ଅପଶ୍ଯନ୍ତୀ ନାପତିଂ ତଥା ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ସଖୀଜନମ୍
ସେ ରାଜାକୁ ନାହିଁ ଦେଖିଲେ, ନ ତାଙ୍କ ସ୍ନେହିଳ ସହେଳିମାନେ।
ତାଂ ଵେଗାତ୍ କାଞ୍ଚନାକ୍ଷୀ ତୁ ମହାନଦ୍ଯାଂ ନରେଶ୍ଵର
ତେବେ, ସୁନା ଆଖିଅଳି ଝିଅ ବେଗରେ ସେଇ ବଡ଼ ନଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ରାଜା।
ତଯାପି ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଭାଵ୍ଯଂ ଵିଦିତ୍ଵାଥ ଵିଶାଂ ପତେ
ସେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ତାଙ୍କ ପରେ କଣ ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି ତାହା ବୁଝିପାରିଲେ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରାଯା ଏଷାଵସ୍ଥା ଶ୍ରୁତା ମଯା
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ମୁଁ ଶୁଣିଛି।
କିମର୍ଥମାଗତାସୀହ ନିର୍ମନୁଷ୍ଯମୃଗେ ଵନେ
ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ଜଣଶୂନ୍ୟ ଓ ବନ୍ୟପଶୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଛ? କଣ କାରଣରେ?
ଶ୍ରୁତ୍ଵାର୍ଷିଃ କୋପମଗମଦଶପଚ୍ଛିଲ୍ପିନାଂ ଵପମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଋଷି ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କର ଆକୃତିକୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଯୋଜିତା ନୈଵ ପତିନା ତସ୍ମାଚ୍ଛାଖାମୃଗୋ ଽସ୍ତୁ ସଃ
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇନଥିଲେ; ତେଣୁ ସେ ଏବେ ଏକ ଶାଖାରେ ବସୁଥିବା ହରିଣ ହେଉ।
ଉପାସ୍ଯ ପଶ୍ଵିମାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ପୂଜଯାମାସ ଶଙ୍କରମ୍
ସେ ସଂଧ୍ୟାକୁ ପୂଜି, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଉଵାଚାଗମ୍ଯତାଂ ସୁଭ୍ରୂଂ ସୁଦତୀଂ ପତିଲାଲସାମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ସୁନ୍ଦର ଭୃକ୍ତି ଓ ମଧୁର ଦନ୍ତ ଥିବା, ସ୍ୱାମୀକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ସେ ନାରୀ ଏଠାରେ ଆସୁ।'
ତତ୍ରୋପାସ୍ଯ ମହେଶାନଂ ମହାନ୍ତଂ ହାଟକେଶ୍ଵରମ୍
ସେଠାରେ, ସେ ମହାନ୍ତ ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଆଗମିଷ୍ଯତି ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ କନ୍ଦରମାଲିନଃ
ଦାନବ କନ୍ଦରମାଳିନଙ୍କର ଝିଅ ଏଠାକୁ ଆସିବେ।
ତଥାପରା ଵେଦଵତୀ ପର୍ଜନ୍ଯଦୁହିତା ଶୁଭା
ଏଭଳି, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ହେଉଛନ୍ତି ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କର ଶୁଭ ଝିଅ ବେଦବତୀ।
ହାଟକାଖ୍ଯେ ମହାଦେଵ ତଦା ସଂଯୋଗମେଷ୍ଯସି
ହାଟକ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ, ହେ ମହାଦେବ, ତୁମେ ଏକତ୍ରତା ପାଇବ।
ସପ୍ତଗୋଦାଵରଂ ତୀର୍ଥମଗମତ୍ ତ୍ଵରିତା ତତଃ
ତାପରେ, ସେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ସାତ ଗୋଦାବରୀ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସମଧ୍ଯାସ୍ତେ ଶୁଚିପରା ଫଲମୂଲାଶନାଭଵତ୍
ସେ ପବିତ୍ରତାରେ ଲିନ ହୋଇ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଲେ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ।
ଶ୍ଲୋକମେକଂ ମହାଖ୍ଯାନଂ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା
ସେ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଆଶା କରି, ମହାକଥାର ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ।
ଇଦଂ ହି ଦୁଃଖଂ ମୃଗଶାଵନେତ୍ର୍ଯା ନିର୍ମାର୍ଜଯେଦ୍ ଯଃ ସ୍ଵପରାକ୍ରମେଣ
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ହରିଣ ନୟନୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିପାରିବେ,
ନଦୀଂ ପଯୋଷ୍ଣୀଂ ମୁନିଵୃନ୍ଦଵନ୍ଦ୍ଯାଂ ସଂଚିନ୍ତଯନ୍ନେଵ ଵିଶାଲନେତ୍ରାମ୍
ମୁନିମାନେ ଯେଉଁ ନଦୀ ପୟୋଷ୍ଣୀକୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ନୟନକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।
ସ୍ମରନ୍ତ୍ଯାଃ ସୁରଥଂ ଵୀରଂ ମହାନ୍ କାଲଃ ସମଭ୍ଯଗାତ୍
ସେ ସୁରଥଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏକ ବଡ଼ ସମୟ କଟିଗଲା।
ନ୍ଯପତନ୍ମେରୁଶିଖରାଦ୍ ଭୂପୃଷ୍ଠଂ ଵିଧିଚୋଦିତଃ
ବିଧିର ଆଦେଶରେ ସେ ମେରୁ ଶିଖରରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଲେ।
ଶାକ୍ଵେଯଂ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସମାଵସତି ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଶାକ୍ୱେୟ ଏହି ପର୍ବତରେ ବସିଛନ୍ତି।
କାଲୋ ଽତ୍ଯଗାଦ୍ ଵରାରୋହେ ବହୁଵର୍ଷଗଣୋ ଵନେ
ସୁନ୍ଦର କଟିଅଳି, ଅନେକ ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ କଟିଗଲା।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ସମଭ୍ଯାଗାତ୍ ଖ୍ଯାତାଂ ଦେଵଵତୀମିତି
ସେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବବତୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରଜଗ୍ରାହ ବାଲତ୍ କରେ
ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ଦେଖି, ହାତରେ ଧରିଲେ।
କନ୍ଦରୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଖ୍ଡ୍ଗମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଚାଦ୍ରଵତ୍
ଗୁହାଟିକୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଲୱାର ଉଠାଇ ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ତଥୈଵ ସହ ଚାର୍ଵଙ୍ଗ୍ଯା ହିମାଚଲମୁପାଗତଃ
ସେ ଭଳି, ଆକର୍ଷକ ଅଙ୍ଗବତୀ ସହିତ, ହିମାଚଳ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତସ୍ଯାଵିଦୂରେ ଗହନମାଶ୍ରମଂ ଋଷିଵର୍ଜିତମ୍
ତାଙ୍କର ନିକଟରେ, ଗଭୀର ଏକ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଋଷିମାନେ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ।
ନ୍ଯମଞ୍ଜତ ସ କାଲିନ୍ଦ୍ଯାଂ ପଶ୍ଯତୋ ଦାନଵସ୍ଯ ହି
ଦାନବ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ସେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଜଗାମ ଚ ମହାତେଜାଃ ପାତାଲଂ ନିଲଯଂ ନିଜମ୍
ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ, ନିଜ ନିବାସ ପାତାଳକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନୀତଃ ଶିଵୀତି ଵିଖ୍ଯାତେ ଦେଶଂ ଶୁଭଜନାଵୃତମ୍
ସେ ଶିବିତି ନାମକ ଦେଶକୁ ନେଇଯାଇଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଭ ଲୋକମାନେ ରହୁଛନ୍ତି।