ଦ୍ଵିତଯେ ତାପସାଭ୍ଯାଂ ଚ ରଥୈଃ ପରମଵେଗିଭିଃ
ଦୁଇ ତାପସଙ୍କ ସହିତ, ବେଗୀ ରଥରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଘୃତାଚ୍ଯପି ନଦୀଂ ସ୍ନାତଂ ସୁପଣ୍ଯମାଜଗାମ ହ
ଘୃତାଚୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭଲ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଆସିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ପିତରଂ ପାର୍ଥିଵଂ ଚ ମହାବଲମ୍
ପିତାଙ୍କୁ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ,
ପୂର୍ଵଂ ଜଟାସ୍ଵେଵ ବଲାଦ୍ଯୋନ ବଦ୍ଧୋ ଽସ୍ମି ପାଦପେ
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ବଟବୃକ୍ଷର ମୂଳରେ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଇଥିଲି,
ସଶରଂ ଧନୁରାଦାଯ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଧନୁଷ ଏବଂ ବାଣ ନେଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଯାଵଦେନଂ ନିହନ୍ମ୍ଯଦ୍ଯ ଶରେଣୈକେନ ଵାନରମ୍
ଆଜି ଏକମାତ୍ର ବାଣରେ ମୁଁ ଏହି ବାନରକୁ ମାରିଦେବି,
ମହର୍ଷିଃ ଶକୁନିଂ ପ୍ରାହ ଦେତୁଯୁକ୍ତଂ ଵଚୋ ମହତ୍
ମହାର୍ଷି ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ଉଚିତ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ:
ଵଧବନ୍ଧୌ ପୂର୍ଵକର୍ମଵଶ୍ଯୌ ନୃପତିନନ୍ଦନ
ରାଜପୁତ୍ର, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବାନ୍ଧନ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳ,
ଏହ୍ଯେହି ଵାନରାସ୍ମାକଂ ସାହାଯ୍ଯଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଆସ, ଆସ, ବାନର; ତୁମେ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ମମାଜ୍ଞା ଦୀଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶାଧି କିଂ କରଵାଣ୍ଯହମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ; କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କଣ କରିବି?
ମମ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵଯୋଦ୍ବଦ୍ଧୋ ଜଟାସୁ ଵଟପାଦପେ
ମୋ ପୁଅକୁ ଆପଣ ବଟବୃକ୍ଷର ମୂଳରେ ବାନ୍ଧି ଦିଅଥିଲେ।
ତଦନେନ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣ ତ୍ରିଧା କୃତ୍ଵା ତୁ ଶାଖିନଃ
ତାପରେ ଏହି ରାଜା ବୃକ୍ଷର ଶାଖାକୁ ତିନି ଭାଗରେ ଭାଗିଦେଲେ।
ଦଶଵର୍ଷଶତାନ୍ଯସ୍ଯ ଶାଖାଂ ଵୈ ଵହତୋ ଽଗମନ୍
ଦଶ ଶତବର୍ଷ ଧରି ସେ ଶାଖାକୁ ବୋହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସ ଋଷେର୍ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣ୍ଯ କପିର୍ଜାବାଲିନୋ ଜଟାଃ
ଋଷିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବାନର ଜାବାଲିଙ୍କ ପୁଅର ଜଟାକୁ ଖୋଲିଦେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରୀତୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵରଦୋଭୂଦୃତଧ୍ଜଃ
ତାପରେ ଖୁସି ହୋଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋତଧ୍ୱଜ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ।
ଋତଧ୍ଵଜଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଇମଂ ଵରମଯାଚତ
ଋତଧ୍ୱଜଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ:
ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଭଵାନ୍ଵରଂ ମହ୍ଯଂ ଯଦି ଦାତୁମିହେଚ୍ଛତି
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ,
ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଯାଃ ପିତରଂ ମାଂ ତ୍ଵଷ୍ଟାରଂ ତପୋଧନ
ତପସ୍ୱୀ, ମୋତେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାର ପିତା ହେବାକୁ ଦିଅ, ଯିଏ ଟ୍ୱଷ୍ଟାରଙ୍କ କନ୍ୟା।
ସୁବହୂନି ଚ ପାପାନି ମଯା ଯାନି କୃତାନି ହି
ମୁଁ ବହୁତ ପାପ କରିଛି।
ତତୋ ଋଥଧ୍ଵଜଃ ପ୍ରାହ ଶାପସ୍ଯାନ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ଋତଧ୍ୱଜ କହିଲେ: ଶାପର ଶେଷ ହେବ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତାଃ ସଂହୃଷ୍ଟଃ ସ ତଦା କପିକୁଞ୍ଜରଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ବନରୋଇ-ହାତୀ ଏହି ସମୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲା।
ତତସ୍ତୁ ସର୍ଵେ କ୍ରମାଶଃ ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଽଚ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ କ୍ରମକ୍ରମେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ତାମନ୍ଵେଵ ମହାଵେଗଃ ସ କପିଃ ପ୍ଲଵତାଂ ଵରଃ
ସେ ଦ୍ରୁତ ଓ ପ୍ରବଳ ବନରୋଇ, ଲମ୍ପଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ସାପି ତଂ ବଲିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ କପିକୁଞ୍ଜରମ୍
ସେ ଜଣେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରୋଇ-ହାତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସହିତ—
ତତୋ ଽନୁ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଖ୍ଯାତେ କୋଲାହଲେ କପିଃ
ତାପରେ ବନରୋଇ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ଓ କୋଳାହଳମୟ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ଉପରେ—
ଏଵଂ ରମନ୍ତୌ ସୁଚିରଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୌ ଵିନ୍ଧ୍ଯପର୍ଵତମ୍
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆନନ୍ଦ କରି, ସେମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ମଘ୍ଯାହ୍ନମଯେ ପ୍ରୀତାଃ ସପ୍ତଗୋଦାଵରଂ ଜଲମ୍
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ, ଖୁସି ହୋଇ, ସେମାନେ ସାତଟି ଗୋଦାବରୀର ଜଳ ପିଲେ।
ତେଷାଂ ସାରଥଯଶ୍ଚାଶ୍ଵାନ୍ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୀତୋଦକାପ୍ଲୁତାନ୍
ସେମାନଙ୍କ ରଥଚାଳକମାନେ ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପାଣି ପିଇ ଜଳରେ ଡୁବିଥିଲେ।
ଶାଢ୍ଵଲାଢ୍ଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ମୁହୁର୍ତ୍ତାଦେଵ ଵାଜିନଃ
ସେଇ ହରିତ ଓ ଉପଜାଉ ଦେଶରେ, ଘୋଡାମାନେ କିଛି ସମୟ ପରେ—
ତୁରଙ୍ଗଖୁରନିର୍ଘୋଷଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତା ଯୋଷିତାଂ ଵରାଃ
ଘୋଡା ଖୁରର ଗଞ୍ଜନ ଶୁଣି, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାରୀମାନେ—