ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଂ ଵିଶତି କ୍ଷଯଙ୍କରେ ଜାତୋ ଋଷୀଣାଂ ପ୍ରଵରୋ ହି ସାଧ୍ଵସଃ
ଯିଏ ବିନାଶ ଆଣେ, ସେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ଥାନାଦପାକ୍ରମ୍ଯ କୁବ୍ଜାମ୍ରେ ଽନ୍ତର୍ହିତଃ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ସେଠାରୁ ହଟି, ଟେଢ଼ା ଆମ୍ବ ଗଛ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଲେ।
ସା ତୁ ଜାତା ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠା ସୀତା ନାମ ସରସ୍ଵତୀ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ହୋଇ, ସୀତା ସରସ୍ୱତୀ ନାମ ନେଲେ।
କାନ୍ଦିଶୀକା ଲଯଂ ଜଗ୍ମୁଃ ସମଭ୍ଯେତ୍ଯୈଵ ଶଙ୍କରମ୍
କାନ୍ଦିଶୀକମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଲୟ ପାଇଲେ।
ସମାସାଦ୍ଯ ପୁରୋଡାଶଂ ଭକ୍ଷ୍ଯାଶ୍ଚ ମହାମୁନେ
ମହାମୁନି, ପୁରୋଡ଼ାଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଉତ୍ପତ୍ଯରୁହ୍ଯ ଗଗନଂ ସ୍ଵମଧିଷ୍ଠାନମାସ୍ଥିତଃ
ସେ ଉଡ଼ି, ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ି, ନିଜ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିପୁଟା ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣତାଃ ସଂସ୍ଥିତା ମୁନେ
ପୁଷ୍ପଞ୍ଜଳି ଦେଇ ହାତ ଜୋଡି, ସେମାନେ ବନ୍ଦନା କରି ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ, ମୁନି।
ଶକ୍ରାଦୀନାଂ ସୁରେଶାନାଂ କୃପଣଂ ଵିଲଲାପ ହ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ବିଳାପ କଲେ।
ତଲପ୍ରହାରୈରମରା ବହଵୋ ଵିନିପାତିତାଃ
ତାଳିର ଘାତରେ ଅନେକ ଦେବତା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନିନା ତଥୈଵାନ୍ଯେ ଦେଵାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରଲଯୀକୃତାଃ
ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିର ଅଗ୍ନିରେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବିନାଶ ହେଲେ।
କ୍ରୋଧାଦ୍ ବାହୂ ପ୍ରସାର୍ଯଥ ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ମହେଶ୍ଵରମ୍
କ୍ରୋଧରେ ସେ ଦୁଇହାତ ମେଳାଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ କରେଣୈକେନ ଶଙ୍କରଃ
ଶଙ୍କର ଦୁଇହାତରେ ଧରି, ଏକହାତରେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ।
କରାଙ୍ଗୁଲିଭ୍ଯୋ ନିଶ୍ଚେରୁରସୃଗ୍ଧାରାଃ ସମନ୍ତତଃ
ତାଙ୍କର ଆଉଠିଅଂଗୁଳିରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ତ ଝରିଲା।
ଭ୍ରାମଯାମାସ ସତତଂ ସିଂହୋ ମୃଗଶିଶୁଂ ଯଥା
ସିଂହ ଯେମିତି ମୃଗଶିଶୁକୁ ଘୁରାଏ, ସେ ତାଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ଘୁରାଇଲେ।
ଭୁଜୌ ହସ୍ଵତ୍ଵମାପନ୍ନୌ ତ୍ରୁଟିତସ୍ନାଯୁବନ୍ଧନୌ
ତାଙ୍କର ହାତ ଶିଥିଳ ହୋଇଗଲା, ସନ୍ଧି ଓ ସ୍ନାୟୁ ଛିଣ୍ଡିଗଲା।
ପ୍ରୋଵାଚୈହ୍ଯେହି କାପାଲିନ୍ ପୁନଃ ପୁନରଥେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ପୁନିପୁନି ରଥନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ, 'କାପାଳିନ, ଏଠାକୁ ଆ'।
ମୁଷ୍ଟିନାହତ୍ଯ ଦଶନାଃ ପାତିତା ଧରଣୀତଲେ
ମୁଷ୍ଟିର ଘାତରେ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ପପାତ ଭୁଵି ନିଃସଂଜ୍ଞୋ ଵଜ୍ରାହତ ଇଵାଚଲଃ
ବିଜୁଳି ଘାତ ଲାଗିଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ସେ ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଘୋରରୂପାଭ୍ଯାଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମଵୈକ୍ଷତ
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଭୟଙ୍କର ଆଖିରେ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଚାଲିଲେ।
ନିପାତଯାମାସ ଭୁଵି କ୍ଷୋଭଯନ୍ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍କଳିତ କରିଦେଲେ।
ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତତଃ ସର୍ଵେ ତସ୍ଥୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ମୁନେ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଶିର ନମାଇ ହାତ ଜୋଡି ଦଢ଼ି ରହିଲେ, ମୁନି।
ଦଦର୍ଶ ଦଗ୍ଧୁଂ କୋପେନ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚୈଵ ସୁରାମୁରାନ୍
କ୍ରୋଧରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନୋକୁ ପୁଡ଼ାଇବାକୁ ଚାହିଲେ।
ଭଯାଦନ୍ଯେ ହରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗତା ଵୈଵସ୍ଵତକ୍ଷଯମ୍
ଭୟରେ ହରଙ୍କୁ ଦେଖି ଅନ୍ୟମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରାସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରେଣ ଭସ୍ମୀଭୂତାଭଵନ୍ କ୍ଷଣାତ୍
ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ସହିତ ସେମାନେ କ୍ଷଣରେ ଭସ୍ମ ହେଇଗଲେ।
ଦୁଦ୍ରାଵ ଵିକ୍ଲଵଗତିର୍ଦକ୍ଷିଣାସହିତୋ ଽମ୍ବରେ
ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଭୟଭୀତ ଭାବରେ ପଳାଇଗଲେ।
ଶରଂ ପାଶୁପତଂ କୃତ୍ଵା କାଲରୂପୀ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମହେଶ୍ୱର କାଳର ରୂପ ଧରି ପାଶୁପତାସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ।
ଅର୍ଦ୍ଧେନ ଗଗନେ ଶର୍ଵଃ କାଲରୂପୀ ଚ କଥ୍ଯତେ
ଆଧା ଦେହ ଆକାଶରେ ରଖି, ଶର୍ବଙ୍କୁ ସମୟର ଆକୃତି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଚ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ତୁମେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଓ ସ୍ୱରୂପ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ଯେନାମ୍ବରଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଲୋକହିତେପ୍ସୁନା
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିଏ ଏହି ଆକାଶକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ଭରିଦେଇଥିଲେ?
ମେଷୋ ରାଶିଃ କୁଜକ୍ଷେତ୍ରଂ ତଚ୍ଛିରଃ କାଲରୂପିଣଃ
ମେଷ ରାଶି, ଯାହା କୁଜଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର, ସେହି ସମୟର ଆକୃତିର ମୁଣ୍ଡ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।