ଚୂଡାମଣିଂ କୁଣ୍ଡଲମର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ କୁଠାରଂ ଵସୁଶିଲ୍ପକର୍ତ୍ତା
ବସୁମାନ୍ୟ କୁଶଳ କାରିଗର ଚୂଡ଼ାମଣି, କଣ୍ଠା, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ କୁଠାର ଦେଲେ।
ଭୁଜଙ୍ଗହାରଂ ଭୁଜଗେଶ୍ଵରୋ ଽପି ଅମ୍ଲାନପୁଷ୍ପାମୃତଵଃ ସ୍ରଜଂ ଚ
ସର୍ପମାନଙ୍କର ମାନ୍ୟ ଭୁଜଙ୍ଗ ମାଳା ଦେଲେ, ଅମଳିନ ପୁଷ୍ପ ଦେଇଥିବା ଦେବତା ମାଳା ଦେଲେ।
ତାଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଦେଵଵରାଃ ସହେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ଵନିଲାଗ୍ନିଭାସ୍କରାଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନିଦ୍ରାସ୍ଵରୂପେଣ ମହୀଂ ଵିତତ୍ଯ ତୃଷ୍ଣା ତ୍ରପା କ୍ଷୁଦ୍ ଭଯଦାଥ କାନ୍ତିଃ
ନିଦ୍ରା ନିଜ ରୂପରେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପିଗଲା; ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଲଜ୍ଜା, ଭୋକ, ଭୟ ଓ ରୂପ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଵୃତ୍ତିର୍ଦଯା ଭ୍ରାନ୍ତି ରଥେହ ମାଯା ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଦୈଵ୍ଯୈ ଭଵରୂପିକାଯୈ
ଜୀବିକା, ଦୟା ଓ ଭ୍ରମ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ରଥ; ସମସ୍ତ ଭବରୂପା ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ମହାପର୍ଵତମୁଚ୍ଚଶୃଙ୍ଗଂ ଚକାର ଯଂ ନିମ୍ନତରଂ ତ୍ଵଗସ୍ତ୍ଯଃ
ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଥିବା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନିମ୍ନ କରିଦେଲେ।
କସ୍ମୈ କୃତେ କେନ ଚ କାରଣେନ ଏତଦ୍ ଵଦସ୍ଵାମଲସତ୍ତ୍ଵଵୃତ୍ତେ
ଏହା କାହିଁକି ଏବଂ କିଏ କରିଥିଲେ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରବାନ।
ରଵିସ୍ତତଃ କୁମଭଭଵଂ ସମେତ୍ଯ ହୋମାଵସାନେ ଵଚନଂ ବଭାଷେ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁମଭଭବଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ମିଳି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦଦସ୍ଵ ଦାନଂ ମମ ଯନ୍ମନୀଷିନଂ ଚରାମି ଯେନ ତ୍ରିଦିଵେଷୁ ନିର୍ଵୃତଃ
ମୋତେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ ଚାହଁ, ଦେଅ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତିନି ଲୋକରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିପାରିବି।
ଦାନଂ ଦଦାମି ତଵ ଯନ୍ମନସସ୍ତ୍ଵଭୀଷ୍ଟଂ ନାର୍ଥି ପ୍ରଯାତି ଵିମୁଖୋ ମମ କଶ୍ଚିଦେଵ
ତୁମେ ମନରେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେଇ ଦାନ ଦେଇବି; କେବେ କୌଣସି ଭିକ୍ଷୁକ ମୋ ପାଖରୁ ନିରାଶ ଫେରେନି।
ଏଷୋ ଽଦ୍ଯ ମେ ଗିରିଵରଃ ପ୍ରରୁଣାଦ୍ଧି ମାର୍ଗଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯସ୍ଯ ନିମ୍ନକରଣେ ଭଗଵନ୍ ଯତସ୍ଵ
ଏହି ମହାପାହାଡ଼ ଆଜି ମୋର ପଥ ଅଟକାଉଛି; ଭଗବାନ, ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ନିମ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ତଵ କିରଣଜିତୋ ଭଵିଷ୍ଯତେ ମହୀଧ୍ରୋ ମମ ଚରଣସମ୍ଶ୍ରିତସ୍ଯ କା ଵ୍ଯଥା ତେ
ତୁମ ରଶ୍ମିରେ ବିଜିତ ଏହି ପାହାଡ଼ ମୋର ରକ୍ଷା ତଳେ ରହିବ; ତୁମ ପାଇଁ କଣସି ଦୁଃଖ ରହିବ ନାହିଁ।
ଜଗାମ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ହି ଦଣ୍ଡକଂ ହି ଵିନ୍ଧ୍ଯାଚଲଂ ଵୃଦ୍ଧ୍ଵପୁର୍ମହର୍ଷିଃ
ମହାର୍ଷି ଦଣ୍ଡକ ଛାଡ଼ି, ବୟସ୍କ ଦେହରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ।
ଵୃଦ୍ଧୋସ୍ମଯଶକ୍ତଶ୍ଚ ତଵାଧିରୋଢୁଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଭଵାନ୍ ନୀଚତରୋ ଽସ୍ତୁ ସଦ୍ଯଃ
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦୁର୍ବଳ, ତୁମେ ଉପରେ ଚଢ଼ିପାରିବିନି; ତେଣୁ ତୁମେ ଏବେ ତୁରନ୍ତ ନିମ୍ନ ହେଉ।
ସମାକ୍ରମଚ୍ଚାପି ମହର୍ଷିମୁକ୍ଯଃ ପ୍ରୋଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ତ୍ଵିଦମାହ ଶୈଲମ୍
ମହାର୍ଷିମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶୈଳ ପାର୍ ହେବା ପରେ ପାହାଡ଼କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ନ ତାଵତ୍ତ୍ଵିହ ଵର୍ଧିତଵ୍ଯଂ ନୋ ଚେଦ୍ ଵିଶପ୍ସ୍ଯେ ଽହମଵଜ୍ଞଯା ତେ
ମୁଁ ଫେରି ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଏଠାରେ ବଢ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନାହିଁଲେ ଅବମାନରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବି।
ଆକ୍ରମ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ସ ହି ତାଂ ତଦାଶାଂ କାଲେ ଵ୍ରଜାମ୍ଯତ୍ର ଯଦା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଃ
ସେ ତାହାରେ ଆଶା ଧରି ରହିଲେ, ଏବଂ କେବେ ମହାମୁନି ଏଠାକୁ ଆସିବେ, ସେଇ ସମୟ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଉଭୟ ଚାଲିଲେ।
ତତ୍ରାଥ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଵିଦର୍ଭପୁତ୍ରୀଂ ସ୍ଵମାଶ୍ରମଂ ସୌମ୍ଯମୁପାଜଗାମ
ତାପରେ ସେ ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ସେଠାରେ ରଖି, ନିଜ ଶାନ୍ତ ଆଶ୍ରମକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଶେଷଂ ଚ କାଲଂ ସ ହି ଦଣ୍ଡକସ୍ଥସ୍ ତପଶ୍ଚାରାମିତକାନ୍ତିମାନ୍ ମୁନିଃ
ଏହି ମୁନି, ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶେଷ ସମୟଟି ଦଣ୍ଡକ ଅଞ୍ଚଳରେ ତପସ୍ୟା କରି କାଟିଲେ।
ନାସୌ ନିଵୃତ୍ତେତି ମତିଂ ଵିଧାଯ ସ ସଂସ୍ଥିତୋ ନୀଚତରାଗ୍ରଶୃଙ୍ଗଃ
ସେ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ଏଠାରୁ ଫେରିବେ ନାହିଁ, ଏହିପରି ନିମ୍ନ ଶୃଙ୍ଗରେ ରହିଗଲେ।
ତସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଶୃଙ୍ଗେ ମୁନିସଂସ୍ତୁତା ସା ଦୁର୍ଗା ସ୍ଥିତା ଦାନଵନାଶନାର୍ଥମ୍
ଉପର ଶୃଙ୍ଗରେ, ମୁନିମାନେ ଯିଏଁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେଇ ଦୁର୍ଗା ଦାନବ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ରହିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାପ୍ସରୋଭିଃ ପ୍ରତିରାମଯନ୍ତଃ କାତ୍ଯାଯନୀଂ ତସ୍ଥୁରପେତଶୋକାଃ
ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ, କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ଦୁଃଖ ହୀନ ଭାବରେ ସେଠି ରହିଥିଲେ।
ଅପଶ୍ଯତାଂ ଦାନଵସତ୍ତମୌ ଦ୍ଵୌ ଚଣ୍ଡଶ୍ ଚ ମୁଣ୍ଡଶ୍ଚ ତପସ୍ଵିନୀଂ ତାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ, ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ, ସେଇ ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଚତୁସ୍ତୌ ମହିଷାସୁରସ୍ଯ ଦୂତାଵିଦଂ ଚଣ୍ଡମୁଣ୍ଡୌ ଦିତୀଶମ୍
ସେଉଁଠି, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ଦୂତ ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ, ଦିତିର ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
ତତ୍ରାସ୍ତି ଦେଵୀ ସୁମହାନୁଭାଵା କନ୍ଯା ସୁରୂପା ସୁରସୁନ୍ଦରୀଣାମ୍
ସେଠି ଏକ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦେବସୁନ୍ଦରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର।
ନେତ୍ରୈସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରୀଣି ହୁତାଶନାନି ଜିତାନି କଣ୍ଠେନ ଜିତସ୍ତୁ ଶଙ୍ଖଃ
ତିନୋଟି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ଅଗ୍ନିକୁ ବଶ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଗଳା ଦ୍ୱାରା ଶଂଖକୁ ଜିତିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵଜୋତାରମିତି ପ୍ରତର୍କ୍ଯ କୁଚୌ ସ୍ମରେଣୈଵ କୃତୌ ସୁଦୁର୍ଗୌ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆଲୋକର ଦାତା ବୋଲି ଭାବି, ତାଙ୍କର ଉରସ୍ଥଳ ମାତ୍ର ପ୍ରେମରେ ଦୁର୍ଗମ କୋଟ ହୋଇଯାଇଛି।
ପରାକ୍ରମଂ ଵୈ ଭଵତୋ ଵିଦିତ୍ଵା କାମେନ ଯନ୍ତ୍ରା ଇଵ ତେ କୃତାସ୍ତୁ
ତୁମର ପ୍ରଭାବ ଜାଣି, ସେଗୁଡିକୁ କାମନା ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ର ଭଳି ତିଆରି କରାଯାଇଛି।
ଭଯାତୁରାରୋହଣକାତରସ୍ଯ କାମସ୍ଯ ସୋପାନମିଵ ପ୍ରଯୁକ୍ତମ୍
ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଉପରେ ଚଡ଼ିବାକୁ ଭୟ କରୁଥିବା କାମନା ପାଇଁ, ଏହା ଏକ ସିଢ଼ି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି।
ଆରୋହଣେ ତ୍ଵଦ୍ଭଯକାତରସ୍ଯ ସ୍ଵେଦପ୍ରଵାହୋ ଽଟସୁର ମନ୍ମଥସ୍ଯ
ତୁମକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ଯେଉଁଠି ଚଡ଼ିବା, ହେ ଦାନବ, ସେଠି କାମଦେବଙ୍କ ଘମ ଝରିଯାଏ।