ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ଦଦର୍ଶାଥ କନ୍ଯାଂ ସଂଵରଣୋ ଽଧିକାମ୍
ସେଠାରେ ସଂବରଣ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତି ଅଲଉକିକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଜାତଃ ସା ଚ ତମୀକ୍ଷ୍ଯୈଵ କାମବାଣାତୁରାଭଵତ୍
ସେ କନ୍ୟା, ସଂବରଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସହିତାହି ସ୍ନେହର ବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହେଲେ।
ରାଜା ଚଲାସନୋ ଭୂମ୍ଯାଂ ନିପପାତ ତୁରଙ୍ଗମାତ୍
ରାଜାଙ୍କ ଆସନ ଡାହାଡ଼ି ହୋଇ, ସେ ଘୋଡ଼ାରୁ ପଡ଼ି ଭୂମିରେ ଗଲେ।
ସିଷିଚୁର୍ଵାରିଣାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋ ଽଭଵତ୍ କ୍ଷଣାତ୍
ସେମାନେ ନିକଟକୁ ଆସି ଜଳ ଛିଟିଲେ, ଏବଂ ସେ ତୁରନ୍ତ ସ୍ଚେତନ ହେଲେ।
ତାଭିରାଶ୍ଵାସିତା ଚାପି ମଧୁରୈର୍ଵଚନାମ୍ବୁଭିଃ
ସେମାନଙ୍କର ମଧୁର କଥାରେ ଅନେକ ସାନ୍ତ୍ବନା ପାଇଲେ।
ଗତସ୍ତୁ ମେରୁଶିଖରଂ କାମଚାରୀ ଯଥାମରଃ
ସେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଦେବତାମାନେ ପରି ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଗଲେ।
ତଦାପ୍ରଭୃତି ନାଶ୍ନାତି ଦିଵା ସ୍ଵପିତି ନୋ ନିଶି
ସେଇ ସମୟରୁ ସେ ଦିନେ ଖାଉନଥିଲେ, ରାତିରେ ଶୁଅନଥିଲେ।
ତପତୀତାପିତଂ ଵୀରଂ ପାର୍ଥିଵଂ ତପସାଂ ନିଧିଃ
ତପସ୍ୟାର ଧନ ରାଜାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ଥିଲେ, ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ।
ଵିଵେଶ ଦେଵଂ ତିଗ୍ମାଂଶୁ ଦଦର୍ଶ ସ୍ଯନ୍ଦନେ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ତିବ୍ର ଆଲୋକର ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରତିପ୍ରଣମିତଶ୍ଚାସୌ ଭାସ୍କରେଣାଵିଶଦ୍ ରଥେ
ଭାସ୍କରଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର ପାଇଁ, ସେ ରଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶୋଭତେ ଵାରୁଣିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଭାସ୍କରଃ
ଶ୍ରୀମାନ୍ ବାରୁଣୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ୟଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚାଗମନେ ହେତୁଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଦିଵାକରମ୍
ପଛରୁ ପଚାରିବା ପରେ, ସେ ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ଆସିବାର କାରଣ କହିଲେ।
ସୁତାଂ ସଂଵରଣସ୍ଯାର୍ଥେ ତସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଦାତୁମର୍ହସି
ସଂବରଣଙ୍କ କନ୍ୟା ପାଇଁ, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଗୃହାଗତାଯ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଯ ରାଜ୍ଞୋର୍ଽଥତଃ ସଂଵରଣସ୍ଯ ଦେଵାଃ
ରାଜା ସଂବରଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ—
ସା ଚାପି ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ନୃପାତ୍ମଜଂ ତଂ କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ଵାରୁଣିମାହ ଦେଵୀ
ସେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ହାତ ଜୋଡି ବାରୁଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟୋ ହ୍ଯରଣ୍ଯେ ଽମରଗର୍ଭତୁଲ୍ଯୋ ନୃପାତ୍ମଜୋ ଲକ୍ଷଣତୋ ଽଭିଜାନେ
ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି—ସେ ଦେବସନ୍ତାନ ସମାନ; ତାଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ଚିହ୍ନିପାରିଲି।
କଟିସ୍ତଥା ସିଂହକଟିର୍ଯଥୈଵ କ୍ଷାମଂ ଚ ମଧ୍ଯଂ ତ୍ରିବଲୀନିବଦ୍ଧମ୍
ତାଙ୍କର କଟି ସିଂହର କଟି ପରି, ମଧ୍ୟ ଶୁକ୍ଳ ଏବଂ ତିନୋଟି ଭ୍ରମରେ ଚିହ୍ନିତ।
ହସ୍ତୌ ତଥା ପଦ୍ମଦଲୋଦ୍ଭଵାଙ୍କୌ ଛତ୍ରାକୃତିସ୍ତସ୍ଯ ଶିରୋ ଵିଭାତି
ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଗଠିତ; ମୁଣ୍ଡ ଛତା ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍।
ଦୀର୍ଘାଶ୍ଚ ତସ୍ଯାଙ୍ଗୁଲଯଃ ସୁପର୍ଵାଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ କରାଭ୍ଯାଂ ଦଶନାଶ୍ଚ ସୁଭ୍ରାଃ
ତାଙ୍କର ଆଂଗୁଠି ଲମ୍ବା ଏବଂ ଭଲ ଗଠିତ; ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ହାତ ଓ ପାଦରେ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ସୁନ୍ଦର।
ରକ୍ତସ୍ତଥା ପଞ୍ଚସୁ ରାଜପୁତ୍ରଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚତୁର୍ଭିସ୍ତ୍ରିଭିରାନତୋ ଽପି
ରାଜପୁତ୍ର ପାଞ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଲାଲ, ଚାରିଟିରେ କଳା, ଏବଂ ତିନି ସ୍ଥାନରେ ବାଙ୍କା।
ଵୃତଃ ସ ଭର୍ତା ଭଗଵାନ୍ ହି ପୂର୍ଵଂ ତଂ ରାଜପୁତ୍ରଂ ଭୁଵି ସଂଵିଚିନ୍ତ୍ଯ
ସେ ଭଗବାନ୍, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।
ନେହାନ୍ଯକାମାଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ସନ୍ତୋ ଦାତୁଂ ତଥାନ୍ଯସ୍ଯ ଵିଭୋ କ୍ଷମସ୍ଵ
ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟକୁ ଚାହାଯାଏ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅନ୍ୟକୁ ଦେବା କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ; ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ତତ୍ରାର୍କସୁତାଂ ସକାମାଂ ମୁଦା ଯୁତୋ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ଜଗାଦ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସ ଏଵ ଚାଯାତି ମମାଶ୍ରମଂ ଵୈ ଋକ୍ଷାତ୍ମଜଃ ସଂଵରଣୋ ହି ନାମ୍ନା
ଋକ୍ଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଂବରଣ ନାମକ, ସେଇ ଏବେ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନା ସ୍ଥିତସ୍ତ୍ଵପଶ୍ଯତ୍ ତପତୀଂ ନରେନ୍ଦ୍ରଃ
ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ତାପତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ କେଯଂ ଲଲନା ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ର ସ ଵାରୁଣିଃ ପ୍ରାହ ନରାଧିପେନ୍ଦ୍ରମ୍
ସେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ମହିଳା କିଏ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ?' ବାରୁଣୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମଯା ତଵାର୍ଥାଯ ଦିଵାକରୋ ଽର୍ଥିତଃ ପ୍ରାଦାନ୍ମଯା ତ୍ଵାଶ୍ରମମାନିନିନ୍ଯେ
'ଆପଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲି; ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆଣିଛି।'
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତୋ ନୃପତିଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଜଗ୍ରାହ ପାଣିଂ ଵିଧିଵତ୍ ତପତ୍ଯାଃ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦିତ ରାଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାପତୀଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ।
ରରାମ ତନ୍ଵୀ ଭଵନୋତ୍ତମେଷୁ ଯତା ମହୈନ୍ଦ୍ରଂ ଦିଵି ଦୈତ୍ଯକନ୍ଯା
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭବନଗୁଡିକରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ଯେପରିକି ଦାଇତ୍ୟ କନ୍ୟା ମହାଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
ସ ଜାତକର୍ମାଦିଭିରେଵ ସଂସ୍କୃତୋ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତାଜ୍ଯେନ ହୁତୋ ଯଥାଗ୍ନିଃ
ସେ ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ସଂସ୍କାର ହୋଇଥିଲେ, ଘିଅରେ ପୋଷିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ଘିଅ ଦେଇ ପୋଷାଯାଏ।