ପତ୍ରକଂ ଫାଲ୍ଗୁନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଦେକାଦଶମୁତ୍ତମମ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ନାମକ ପତ୍ର ଏକାଦଶ ଓ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଇଦଂ ଦ୍ଵାଦଶମଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପତ୍ରଂ ଵୈ କେଶଵସ୍ଯ ହି
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶମ ପତ୍ର କେଶବଙ୍କର ବୋଲି ଘୋଷିତ।
ତ୍ରିଵ୍ଯୂହମେକମୂର୍ତିଶ୍ଚ ତଥୋକ୍ତଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ପରମେଶ୍ୱର ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାନ୍ତି, ତିନି ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି।
ଯସ୍ମିନ୍ ଜ୍ଞାତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନ ଭୂଯୋ ମରଣଂ ଭଵେତ୍
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହାକୁ ଜାଣିଲେ ପୁନି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏନା।
ଚତୁର୍ବାହୁମୁଦାରାଙ୍ଗଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧରମଵ୍ଯଯମ୍
ସେ ଚାରିଟି ହାତ, ଉଦାର ଅଙ୍ଗ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଓ ଅବିନାଶୀ।
ସହସ୍ରଵଦନଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରଜାପ୍ରଲଯକାରକଃ
ସେ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ।
ଦ୍ଵିଭୁଜୋ ଧାରଯନ୍ ମାଲଂ ସୃଷ୍ଟିକୃଚ୍ଚାଦିପୂରୁଷଃ
ଦୁଇଟି ହାତ ଥିବା, ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ ସେଇ ଥିଲେ।
ଅତୋ ମରୀଚିପ୍ରମୁଖାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଽପି ସହସ୍ରଶଃ
ତାପରେ ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଦେବତା, ହଜାର-ହଜାର ଶଖ୍ୟାରେ, ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଚୁତୁର୍ଭୁଜଂ ତଂ ସ ମୁରୁର୍ଦୁରାତ୍ମା କୃତାନ୍ତଵାକ୍ଯାତ୍ ପୁନରାସସାଦ
ଚାରି ହାତ ଥିବା ସେଠି, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦୁଷ୍ଟ ମୁରା ପୁଣିଥରେ ନିକଟକୁ ଆସିଲା।
ସ ପ୍ରାହ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ସହ ଵୈ ତ୍ଵଯାଦ୍ଯ ତଂ ପ୍ରାହ ଭୂଯଃ ସୁରଶତ୍ରୁହନ୍ତା
ସେ କହିଲା, 'ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି', ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତାକୁ ପୁଣି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କଥଂ କ୍ଵ କସ୍ଯେତି ମୁହୁସ୍ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ନିପାତଯାମାସ ଵିପନ୍ନବୁଦ୍ଧିଃ
'କିପରି? କେଉଁଠି? କାହାର?' ବାରମ୍ବାର ଏଭଳି କହି, ଭ୍ରମିତ ମନେ, ସେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଚିଚ୍ଛେଦ ଦେଵାସ୍ତୁ ଗତଵ୍ଯଥାଭଵନ୍ ଦେଵଂ ପ୍ରସଂସନ୍ତି ଚ ପଦ୍ମନାଭମ୍
ଦେବତାମାନେ ତାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଅତଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଂ ସମୁପାଜଗାମ ମୁରାରିରିତ୍ଯେଵ ଵିଭୁର୍ନୃସିଂହଃ
ଏହିପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୃସିଂହ ମୁରାରି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଊଚୁର୍ଦେଵଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଜଗତ୍ସଂକ୍ଷୁବ୍ଧିକାରଣମ୍
ଦେବତାମାନେ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ କମ୍ପିତ କରିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ସ ତଵ୍ତ୍ସ୍ଯତି ମହାଜ୍ଞାନୀ ଜଗତ୍କ୍ଷୁବ୍ଧଂ ଚରଚରମ୍
ସେ ଏଠାରେ ରହିବେ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି।
ନ ତତ୍ର ଦେଵଂ ନ ଵୃଷଂ ନ ଦେଵୀଂ ନ ଚ ନନ୍ଦିନମ୍
ସେଠି ଭଗବାନ, ବୃଷଭ, ଦେବୀ କିମ୍ବା ନନ୍ଦିନ—କେହି ଦେଖାଯିବା ନାହିଁ।
ତାନ୍ ମୂଢଦୃଷ୍ଟୀନ୍ ସଂପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ଦେଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ମହାତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁ, ଭ୍ରମିତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟିଲେ।
ତମୂଚୁର୍ନୈଵ ଦେଵେଶଂ ପଶ୍ଯାମୋ ଗିରିଜାପତିମ୍
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ମାନ୍ୟ, ଗିରିଜାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ।'
ତାନୁଵାଚ ଜଗନ୍ମୂର୍ତିର୍ଯୂଯଂ ଦେଵସ୍ଯ ସାଗସଃ
ବିଶ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି ସେମାନୋଁକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଛ।'
ତେନ ଜ୍ଞାନଵିଵେକୋ ଵୈ ହୃତୋ ଦେଵେଵନ ଶୂଲିନା
ଏହିଯୋଗୁଁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ ତୁମମାନେଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ବିବେକ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ କାଯଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଦେଵଦୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥମାଦରାତ୍
ତେଣୁ, ଦେହ ପବିତ୍ରତା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ଆଦର ସହିତ,
କ୍ଷୀରସ୍ନାନେ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜୀତ ସାର୍ଦ୍ଧ କୁମ୍ଭଶତଂ ସୁରାଃ
ଦେବତାମାନେ ଏକ ଶତ କୁଁଭ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ କୁମ୍ଭାଃ ଷୋଡଶ କୀର୍ତିତାଃ
ପଞ୍ଚଗବ୍ୟର ଶୁଦ୍ଧ ଷୋଳ କୁଁଭ ବ୍ୟବହାର କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ତତୋ ରୋଚନଯା ଦେଵମଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତେନ ହି
ତାପରେ, ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ମାପ ରୋଚନା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ।
ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ ସକମଲୈଃ ଧତ୍ତୂରସୁରଚନ୍ଦନୈଃ
ବେଳପତ୍ର, ପଦ୍ମଫୁଲ, ଧତୂରା ଓ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗୁରୁଂ ସହ କାଲେଯଂ ଚନ୍ଦନେନାପି ଧୂପଯେତ୍
ଅଗୁରୁ, କାଳେୟ ଓ ଚନ୍ଦନ ସହିତ ଧୂପ ଦେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତେ ତୁ ଦେଵେଶଂ ପଶ୍ଯଧ୍ଵଂ ନେତରେଣ ଚ
ଏଭଳି କରିଲେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ଯସ୍ମିଶ୍ଚିର୍ଣେ କାଯଶୁଦ୍ଧିର୍ଭଵତେ ସାର୍ଵକାଲିକୀ
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ସଦା ପବିତ୍ର ରହେ।
ତ୍ର୍ଯହମୁଷ୍ଣଂ ପିବେତ୍ସର୍ପିର୍ଵାଯୁଭକ୍ଷୋ ଦିନତ୍ରଯମ୍
ତିନି ଦିନ ଧରି ଉଷ୍ଣ ଘୃତ ପିଇବା କିମ୍ବା ତିନି ଦିନ ମାତ୍ର ହବା ଖାଇ ରହିବା ଉଚିତ।
ଷଟ୍ପଲଂ ସର୍ପିଷଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦିଵସେ ଦିଵସେ ପିବେତ୍
ପ୍ରତିଦିନ ଛଅ ପଳା ଘୃତ ପିଇବା ନିୟମ ଅଛି।