ଯସ୍ଯାଂ ମାନମଦୌ ପୁଂସାଂ କରିଣାଂ ଯୌଵନାଗମେ
ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଷ ଓ ହାତୀମାନେ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଅଭିମାନ ଓ ମଦରେ ଭରିଯାନ୍ତି।
ତାରାଗଣେ ଽକୁଲୀନତ୍ଵଂ ଗଦ୍ଯେ ଵୃତ୍ତଚ୍ଯୁତିର୍ଵିଭୋ
ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ଗଦ୍ୟରେ ଛନ୍ଦ ରହିନଥାଏ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଚନ୍ଦ୍ରଭୂଷିତଦେହାଶ୍ଚ ଯସ୍ଯାଂ ତ୍ଵମିଵ ଶଙ୍କର
ଯେଉଁଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ ଦେହ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ଯେପରି, ହେ ଶଙ୍କର।
ଵସତେ ଭଵାଂଲ୍ଲୋଲଃ ସର୍ଵପାପହରୋ ରଵିଃ
ସେଠାରେ ଅସ୍ଥିର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଥିବା, ବସିଛନ୍ତି।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାପମୋକ୍ଷମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ତୁମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ଜଗାମ ଵେଗାଦ୍ ଗରୁଡୋ ଯଥାସୌ ଵାରାଣସୀଂ ପାପଵିମୋଚନାଯ
ଗରୁଡ଼ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ବାରାଣସୀକୁ ପାପ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ତୀର୍ଥେଷୁ ଵିମୁକ୍ତପାପଃ ସ କେଶଵଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୁପାଜଗାମ
ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ତଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ ହୃଷୀକେଶ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା କ୍ଷଯଂ ଗତା
ହୃଷୀକେଶ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶିଗଲା।
କାରଣଂ ଵେଦ୍ମି ନ ଚ ତଦେତନ୍ମେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ମୁଁ କାରଣଟି ଜାଣେ, କିନ୍ତୁ ଏହା କହିବା ମୋ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଵିଦ୍ଯତେ କାରଣଂ ରୁଦ୍ର ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯାମି ତେ
ହେ ରୁଦ୍ର, ଏଠାରେ କିଛି କାରଣ ଅଛି; ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେବି।
ଏଷ ତୀର୍ଥଵରଃ ପୁଣ୍ଯୋ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵପୂଜିତଃ
ଏହି ତୀର୍ଥଟି ବହୁତ ପବିତ୍ର, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସ୍ନାତମାତ୍ରସ୍ଯ ଚାଦ୍ଯୈଵ କପାଲଂ ପରିମୋକ୍ଷ୍ଯତି
ଏଠାରେ ଆଜି ଯେଉଁଠି ଜଣେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କର କପାଳ ତୁରନ୍ତ ଛୁଟିଯିବ।
କପାଲମୋଚନେତ୍ଯେଵଂ ତୀର୍ଥଂ ଚେଦଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ତୀର୍ଥଟି 'କପାଳମୋଚନ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।
କପାଲମୋଚନେ ସସ୍ନୌ ଵେଦୋସ୍ତଵିଧିନା ମୁନେ
ମୁନି, ସେ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କପାଳମୋଚନରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
ନାମ୍ନା ବଭୂଵାଥ କପାଲମୋଚନଂ ତତ୍ତୀର୍ଥଵର୍ଯଂ ଭଗଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍
ଭଗବାନଙ୍କର କୃପାରେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥଟି 'କପାଳମୋଚନ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା।
ଅନେନ କାରଣେନାସୌ ଦକ୍ଷେଣ ନ ନିମନ୍ତ୍ରିତଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ଡକ୍ଷ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିନଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞେ ଚାର୍ହାପି ଦୁହିତା ଦକ୍ଷେଣ ନ ନିମନ୍ତ୍ରିତା
ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟ କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିନଥିଲେ।
ଜଯା ଜଗାମ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଂ ମନ୍ଦରଂ ଚାରୁକନ୍ଦରମ୍
ଜୟା ଶୈଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାକୁ ଗଲେ।
କିମର୍ଥଂ ଵିଜଯା ନାଗାଜ୍ଜଯନ୍ତୀ ଚାପରାଜିତା
କାହିଁକି ବିଜୟା, ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଅପରାଜିତା ଯାଇନଥିଲେ?
ଗତା ନିମନ୍ତ୍ରିତାଃ ସର୍ଵା ମଖେ ମାତାମହସ୍ଯ ତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମାମାଙ୍କର ଯଜ୍ଞକୁ ଗଲେ।
ଅହଂ ସମାଗତା ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତ୍ଵାଂ ତତ୍ର ଗମନୋତ୍ସୁକା
ମୁଁ ଏଠିକୁ ଆସିଛି, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଆତୁର।
ନାମନ୍ତ୍ରିତାସି ତାତେନ ଉତାହୋସ୍ଵିଦ୍ ଵ୍ରଜିଷ୍ଯସି
ତୁମକୁ ତୁମ ବାପା ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିନଥିଲେ କି, କିମ୍ବା ତୁମେ ଯିବୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛ?
ମାତୃଷ୍ଵସଃ ଶଶାଙ୍କଶ୍ଚ ସପତ୍ନୀକୋ ଗତଃ କ୍ରତୁମ୍
ମୋ ମାମା ଶଶାଙ୍କ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଯଜ୍ଞକୁ ଗଲେ।
ନିମନ୍ତ୍ରିତାଃ କ୍ରତୌ ସର୍ଵେ କିଂ ନାସି ତ୍ଵଂ ନିମନ୍ତ୍ରିତା
ସମସ୍ତେ ଯଜ୍ଞକୁ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ; ତୁମକୁ କାହିଁକି ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇନଥିଲା?
ମନ୍ଯୁନାଭିପ୍ଲୁତା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପଞ୍ଚତ୍ଵମଗମତ୍ ତତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ରୋଧରେ ଆନ୍ଧା ହୋଇ ସେ ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ମୁଞ୍ଚତୀ ଵାରି ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସସ୍ଵରଂ ଵିଲଲାପ ହ
ତାଙ୍କର ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଲା, ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଆଃ କିମେତଦିତୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଯାଭ୍ଯାଶମୁପାଗତଃ
'ହାଁ, ଏହା କଣ?' ବୋଲି କହି, ସେ ଜୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
କୃତ୍ତାଂ ପରଶୁନା ଭୂମୌ ଶ୍ଲଥାଙ୍ଗୀଂ ପତିତାଂ ସତୀମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ଏକ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା କାଟାଯାଇଥିବା, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଶରୀର ଢିଲା ହୋଇଯାଇଥିବା ଏକ ସତୀକୁ।
କିମିଯଂ ପତିତା ଭୂମୌ ନିକୃତ୍ତେଵ ଲତା ସତୀ
ଏହି ସତୀ ଜଣେ ନିଷ୍ପାପ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, କାହିଁକି ଏଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଯେପରିକି କେହି ଲତାକୁ କାଟିଦେଇଥିବା ପରେ ସେ ଭୂମିରେ ଲୁହେଇଯାଏ?
ଶ୍ରତ୍ଵା ମଖସ୍ଥା ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଭଗିନ୍ଯଃ ପତିଭିଃ ସହ
ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଦକ୍ଷଙ୍କର ବୋନମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳୀରେ ଥିଲେ—