ଉମା ନାମ୍ନା ଚ ତସ୍ଯାଃ ସା କୋଶାଞ୍ଜାତା ତୁକୌଶିକୀ
ଉମା ନାମରେ ତାଙ୍କଠାରୁ କୌଶିକୀ ନାମକ ଏକ ଆବରଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଶୁମ୍ଭଂ ଚୈଵ ନିଶୁମ୍ଭଂ ଚ ଵଧିଷ୍ଯତି ଵରାଯୁଧୈଃ
ସେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଦୁଇ ଦାନବକୁ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଧ କରିବେ।
ସା ଜାତା ହିମଵତ୍ପୁତ୍ରୀତ୍ଯେଵଂ ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ସେ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ ମୋତେ କୁହ।
ଯଥା ହତଵତୀ ଶୁମ୍ଭଂ ନିସୁମ୍ଭଂ ଚ ମହାସୁରମ୍
ସେ କିପରି ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଦୁଇ ମହାଦାନବକୁ ବଧ କଲେ।
ଏତଦ୍ ଵିସ୍ତରତଃ ସର୍ଵଂ ଯଥାଵଦ୍ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଏହି ସବୁ କଥା ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ, ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଦେବାକୁ ଉଚିତ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍କନ୍ଦୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତୀମ୍
ତୁମେ ମନ ଲଗାଇ ସୁଣ, ମୁଁ ଏବେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ଚିରକାଳୀନ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହୁଛି।
ନିରାଶ୍ରଯତ୍ଵମାପନ୍ନସ୍ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ ହରାଇ, ସେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ।
ସ ଚାସୀଦ୍ ଦେଵସେନାନୀର୍ଦୈତ୍ଯଦର୍ଫଵିନାଶନଃ
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନାପତି ହେଲେ, ଦାନବମାନଙ୍କର ଅହଂକାର ନାଶ କରିଥିଲେ।
ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ମହିଷେଣ ପରାଜିତାଃ
ଦାନବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ମହିଷ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ପରାଜିତ ହେଲେ।
ଶ୍ଵେତ୍ଦଵୀପେ ମହାହଂସଂ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ଶରଣଂ ହରିମ୍
ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ, ସେମାନେ ମହାହଂସ ହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଵିହସ୍ଯ ମେଘଗମ୍ଭୀରଂ ପ୍ରୋଵାଚ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ମେଘର ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ହସି, ପରମେଶ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଯେନ ସର୍ଵେ ସମେତ୍ଯୈଵଂ ମମ ପାର୍ଶ୍ଵମୁପାଗତାଃ
ତୁମେମାନେ କାହା ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ?
ତତ୍କୁରୁଧ୍ଵଂ ଜଯୋ ଯେନ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଭଵେଦ୍ଧି ଵଃ
ଯାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଜୟ ମିଳିବ, ସେହି କାମ କର।
ଅମୀଷାଂ ମାନସୀ କନ୍ଯା ମେନା ନାମ୍ନାସ୍ତି ଦେଵତାଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ମେନା, ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ପ୍ରାର୍ଥଯଧ୍ଵଂ ସତୀଂ ମେନାଂ ପ୍ରାଲେଯାଦ୍ରେରିହାର୍ଥତଃ
ତୁମେମାନେ ନିଜ କାମ ପାଇଁ ପ୍ରାଲୟ ପାହାଡ଼ରୁ ସତୀ ମେନାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର।
ଦକ୍ଷକୋପାଦ୍ ଯଯା ମୁକ୍ତଂ ମଲଵଜ୍ଜୀଵିତଂ ପ୍ରିଯମ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷଙ୍କର କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି, ଜୀବନ ମଳ ଭଳି ପବିତ୍ର ହେଲା।
ସ ହନିଷ୍ଯତି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ମହିଷଂ ସପଦାନୁଗମ୍
ସେ ଦେବୀ ଦାନବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ମହିଷ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନୋଁକୁ ବଧ କରିବେ।
ତତ୍ର ପୃଥୂଦକେ ତୀର୍ଥେ ପୂଜ୍ଯନ୍ତାଂ ପିତରୋ ଽଵ୍ଯଯଃ
ସେଠାରେ, ବିସ୍ତୃତ ଜଳ ଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଅବିନାଶୀ ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂଜିତ ହେଉନ୍ତୁ।
ଜିହାସତାତ୍ମନଃ ସର୍ଵେ ଇତ୍ଥଂ ଵୈ କ୍ରିଯତାମିତି
ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଭଳି କରନ୍ତୁ।
କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟା ଭୂତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ପରମ୍ଶ୍ଵରମ୍
ଅଞ୍ଜଳି ମୁଡ଼ି, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଉଦ୍ଭଵଂ ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରବ୍ରଵୀତୁ ନଃ
ଭଗବାନ ଆମକୁ ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହନ୍ତୁ।
ଯସ୍ଯାଂ ହି ପିତରୋ ଦିଵ୍ଯାଃ ପୂଜ୍ଯାସ୍ମାଭିଃ ପ୍ରଯନ୍ତତଃ
ଯେଉଁଠି ଆମେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଦିବ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରୋଦ୍ଭଵଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଵାଂସ୍ତାଂ ତିଥୀମପି
ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପବିତ୍ର ତିଥି ନେଇ କଥା କହିଥିଲେ।
କୃସ୍ଯାଦୌ ସମଭଵଦୃକ୍ଷାତ୍ ସଂଵରଣୋ ଽଵତ୍
ଚାଷ ଆରମ୍ଭରେ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ସଂବରଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।
ବାଲ୍ଯେ ଽପି ଧର୍ମନିରତୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଶ୍ଚ ସଦାଭଵତ୍
ବାଳ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସଦା ମୋର ଭକ୍ତ ଥିଲେ।
ସ ଚାସ୍ଯାଧ୍ଯାପଯାମାସ ସାଙ୍ଗାନ୍ ଵେଦାନୁଦାରଧୀଃ
ସେ ଉଦାର ମନ୍ତି ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଶାଖା ସହିତ ବେଦ ପଢ଼ାଇଥିଲେ।
ସର୍ଵକର୍ମସୁ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଵସିଷ୍ଠଂ ତପସାଂ ନିଧିମ୍
ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାର ଧନ, ଭରସା କରି ଦେଇଥିଲେ।
ଵୈଭ୍ରାଜଂ ସ ଜଗାମାଥ ଅଥୋନ୍ମାଦନମଭ୍ଯଯାତ୍
ତାପରେ ସେ ବୈଭ୍ରାଜ ଦେଶକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପରେ ଉନ୍ମାଦରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅଵିତୃପତଃ ସୁଗନ୍ଧସ୍ଯ ସମନ୍ତାଦ୍ ଵ୍ଯଚରଦ୍ ଵନମ୍
ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅତୃପ୍ତ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କହ୍ଲାରପଦ୍ମକୁମୁଦୈଃ କମଲେନ୍ଦୀଵରୈରପି
କହଲାର, ପଦ୍ମ, କୁମୁଦ ଏବଂ ଦିନରେ ଖିଲୁଥିବା କମଳ ମଧ୍ୟରେ,