ତଥୈଵ ଶକ୍ରାଦିଷୁ ଦୈଵତେଷୁ ମହର୍ଦ୍ଧି ତେଜୋ ଵଦନାଦ୍ ଵିନିଃସୁତମ୍
ଏଭଳି ଶକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୁହଁରୁ ମହାତ୍ୱ ଓ ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଲା।
କାତ୍ଯାଯନସ୍ଯାପ୍ରତିମସ୍ଯ ତେନ ମହର୍ଷିଣା ତେଜ ଉପାକୃତଂ ଚ
ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାର୍ଷି କାତ୍ୟାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ତେଜ ସଂଗ୍ରହ କରାଗଲା।
ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଜାତା ତରଲାଯତାକ୍ଷୀ କାତ୍ଯାଯନୀ ଯୋଗଵିଶୁଦ୍ଧଦେହା
ସେଇଠାରୁ ଯୋଗ ଶୁଦ୍ଧ ଦେହ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା କାତ୍ୟାୟନୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଯାମ୍ଯେନ କେଶା ହରିତେଜସା ଚ ଭୁଜାସ୍ତଥାଷ୍ଟାଦଶ ସଂପ୍ଜଜ୍ଞିରେ
ତାଙ୍କର କେଶ ଯମଙ୍କ ତେଜରୁ, ହାତ ହରିଙ୍କ ତେଜରୁ, ଏଭଳି ଅଠାର ହାତ ହେଲା।
ଊରବ ଚଜଙ୍ଘେ ଚ ନିତମ୍ବସଂଯୁତେ ଜାତେ ଜଲେଶସ୍ଯ ତୁ ତେଜସା ହି
ତାଙ୍କର ଉରୁ ଓ ପାଦ, କଟି ସହିତ, ଜଳର ଦେବତାଙ୍କ ତେଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଦିଵାକରାଣମପି ତେଜସାଙ୍ଗୁଲୀଃ କରାଙ୍ଗୁଲୀଶ୍ଚ ଵସୁତେଜସୈଵ
ତାଙ୍କର ଆଠି ଦିବାକରଙ୍କ ତେଜରୁ, ହାତର ଆଠି ମାଟିର ତେଜରୁ ହେଲା।
ସାଧ୍ଯେନ ଚ ଭ୍ରଯୁଗଲଂ ସୁକାନ୍ତିମତ୍ କନ୍ଦର୍ପବାଣାସନସନ୍ନିଭଂ ବଭୌ
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଭୌହ ଦୁଇଟି ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ତେଜରୁ, କାମଦେବଙ୍କ ଧନୁଷ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
କାତ୍ଯାଯନୀତ୍ଯେଵ ତଦା ବଭୌ ସା ନାମ୍ନା ଚ ତେନୈଵ ଜଗତ୍ପ୍ରସିଦ୍ଧା
ସେ ସମୟରେ ସେ କାତ୍ୟାୟନୀ ନାମରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ ଓ ଏହି ନାମରେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଶକ୍ତିଂ ହୁତାଶଃ ଶ୍ଵସନଶ୍ଚ ଚାପଂ ତୂଣୌ ତଥାକ୍ଷ୍ଯ୍ଯଶରୌ ଵିଵସ୍ଵାନ୍
ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ବାୟୁ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଶେଷ ତୁଣୀ ଓ ବାଣ ଦେଇଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଽକ୍ଷମାଲାଂ ସକମଣ୍ଡଲୁଂ ଚ କାଲୋ ଽସିମୁଗ୍ରଂ ସହ ଚର୍ମଣା ଚ
ବ୍ରହ୍ମା ଜପମାଳା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଦେଲେ, କାଳ ଭୟଙ୍କର ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ଦେଲେ।
ଚୂଡାମଣିଂ କୁଣ୍ଡଲମର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ କୁଠାରଂ ଵସୁଶିଲ୍ପକର୍ତ୍ତା
ବସୁମାନ୍ୟ କୁଶଳ କାରିଗର ଚୂଡ଼ାମଣି, କଣ୍ଠା, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ କୁଠାର ଦେଲେ।
ଭୁଜଙ୍ଗହାରଂ ଭୁଜଗେଶ୍ଵରୋ ଽପି ଅମ୍ଲାନପୁଷ୍ପାମୃତଵଃ ସ୍ରଜଂ ଚ
ସର୍ପମାନଙ୍କର ମାନ୍ୟ ଭୁଜଙ୍ଗ ମାଳା ଦେଲେ, ଅମଳିନ ପୁଷ୍ପ ଦେଇଥିବା ଦେବତା ମାଳା ଦେଲେ।
ତାଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଦେଵଵରାଃ ସହେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ଵନିଲାଗ୍ନିଭାସ୍କରାଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନିଦ୍ରାସ୍ଵରୂପେଣ ମହୀଂ ଵିତତ୍ଯ ତୃଷ୍ଣା ତ୍ରପା କ୍ଷୁଦ୍ ଭଯଦାଥ କାନ୍ତିଃ
ନିଦ୍ରା ନିଜ ରୂପରେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପିଗଲା; ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଲଜ୍ଜା, ଭୋକ, ଭୟ ଓ ରୂପ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଵୃତ୍ତିର୍ଦଯା ଭ୍ରାନ୍ତି ରଥେହ ମାଯା ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଦୈଵ୍ଯୈ ଭଵରୂପିକାଯୈ
ଜୀବିକା, ଦୟା ଓ ଭ୍ରମ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ରଥ; ସମସ୍ତ ଭବରୂପା ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ମହାପର୍ଵତମୁଚ୍ଚଶୃଙ୍ଗଂ ଚକାର ଯଂ ନିମ୍ନତରଂ ତ୍ଵଗସ୍ତ୍ଯଃ
ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଥିବା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନିମ୍ନ କରିଦେଲେ।
କସ୍ମୈ କୃତେ କେନ ଚ କାରଣେନ ଏତଦ୍ ଵଦସ୍ଵାମଲସତ୍ତ୍ଵଵୃତ୍ତେ
ଏହା କାହିଁକି ଏବଂ କିଏ କରିଥିଲେ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରବାନ।
ରଵିସ୍ତତଃ କୁମଭଭଵଂ ସମେତ୍ଯ ହୋମାଵସାନେ ଵଚନଂ ବଭାଷେ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁମଭଭବଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ମିଳି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦଦସ୍ଵ ଦାନଂ ମମ ଯନ୍ମନୀଷିନଂ ଚରାମି ଯେନ ତ୍ରିଦିଵେଷୁ ନିର୍ଵୃତଃ
ମୋତେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ ଚାହଁ, ଦେଅ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତିନି ଲୋକରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିପାରିବି।
ଦାନଂ ଦଦାମି ତଵ ଯନ୍ମନସସ୍ତ୍ଵଭୀଷ୍ଟଂ ନାର୍ଥି ପ୍ରଯାତି ଵିମୁଖୋ ମମ କଶ୍ଚିଦେଵ
ତୁମେ ମନରେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେଇ ଦାନ ଦେଇବି; କେବେ କୌଣସି ଭିକ୍ଷୁକ ମୋ ପାଖରୁ ନିରାଶ ଫେରେନି।
ଏଷୋ ଽଦ୍ଯ ମେ ଗିରିଵରଃ ପ୍ରରୁଣାଦ୍ଧି ମାର୍ଗଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯସ୍ଯ ନିମ୍ନକରଣେ ଭଗଵନ୍ ଯତସ୍ଵ
ଏହି ମହାପାହାଡ଼ ଆଜି ମୋର ପଥ ଅଟକାଉଛି; ଭଗବାନ, ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ନିମ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ତଵ କିରଣଜିତୋ ଭଵିଷ୍ଯତେ ମହୀଧ୍ରୋ ମମ ଚରଣସମ୍ଶ୍ରିତସ୍ଯ କା ଵ୍ଯଥା ତେ
ତୁମ ରଶ୍ମିରେ ବିଜିତ ଏହି ପାହାଡ଼ ମୋର ରକ୍ଷା ତଳେ ରହିବ; ତୁମ ପାଇଁ କଣସି ଦୁଃଖ ରହିବ ନାହିଁ।
ଜଗାମ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ହି ଦଣ୍ଡକଂ ହି ଵିନ୍ଧ୍ଯାଚଲଂ ଵୃଦ୍ଧ୍ଵପୁର୍ମହର୍ଷିଃ
ମହାର୍ଷି ଦଣ୍ଡକ ଛାଡ଼ି, ବୟସ୍କ ଦେହରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ।
ଵୃଦ୍ଧୋସ୍ମଯଶକ୍ତଶ୍ଚ ତଵାଧିରୋଢୁଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଭଵାନ୍ ନୀଚତରୋ ଽସ୍ତୁ ସଦ୍ଯଃ
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦୁର୍ବଳ, ତୁମେ ଉପରେ ଚଢ଼ିପାରିବିନି; ତେଣୁ ତୁମେ ଏବେ ତୁରନ୍ତ ନିମ୍ନ ହେଉ।
ସମାକ୍ରମଚ୍ଚାପି ମହର୍ଷିମୁକ୍ଯଃ ପ୍ରୋଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ତ୍ଵିଦମାହ ଶୈଲମ୍
ମହାର୍ଷିମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶୈଳ ପାର୍ ହେବା ପରେ ପାହାଡ଼କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ନ ତାଵତ୍ତ୍ଵିହ ଵର୍ଧିତଵ୍ଯଂ ନୋ ଚେଦ୍ ଵିଶପ୍ସ୍ଯେ ଽହମଵଜ୍ଞଯା ତେ
ମୁଁ ଫେରି ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଏଠାରେ ବଢ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନାହିଁଲେ ଅବମାନରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବି।
ଆକ୍ରମ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ସ ହି ତାଂ ତଦାଶାଂ କାଲେ ଵ୍ରଜାମ୍ଯତ୍ର ଯଦା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଃ
ସେ ତାହାରେ ଆଶା ଧରି ରହିଲେ, ଏବଂ କେବେ ମହାମୁନି ଏଠାକୁ ଆସିବେ, ସେଇ ସମୟ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଉଭୟ ଚାଲିଲେ।
ତତ୍ରାଥ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଵିଦର୍ଭପୁତ୍ରୀଂ ସ୍ଵମାଶ୍ରମଂ ସୌମ୍ଯମୁପାଜଗାମ
ତାପରେ ସେ ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ସେଠାରେ ରଖି, ନିଜ ଶାନ୍ତ ଆଶ୍ରମକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଶେଷଂ ଚ କାଲଂ ସ ହି ଦଣ୍ଡକସ୍ଥସ୍ ତପଶ୍ଚାରାମିତକାନ୍ତିମାନ୍ ମୁନିଃ
ଏହି ମୁନି, ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶେଷ ସମୟଟି ଦଣ୍ଡକ ଅଞ୍ଚଳରେ ତପସ୍ୟା କରି କାଟିଲେ।
ନାସୌ ନିଵୃତ୍ତେତି ମତିଂ ଵିଧାଯ ସ ସଂସ୍ଥିତୋ ନୀଚତରାଗ୍ରଶୃଙ୍ଗଃ
ସେ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ଏଠାରୁ ଫେରିବେ ନାହିଁ, ଏହିପରି ନିମ୍ନ ଶୃଙ୍ଗରେ ରହିଗଲେ।