ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦ୍ରଵଦ୍ଗଦାପାଣିର୍ମକରାକ୍ଷୋ ମହାବଲଃ
ଏହା ଦେଖି, ମହାବଳୀ ମକରାକ୍ଷ ଗଦା ନେଇ ପଳାଇଗଲେ।
ସ ଚାପି ତେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵ୍ରୀଡାଯୁକ୍ତୋ ମହାମନାଃ
ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଇ, ଉଚ୍ଚମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଗଲେ।
ବାଣୋ ଽପି ମକାରାକ୍ଷେଣ ତାଡିତୋ ଽଭୂତ୍ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ମକର ଆଖିଅଳି ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇ ବାଣ ଭୟରେ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା।
ଖଡ୍ଗୋଦ୍ଯତକରୋ ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ଗଣେଶ୍ଵରାନ୍
ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ ଦାନବ ଗଣପତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଗଲା।
ସମାତରଶ୍ଚାପି ପରାଜିତା ରଣେ ସ୍କନ୍ଦଂ ଭଯାର୍ତ୍ତାଃ ଶରଣଂ ପ୍ରପେଦିରେ
ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଶକ୍ତ୍ଯା ହୃଦଯେ ବିଭେଦ ସ ଭିନ୍ନମର୍ମା ନ୍ଯପତତ୍ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍
ସ୍କନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ଭେଦିଲେ; ଜୀବନ ଶକ୍ତି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ସଂଗ୍ରାମଶିରୋ ଦୁରାତ୍ମା ଜଗାମ ଶୈଲଂ ସ ଦିମାଚଲାଖ୍ଯମ୍
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରୁ ପଳାଇ ଡିମାଚଳ ନାମକ ପାହାଡ଼କୁ ଚଲିଗଲା।
ଭଯାଦ୍ ଵିଵେଶୋଗ୍ରମପାଂ ନିଧାନଂ ଗର୍ଣୈର୍ବଲେ ଵଧ୍ଯତି ସାପରାଧେ
ଭୟରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଗଣମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ମାରୁଥିଲେ।
ମଯୂରମାରୁହ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡମଣ୍ଡିତଂ ଯଯୌ ନିହନ୍ତୁଂ ମହିଷାସୁରସ୍ଯ
ପଙ୍ଖ ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ ମୟୂର ଉପରେ ଚଢ଼ି ସେ ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚଲିଗଲେ।
କୈଲାସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ହିମାଚଲଂ ତଥା କ୍ରୌଞ୍ଚଂ ସମଭ୍ଯେତ୍ଵ ଗୁହଂ ଵିଵେଶ
କୈଳାସ ଛାଡ଼ି, ସେ ହିମାଚଳ ଓ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇ, ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ୍ଵବନ୍ଧୁହନ୍ତା ଭଵିତା କଥଂ ତ୍ଵହଂ ସଂଚିନ୍ତଯନ୍ନେଵ ତତଃ ସ୍ଥିତୋ ଽଭୂତ୍
‘ମୁଁ କିପରି ନିଜ ପରିବାରକୁ ମାରିବି?’ ଏହିଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଶୁନ୍ୟ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଗଲେ।
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଚୋଚୁର୍ମହିଷଂ ସଶୈଲଂ ଭିନ୍ଦସ୍ଵ ଶକ୍ତ୍ଯା କୁରୁ ଦେଵକାର୍ଯମ୍
ସେମାନେ ଆସି କହିଲେ, ‘ତୁମେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମହିଷ ଓ ପାହାଡ଼କୁ ଆଘାତ କର; ଦେବତାଙ୍କ କାମ ସାରଥିବା।’
କଥଂ ହି ମାତାମହନପ୍ତୃକଂ ଵଧେ ସ୍ଵଭ୍ରାତରଂ ଭ୍ରାତୃସୁତଂ ଚ ମାତୁଃ
ମା'ର ନାତି, ଭଉଣିର ପୁଅ, ଭାଇ କିମ୍ବା ଭାଇର ପୁଅ କିପରି ମାରାଯିବେ?
କୃତ୍ଵା ଚ ଯସ୍ଯା ମତମୁତ୍ତମାଯାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵ୍ରଜନ୍ତି ତ୍ଵତିପାପିନୋ ଽପି
ତଥାପି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମା'ଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
କୃତାପରାଧା ଅପି ନୈଵ ଵଧ୍ଯା ଆଚାର୍ଯମୁଖ୍ଯା ଗୁରଵସ୍ତଥୈଵ
ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ବଡ଼ମାନେଷ୍ଵରଙ୍କୁ କେବେ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦା ଦୈତ୍ଯୋ ନିର୍ଗାମିଷ୍ଯଦ୍ ଗୁହାନ୍ତଃ ତଦା ଶକ୍ତ୍ଯା ଘାତାଯିଷ୍ଯାମି ଶତ୍ରୁମ୍
ଯେତେବେଳେ ଦାନବ ଗୁହାରୁ ବାହାରିବ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିଦେବି।
ମତ୍ତୋ ଭଵାନ୍ ନ ମତିମାନ୍ ଵଦସେ କିମର୍ଥଂ ଵାକ୍ଯଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ହରିଣା ଗଦିତଂ ହି ପୂର୍ଵମ୍
ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନୁହଁ; ଏପରି କାହିଁକି କହୁଛ? ପୂର୍ବରୁ ହରିଂକ କଥା ଶୁଣ।
ନିହତୋ ନମୁଚିଃ ପୂର୍ଵଂ ସୋଦରୋ ଽପି ମମାନୁଜଃ
ନାମୁଚି, ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ, ପୂର୍ବରୁ ହତ ହୋଇଥିଲେ।
ଘାତଯସ୍ଵ ପରାକ୍ରମ୍ଯ ଶକ୍ତ୍ଯା ପାଵକଦତ୍ତଯା
ପାବକ ଦିଆ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ ତାଙ୍କୁ ମାର।
କୁମାରଃ ପ୍ରାହ ଵଚନଂ କମ୍ପମାନଃ ଶତକ୍ରତୁମ୍
କୁମାର କମ୍ପିଥିବା ଶବ୍ଦରେ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯେନାଧିକ୍ଷିପସେ ମାଂ ତ୍ଵଂ ଧ୍ରୁଵଂ ନ ମତିମାନସି
ତୁମେ ଯେମିତି ମୋତେ ଅପମାନ କରୁଛ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିପାରିବି, ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ନୁହଁ।
ତଂ ଗୃହଃ ପ୍ରାହ ଏହ୍ଯେହି ଯୁଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵ ବଲଵାନ୍ ଯଦି
ତେବେ ଘରଟି କହିଲା, 'ଆସ, ଆସ! ଯଦି ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଛ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ କର!'
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଶୀଘ୍ରତରଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ କ୍ରୌଞ୍ଚମେଵ ହି
ଯିଏ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼କୁ ସବୁଠାରୁ ତୁରନ୍ତ ପରିକ୍ରମା କରିପାରିବ—
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପାଦଚାରୀ କର୍ତ୍ତୁ ତୂର୍ଣତରୋ ଽବ୍ଯଗାତ୍
ଜଣେ ପଦେ ପଦେ ଚାଲି ଏହି ପରିକ୍ରମା ଆଉ ତୁରନ୍ତ କରିଦେଲେ।
କୃତ୍ଵା ତସ୍ଥୌଗୁହୋ ଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ମୂଢଙ୍କିଂ ସଂସ୍ଥିତୋ ଭଵାନ୍
ଏପରି କରି ଗୁହା ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ମୂର୍ଖ, କାହିଁକି ଏଠି ଦଢ଼ି ରହିଛ?'
କୃତୋ ଽସ୍ଯ ନ ତ୍ଵଯା ପୂର୍ଵଂ କୁମାରଃ ଶକ୍ରମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କରିନଥିଲ, ଏହିପରି କୁମାର ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯୋଚତୁର୍ମହେଶାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ମାଧଵାଯ ଚ
ଏହା ପାଇ ପରେ ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମାଧବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ରିମିଦଂ କେନ କୃତଂ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ପାହାଡ଼କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ପରିକ୍ରମା ପୂର୍ବରୁ କିଏ କରିଥିଲେ?'
ପପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ରିମିଦଂ କେନ କୃତଂ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ପାହାଡ଼କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ପରିକ୍ରମା ପୂର୍ବରୁ କିଏ କରିଥିଲେ?'
ଚକାର ଗୋତ୍ରଭିତ୍ ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ଵାଯା କୃତମଥୋ ଗୁହ
ତୁମେ କରିଥିବା ପରେ, ଗୁହା ପରେ କରିଥିଲେ, ହେ ଗୋତ୍ରଭିତ।