ରାଗାନ୍ଧୋ ନାପି ଚ ଭଯଂ ଵିଜାନାତି ସୁବାଲିଶଃ
ଯିଏ ରାଗରେ ଅନ୍ଧ, ସେ ବଡ଼ ମୂର୍ଖ ଭଳି ଭୟ କ’ଣ ତାହା ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରେ ନାହିଁ ।
ନୋତ୍ତତ୍ତାର ନିମଗ୍ନୋ ଽପି ତସ୍ଥୌ ସ ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ଜଳରେ ଡୁବିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ ପାଇ ଅପେକ୍ଷା କଲେ ।
ଋଷଯଃ ପାର୍ଥିଵାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ନାନା ଜାନପଦସ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ,
ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ସୁଚାର୍ଵଙ୍ଗୀ ଵୀକ୍ଷନ୍ତୀ ତନୁମଧ୍ଯମେ
ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା, ସେ ସ୍ଲିମ୍ ମଧ୍ୟଭାଗ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ ।
ସଂସ୍ଥିତେ ନିର୍ଜନେ ତୀର୍ଥେ ଗାଲଵୋ ଽନ୍ତର୍ଜଲେ ତଥା
ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଶୂନ୍ୟ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଗାଳବ ମଧ୍ୟ ଜଳ ତଳେ ଥିଲେ ।
ପର୍ଜନ୍ଯତନଯା ସାଧ୍ଵୀ ଘୃତାଚୀର୍ଗର୍ଭସଂଭଵା
ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଘୃତାଚୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେ ସତୀ,
ଦଦର୍ଶ କନ୍ଯାତ୍ରିତଯମୁଭଯୋସ୍ତଟଯୋଃ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦାଁଡ଼ିଥିବା ତିନିଜଣ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ ।
କାସି କେନ ଚ କାର୍ଯେଣ ନିର୍ଜନେ ସ୍ଥିତଵତ୍ଯସି
ତୁମେ କିଏ, ଏବଂ ଏହି ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କ’ଣ କାମରେ ରହିଛ ?
ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦେତି ସୁଶ୍ରେଣି ଵିଖ୍ଯାତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ
ହେ ସୁଶ୍ରେଣୀ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା, ଯିଏ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ମୋତେ କହିଲେ।
ନୈମିଷେ କାଞ୍ଚନାକ୍ଷୀଂ ତୁ ଵିଖ୍ଯାତାଂ ଧର୍ମମାତରମ୍
ନୈମିଷ ରେ, ସୁନା ଆଖିଅଛିଏଁ ଯିଏ ଧର୍ମର ମାଆ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଥିଲେ।
ସୁରଥେନ ସ କାମାର୍ତୋ ମାମେଵ ଶରଣଂ ଗତଃ
ସୁରଥ, ମୋତେ ଭଲପାଇ ମନରେ ଆସି, ମୋ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ତତଃ ଶପ୍ତାସ୍ମି ତାତେନ ଵିଯୁକ୍ତାସ୍ମି ଚ ଭୂଭୁଜା
ତାପରେ, ମୋ ବାପା ମୋତେ ଶାପ ଦେଲେ ଏବଂ ମୁଁ ରାଜାଠାରୁ ଅଲଗା ହେଲି।
ଶ୍ରୀକଣ୍ଠମଗମଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତତୋ ଗୋଦାଵରଂ ଜଲମ୍
ତାପରେ, ମୁଁ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲି, ଏବଂ ପରେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀରେ ପହଞ୍ଚିଲି।
ନ ଚାପି ଦୃଷ୍ଟଃ ସୁରଥଃ ସ ମନୋହ୍ଲାଦନଃ ପତିଃ
କିନ୍ତୁ, ସୁରଥ, ମୋ ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦ ଓ ମୋ ସ୍ୱାମୀ, ସେଠାରେ ଦେଖା ହେଲେନି।
ସମାଗତା ହି ତଚ୍ଛଂସ ମମ ସତ୍ଯେନ ଭାମିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୋ ସହ ଯାହା ଘଟିଛି, ସେ ସବୁ ମୁଁ ସତ୍ୟକୁହି ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଯତା ଯାତ୍ରାଫଲେ ଵୃତ୍ତେ ସମାଯାତାସ୍ମି ପୁଷ୍କରମ୍
ଯେତେବେଳେ ମୋ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ମିଳିଗଲା, ମୁଁ ପୁଷ୍କରକୁ ପହଞ୍ଚିଲି।
ରମମାଣା ଵନେଦ୍ଦେଶେ ଦୃଷ୍ଟାସ୍ମି କପନା ସଖି
ବନରେ ଖୁସି ହୋଇ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ବେଳେ, ମୋତେ ଏକ ଭିକ୍ଷୁ ଦେଖିଲେ, ହେ ସଖୀ।
ଆନୀତାସ୍ଯଶ୍ରମାତ୍ କେନ ଭୂପୃଷ୍ଠାନ୍ମେରୁପର୍ଵତମ୍
କିଏ ମୋତେ ସେ ଆଶ୍ରମରୁ ନେଇ, ଭୂମିରୁ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଆଣିଲେ, ମୁଁ ଜାଣିନି।
ନାମ୍ନା ଵେଦଵତୀତ୍ଯେଵଂ ମେରୋରପି କୃତାଶ୍ରଯା
ସେଠାରେ, ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ମୁଁ ବେଦବତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲି।
ସମାରୂଢାସ୍ମି ସହସା ବନ୍ଦୁଜୀଵଂ ନଗୋତ୍ତମମ୍
ହଠାତ୍, ମୁଁ ବନ୍ଦୁଜୀବ ନାମକ ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତକୁ ଚଢ଼ିଗଲି।
ସହ ତେନୈଵ ଵୃକ୍ଷେଣ ପତିତାସ୍ମ୍ଯହମାକୁଲା
ସେ ଗଛ ସହିତ, ମୁଁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ତଳକୁ ପଡ଼ିଗଲି।
ସହ ତେନୈଵ ଵୃକ୍ଷେଣ ପତିତାସ୍ମ୍ଯହମାକୁଲା
ସେ ଗଛ ସହିତ, ମୁଁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ତଳକୁ ପଡ଼ିଗଲି।
ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସ୍ତାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ
ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ମୋତେ ଦେଖିଲେ।
ଊଚୁଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵାଃ କଷ୍ଟଂ ସେଯଂ ମହାତ୍ମନଃ
ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କହିଲେ, 'ହାୟ, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ କେତେ ଦୁଃଖ!'
ମନୋଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ସହସ୍ରକ୍ରତୁଯାଜିନଃ
ମନୁଙ୍କ କନ୍ୟା, ସୂର୍ଵୀର ଓ ହଜାର ଯଜ୍ଞ କରିଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ।
ନ ଚ ଜାନେ ସ କେନାପି ଵୃକ୍ଷଶ୍ଛିନ୍ନଃ ସହସ୍ରଧା
କିନ୍ତୁ, ମୁଁ ଜାଣିନି କିଏ ସେ ଗଛକୁ ହଜାର ଟୁକୁଡ଼ା କରି କାଟିଦେଲେ।
ସମାନୀତାସ୍ମଯହମିମଂ ତ୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟା ଚାଦ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଆଜି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି ଏବଂ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିଛି।
କନ୍ଯକେ ଅନୁପଶ୍ଯେ ହି ପୁଣ୍କରସ୍ଯୋତ୍ତରେ ତଟେ
ଏ କନ୍ୟା, ପୁଣ୍କରା ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାଡ଼କୁ ଦେଖ।
ଜଗାମ କନ୍ଯକେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ କାର୍ଯସମୁତ୍ସୁକା
ସେ କନ୍ୟା, କଥାଟିକୁ ଜାଣିବା ଓ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଚାଲିଗଲା।
ଯାଥାତଥ୍ଯଂ ତଯୋସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ନିଵେଦିତମ୍
ସେ ଦୁଇଜଣେ ସତ୍ୟଭାବରେ ନିଜ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ।