ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ମହାଦେବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ସହିତ ସେ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ପଡ଼ିବା ଏମିତି ହେଲା, ଯେପରି ଏକ ପାଥର ଅପେକ୍ଷା ଛୁଟିଯାଇ ନିମ୍ନଗତି କରେ। ସେ ବିମାନମଧ୍ୟରୁ କିନ୍ନର ଓ ଚାରଣମାନେ ଘେରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିକୁ ଅଭିମୁଖୀ ହେଲେ। ସେଉଁଥିରେ ସେ ଅଧପକ୍ୱ ତାଳ ଫଳ ପରି, ବନରେ ବାନରମାନେ ଘେରିଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ହେଲା—"ଯଦି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ହରିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼।" ଏହାକୁ ଶୁଣି ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହରିଙ୍କ ଶୁଭ କ୍ଷେତ୍ର କ'ଣ? ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ।" ତାପରେ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା—"ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଭଗବାନ୍ ବାସୁଦେବ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହା ହରିଙ୍କ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହାକୁ 'ବାରାଣସୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ବରୁଣା ଓ ଆସି ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଅବତରିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ବରୁଣା ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାରେ ବିଲୀନ ହେଲେ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଭବଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚକ୍ରପରି ଏଠାରୁ ସେଠା ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ନାଗ, ବିଦ୍ୟାଧର, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜଣାଇଲେ। ମନୋହର ମନ୍ଦର ପର୍ବତ, ଯାହା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିବାସ, ସୂର୍ୟଙ୍କ ଉପକାର ନିମିତ୍ତେ ଆଣାଯାଇଥିଲା। ସୂର୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସେଉଁଥିରେ ଏହି ପର୍ବତକୁ ବାରାଣସୀକୁ ଆଣିଥିଲେ। ଏହାକୁ 'ଲୋଳ' ନାମ ଦେଇ, ପୁଣି ଚରିଅଟ୍ରେ ରଖିଲେ। ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଜନ ଓ ନଗରସହିତ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ବାପସ୍ ପଠାଇଲେ। କେଶବ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବୈରାଜ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ। ଭବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୃଥିବୀକୁ ପତିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୂର୍ୟ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ନାହିଁ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ରାତିରେ ଚରଣକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ୍ ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଜନ ଓ ନଗରସହିତ ପୁଣି ଆକାଶରେ ବସାଇଲେ। ଏଠାରେ, ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା—ହରି ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କିପରି କରାଯିବ, ତାହାକୁ ଖୋଲାସା କରାଯାଉଛି। ଶର୍ବ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ କେଶବଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏକ ପରେ ଏକ ଶୟନ କରିଥିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପତି, ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତି ଭଗବାନ୍ ନାଗ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଅନୁଶାସନରେ, ପ୍ରଥମେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଦିନେ, ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇବାକୁ ଦିଆଯିବ। ପବିତ୍ର ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଥାଯଥ ପୂଜା କରି, ହଳଦୀଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶୟନ କରାଯିବ। କଦମ୍ବ ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଶଯ୍ୟା, ସୁନା ଦଳ ଓ ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟା ପିଛା, ବାଘଚର୍ମ ଓ ଜଟାପୁଟି ଶଯ୍ୟା ସଜାଇ ଦିଆଯିବ। ଏହିପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଏହା ସୂର୍ୟଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଗତି। ଭଗବାନ୍ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇ ଦୁନିଆକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଦେଇଛନ୍ତି। ପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ ବିନାୟକ ଓ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ। ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନେ କାତ୍ୟାୟନୀ, ନବମୀ ଦିନେ ପଦ୍ମାସନି ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ ଦିନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସାଧ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୟନ କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଶୋଇଥିବାବେଳେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଯାଏ। ସେଇ ସମୟରେ କାଉଆମାନେ, ନବଶିଶୁ ସହିତ ଥିବାବେଳେ, ଶୟନ କରନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନଟି ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର, ଯାହାକୁ 'ଶୂନ୍ୟ ଶଯ୍ୟାରୁ ଜାଗ୍ରତି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଦିନ, ଶଯ୍ୟାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହ ବସି, ଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ଭାବେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।