ଯୋଗାଭ୍ଯାସରତୌ ନିତ୍ଯଂ ହରିକୃଷ୍ଣୌ ବଭୂଵତୁଃ
ହରି ଓ କୃଷ୍ଣ ସଦା ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ଲିନ ଥିଲେ।
ତପ୍ଯେତାଂ ଚ ତପଃ ସୌମ୍ଯୌ ପୁରାଣଵୃଷିସତ୍ତ୍ମୌ
ସେମାନେ ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲେ, ପୁରାତନ ବୃଷଭ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।
ଗୃମନ୍ତୌ ତତ୍ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗଙ୍ଗାଯା ଵିପୁଲେ ତଟେ
ଗଙ୍ଗାର ବିସ୍ତୃତ କୂଳରେ, ସେମାନେ ଘରେ ରହି, ପରମ ବ୍ରହ୍ମରେ ଏକାଗ୍ର ହେଇଥିଲେ।
ତାପିତଂ ତପସା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶକ୍ରଃ କ୍ଷୋଭଂ ତଦା ଯଯୌ
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଅତିଶୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେବାରୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାବେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
ରମ୍ଭାଦ୍ଯାପ୍ସରସଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରେଷଯତ୍ସ ମହାଶ୍ରମମ୍
ସେ ରମ୍ଭା ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପ୍ସରାମାନେଂକୁ ସେଇ ମହାଶ୍ରମକୁ ପଠାଇଲେ।
ସମଂ ସହଚରେଣୈଵ ଵସନ୍ତେନାଶ୍ରମଂ ଗତଃ
ସେ ତାଙ୍କ ସହଚର ବସନ୍ତ ସହିତ ଏକାସাথে ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ବଦର୍ଯାଶ୍ରମମାଗମ୍ଯ ଵିଚିକ୍ରୀଡୁର୍ଯଥେଚ୍ଛଯା
ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନିଷ୍ପତ୍ରାଃ ସତତଂ ରେଜୁଃ ଶୋମଭଯନ୍ତୋ ଧରାତଲମ୍
ଗଛମାନେ ସଦା ପତ୍ରହୀନ ଥିଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ମାଟିକୁ ଛୁଇଁ ତାଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଅଲୋକିକ ଲାଗୁଥିଲେ।
ଵସନ୍ତକେସରୀ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପଲାଶକୁସୁମୈର୍ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ବସନ୍ତର ସିଂହ ପଳାଶ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ।
ତମେଵ ହସତେତ୍ଯୁଚ୍ଚୈଃ ଵସନ୍ତଃ କୁନ୍ଦକୁଡ୍ମଲୈଃ
ବସନ୍ତ କୁନ୍ଦ ମୁଞ୍ଚିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ହସିଲେ।
ଯଥା ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାଣି କନକାଭରଣାନି ହି
ଯେପରି ରାଜାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସୁନା ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ ହୁଅନ୍ତି,
ସ୍ଵମିସଂଲବ୍ଧସଂମାନା ଭୃତ୍ଯା ରାଜସୁତାନିଵ
ଏବଂ ଯେପରି ନିଜ ମାଲିକଙ୍କ ଠାରୁ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିବା ଦାସମାନେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି,
ଭୃତ୍ଵା ଵସନ୍ତନୃପତେଃ ସଂଗ୍ରାମେ ଽସୃକ୍ପ୍ଲୁତା ଇଵ
ବସନ୍ତର ରାଜାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ପୁଲକାଭିର୍ଵୃତା ଯଦ୍ଵତ୍ ସଜ୍ଜନାଃ ସୁହୃଦାଗମେ
ଯେପରି ଭଲ ଲୋକମାନେ ବନ୍ଧୁ ଆସିଲେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି,
ଵକ୍ତୁକାମା ଇଵାଙ୍ଗୁଲ୍ଯା କୋ ଽସ୍ମାକଂ ସଦୃଶୋ ନଗଃ
ଯେପରି ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଦେଖାଉଛନ୍ତି, 'ଆମ ପରି କେଉଁ ପାହାଡ଼ ଅଛି?' ବୋଲି କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ନୀଲାଶୋକକଚା ଶ୍ଯାମା ଵିକାସିକମଲାନନା
ନୀଳ ଅଶୋକର କେଶରେ ଅନ୍ଧାର, ମୁହଁ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ଶୋଭିତ।
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲକୁନ୍ଦଦଶନା ମଞ୍ଜରୀକରଶୋଭିତା
ଖିଲିଥିବା କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ପରି ଦାନ୍ତ, ମଞ୍ଜରୀର ଶୋଭାରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
ପୁଂସ୍କୋକିଲସ୍ଵନା ଦିଵ୍ଯା ଅଙ୍କୋଲଵସନା ଶୁଭା
ପୁରୁଷ କୋଇଲାର ସ୍ୱରରେ ଦିବ୍ୟ, ଅଙ୍କୋଳ ଫୁଲର ପୋଶାକରେ ଶୋଭାମୟ।
ପ୍ରାଗ୍ଵଂଶରସନା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମତ୍ତହଂସଗତିସ୍ତଥା
ପୂର୍ବ ମାନ୍ସ ବାଁଶର ମେଖଲା ପିନ୍ଧି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମଦମସ୍ତ ହଂସର ଚାଳରେ ଚଲୁଥିଲେ।
ଵସନ୍ତଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ବ୩ହ୍ମନ୍ ବଦରିକାଶ୍ରମେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବସନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଥିଲେ।
ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵାସ୍ତତୋ ଽନଙ୍ଗମପଶ୍ଯତ
ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ କାମଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ଯଂ ଦଦର୍ଶ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଦେଵୋ ନାରାଯଣୋ ଽଵ୍ଯଯଃ
ଯିଏକି ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଅବିନାଶୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ।
ସ ଶଙ୍କରେଣ ସଂଦଗ୍ଧୋ ହ୍ଯନଙ୍ଗତ୍ଵମୁପାଗତଃ
ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଡ଼ିଗଲା ପରେ ଦେହହୀନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦଗ୍ଧସ୍ତୁ କାରଣେ କସ୍ମିନ୍ନେତଦ୍ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
କିନ୍ତୁ କେଉଁ କାରଣରୁ ସେ ପୁଡ଼ିଗଲେ? ଏହା ଆପଣ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦିଅନ୍ତୁ।
ଵିନାଶ୍ଯ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଂ ତଂ ଵିଚଚାର ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାଦେବ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଧ୍ଵଂସ କରି, ଏପଟେ ସେପଟେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅପତ୍ନୀକଂ ତଦାସ୍ତ୍ରେଣ ଉନ୍ମାଦେନାଭ୍ଯତାଡଯତ୍
ତାହାପରେ, ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜନନୀହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାକୁ, ମନୋଭ୍ରମରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଵିଚଚାର ତଦୋନ୍ମତ୍ତଃ କାନନାନି ସରାଂସି ଚ
ତାପରେ, ସେ ଉନ୍ମାଦରେ ଅଟୁଟ ହୋଇ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଝିଲିକୁ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନ ଶର୍ମ ଲେଭେ ଦେଵର୍ଷେ ବାଣଵିଦ୍ଧ ଇଵ ଦ୍ଵିପଃ
ହେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ସେ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ତୀରଧନୁରେ ଘାୟଲ ହାତୀ ଅଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ନିମଗ୍ନେ ଶଙ୍କରେ ଆପୋ ଦଗ୍ଧାଃ କୃଷ୍ଣାତ୍ଵମାଗତାଃ
ଶଙ୍କର ଜଳରେ ବିଲୀନ ହେବାବେଳେ, ସେ ଜଳ ପୁଡ଼ିଗଲା ଏବଂ କଳା ହୋଇଗଲା।
ଆସ୍ଯନ୍ଦତ୍ ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥା ସା କେଶପାଶମିଵାଵନେ
ସେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ନଦୀ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଚୁଲି ପରି ବହୁଥିଲା।