ନଵାବ୍ଦିକସ୍ଯ ଵ୍ରତବନ୍ଧନଂ ଚ ଵେଦେ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଵିଧିପାରଗୋ ଽବୂତ୍
ନବବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷତା ଅର୍ଜନ କଲେ।
ଖ୍ଯାତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମୋ ଽସୌ ନାମ୍ନା କୁରୁଃ ସଂଵରଣସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ
ସେ ସଂବରଣଙ୍କ ପୁଅ କୁରୁ ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଦାରକ୍ରିଯାର୍ଥମକରୋଦ୍ ଯତ୍ନଂ ଶୁଭକୁଲେ ତତଃ
ସେ ଏକ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ବିବାହ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
କୁରୋରର୍ଥାଯ ଵତଵାନ୍ ସ ପ୍ରାଦାତ୍ କୁରଵେ ଽପି ତାମ୍
କୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ କୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ରେମେ ତନ୍ଵ୍ଯା ସହ ତଯା ପୌଲୋମ୍ଯା ମଘଵାନିଵ
ସେ ପୌଲୋମୀ ନାମକ ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗିନୀ ପରି ଆନନ୍ଦ କଲେ।
ଵିଦିତ୍ଵା ଯୋଵରାଜ୍ଯାଯ ଵିଧାନେନାଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ଏହା ଜାଣି ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ।
ପାଲଯାମାସ ସ ମହୀଂ ପୁତ୍ରଵଚ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଜାଃ
ସେ ନିଜ ପୁଅ ପରି ପ୍ରଜାମାନେ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ସ ସର୍ଵପାଲକଶ୍ଚାସୀତ୍ ପ୍ରଜାପାଲୋ ମହାବଲଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଏବଂ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ।
ଯାଵତ୍କୀର୍ତିଃ ସୁସଂସ୍ଥା ହି ତାଵଦ୍ଵାସଃ ସୁରୈଃ ସହ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଦୃଢ଼ ଥିଲା, ସେ ସୁରମାନେ ସହିତ ବାସ କରୁଥିଲେ।
ଵିଚଚାର ମହୀଂ ସର୍ଵାଂ କୀର୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ତୁ ନରାଧିପଃ
ସେ ରାଜା କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖ ଘୁରିଲେ।
ତଦାସାଦ୍ଯ ସୁସଂତୁଷ୍ଟୋ ଵିଵେଶାଭ୍ଯାନ୍ତରଂ ତତଃ
ସେ ଏହା ଲାଭ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ପରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ଲକ୍ଷଜାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ରୀଂ ହରିଜିହ୍ଵାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ସେ ପ୍ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କନ୍ୟା, ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଜିଭା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ।
ସ୍ଥିତାଂ ଭଗଵତୀଂ କୂଲେ ତୀର୍ଥକୋଟିଭିରାପ୍ଲୁତାମ୍
ଭାଗ୍ୟବତୀ ଦେବୀ ତୀରେ ଦଢ଼ିଆ ଥିଲେ, ଅସଂଖ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ସମାଜଗାମ ଚ ପୁନଃ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵେଦିମୁତ୍ତରାମ୍
ଏବଂ ସେ ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ତର ଭାଗର ବେଦିକାକୁ ଆସିଲେ।
ଆକମନ୍ତାଦ୍ ଯୋଜନାନି ପଞ୍ଚ ଚ ସର୍ଵତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପଞ୍ଚ ଯୋଜନ ପରିମାଣରେ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଯେନୋତ୍ତରତଯା ଵେଦିର୍ଗାଦିତା ସର୍ଵପଞ୍ଚକା
ଏହିଥିରୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ 'ଉତ୍ତର ବେଦି' ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଯାସୁ ଯଷ୍ଟଂ ସୁରେଶେନ ଲୋକନାଥେନ ଶଂଭୁନା
ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞଗୁଡିକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଶିବଂ କରିଥିଲେ,
ଵିରଜା ଦକ୍ଷିଣା ଵେଦିରନନ୍ତଫଲଦାଯିନୀ
ବିରଜା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ବେଦି, ଯାହା ଅନେକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।
ସମନ୍ତପଞ୍ଚକା ଚୋକ୍ତା ଵେଦିରେଵୋତ୍ତରାଵ୍ଯଯା
ସମନ୍ତପଞ୍ଚକ କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦିଗର ଅମର ବେଦି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
କରିଷ୍ଯାମି କୃଷିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵାନ୍ କାମାନ୍ ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ମୁଁ ତୁମେ ଯେପରି ଚାହୁଁଛ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, ଚାଷ କରିବି ।
ଚକ୍ରେ କୀର୍ତ୍ଯର୍ଥମତୁଲଂ ସଂସ୍ଥାନଂ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭଃ ପୌଣ୍ଡ୍ରକଂ ଯାମ୍ଯମହିଷଂ ସ୍ଵଯଂ କର୍ଷିତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ଖ୍ୟାତି ପାଇବା ପାଇଁ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଅପୂର୍ବ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଯାମ୍ୟମହିଷ ତିଆରି କଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଚାଷ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।
ପ୍ରୋଵାଚ ରାଜନ୍ କିମିଦଂ ଭଵାନ୍ କର୍ତୁମିହୋଦ୍ଯତଃ
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ଏଠାରେ ଆପଣ କଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି?'
ପ୍ରୋଵାଚ ରାଜନ୍ କିମିଦଂ ଭଵାନ୍ କର୍ତୁମିହୋଦ୍ଯତଃ
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ଏଠାରେ ଆପଣ କଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି?'
କୃଷାମି ଶୌଚଂ ଦାନଂ ଚ ଯୋଗଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଚାରିତାମ୍
ମୁଁ ପବିତ୍ରତା, ଦାନ, ଯୋଗ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ଚାଷ କରେ ।
ଲବ୍ଧୋ ଽଷ୍ଟାଙ୍ଗେତି ସହସା ଅଵହସ୍ଯ ଗତସ୍ତତଃ
ଅଚାନକ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗ ପାଇ ହସିଲେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ ।
କୃଷତେ ଽନ୍ଯାନ୍ ସମନ୍ତାଚ୍ଚ ସପ୍ତକ୍ରୋଶାନ୍ ମହୀପତିଃ
ରାଜା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସାତ କ୍ରୋଶ ଜମି ଚାଷ କଲେ ।
ତଦାଷ୍ଟାଙ୍ଗଂ ମହାଧର୍ମଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ନୃପେଣ ହି
ତାପରେ ରାଜା ମହାନ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଧର୍ମକୁ ଘୋଷଣା କଲେ ।
ଦେହ୍ଯହଂ ଵାପଯିଷ୍ଯାମି ସୀରଂ କୃଷତୁ ଵୈ ଭଵାନ୍
ମୋତେ ଜମି ଦିଅ; ମୁଁ ଏଠାରେ ଲାଇନ୍ କଟାଇଦେବି, ତୁମେ ଚାଷ କର ।
ପ୍ରସୃତଂ ତଂ ଭୁଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଯା ଚକ୍ରେଣ ଵେଗତଃ
ସେଇ ପ୍ରସାରିତ ବାହୁକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତାହାକୁ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ଆଘାତ କଲି ।
ତତଃ ସଵ୍ଯୋ ଭୁଜୋ ରାଜ୍ଞା ଦତ୍ତଶ୍ ଛିନ୍ନୋ ଽପ୍ଯସୌ ମଯା
ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ବାମ ବାହୁ ଦିଆଯାଇ କାଟାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହେଲା ।