂନ୍ମନୁରର୍କପୁତ୍ରଃ ସ୍ଵଦାରସଂତୁଷ୍ଟମନାସ୍ତ୍ଵଗସ୍ତ୍ଯଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ମନୁ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ; ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନିଜ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀରେ ମନ ରଖିଥିଲେ।
ତେଜୋନ୍ଵିତାଃ ଶାପଵରକ୍ଷମାଶ୍ଚ ଜାତାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ସୁରସିଦ୍ଧପୂଜ୍ଯାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତେଜସ୍ୱୀ, ଶାପ ଓ ବରକୁ ସହିପାରିଥିବା, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ପୂଜା କରିଥିବା ହେଇଥିଲେ।
ପରୋପତାପୀ ନମୁଚିର୍ଦୁରାତ୍ମା ପରାବଲେପ୍ସୁର୍ନହୁଷଶ୍ଚ ରାଜା
ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ନାମୁଚି ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଚାହିଥିବା ରାଜା ନହୁଷ—
ଅଵର୍ଣସଂଗୀ ଯଦୁସ୍ତ୍ତମୌଜା ଏତେ ଵିନଷ୍ଟାସ୍ତ୍ଵନଯାତ୍ ପୁରା ହି
ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର ମହିଳାଙ୍କ ସହ ମିଶିଥିବା ଯଦୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଅନ୍ୟାୟରେ ପଡି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।
ଧର୍ମହୀନା ନରା ଯାନ୍ତି ରୌରଵଂ ନରକଂ ମହତ୍
ଯେମାନେ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।