ଏହି କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ରାତିର ଅଧିବାସୀଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିଥିଲେ। ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ନଖମାନେ ସହିତ ଭାବିଲେ—କିପରି ଏହି ଅଧର୍ମକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରାଯିବ। କାରଣ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତି ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ନାଶକ ଅଟୁଟ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସହର ଦେଖାଯାଇଲା, ଯେପରି ସେ ଚାହାଁଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯିବା ଗ୍ରହ ପରି। ସେ ବଡ଼ ସ୍ୱରେ ଡାକିଲେ—"ଭବ, ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର!" ସମସ୍ତେ ବିଲାପ କଲେ—"ହାୟ ହାରା! ଏହି ହରଭକ୍ତ ତଳକୁ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି।" ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚିନ୍ତା କଲେ—"କିଏ ମୋତେ ପୃଥିବୀକୁ ପକେଇ ଦେଉଛନ୍ତି?" ଯେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସହର ପକାଯାଇଲା, ଏହିଠି ସୃଷ୍ଟିର ତିନି ଚକ୍ଷୁ ମହାଦେବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ମହାଦେବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲେ। ସେଉଁଠି ଅନାୟାସରେ, ଅଟକାଣି ଛାଡ଼ି ଥିବା ପାଥର ପରି ପଡ଼ିଲେ। ସେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରୁ କିନ୍ନର, ଚାରଣମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲେ। ଅଧପକା ତାଳ ଫଳ ମାନଙ୍କୁ ବାନରମାନେ ଘେରି ରଖିଥିବା ପରି ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ଏହିଠି କେହି କହିଲେ—"ଯଦି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ହରିଙ୍କ ମହାକ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼।" ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଚାରିଲେ—"ସେହି ପବିତ୍ର ହରିକ୍ଷେତ୍ର କ'ଣ? ଦ୍ରୁତ କହ।" ତେବେ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା—"ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଭଗବାନ୍ ବାସୁଦେବ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।" ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ବାରାଣସୀ ନାମକ ସହର। ବାରୁଣା ଓ ଆସି ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅବତରିତ ହେଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ବାରୁଣା ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାରେ ଲୀନ ହେଲେ। ତ୍ରିନୟନଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ପିଡ଼ିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ଚକ୍ର ପରି ଘୁରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାଗ, ବିଦ୍ୟାଧର, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଏହି ଘଟଣା ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଗଲେ। ପ୍ରସନ୍ନ ମନ୍ଦରାଚଳ, ଯେଉଁଠି ମହେଶ୍ୱର ବସିଥାନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଆଣାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ବାରାଣସୀକୁ ଏହି ପବିତ୍ର ମନ୍ଦରାଚଳ ଆଣାଯାଇଲା। ଏହାକୁ ‘ଲୋଳ’ ନାମ ଦେଇ, ପୁଣି ଚକ୍ରରେ ବସାଯାଇଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପରିବାର ଓ ସହରକୁ ପୁଣି ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ ବସାଯାଇଲା। କେଶବ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବୈରାଜା ତାଙ୍କ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ। ଭବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୃଥିବୀକୁ ପକାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ନାହିଁ। ଏବଂ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦ୍ୱାରା, ରାତିର ଅଧିପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ସହର ଓ ପରିବାର ସହିତ ପୁଣି ଆକାଶରେ ବସିଲେ। ଏଠି ସୃତିକାର ପଚାରିଲେ—"ହରି ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କେମିତି ହୁଏ, ମୋତେ କୁହ।" ଶର୍ବ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ କେଶବଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ କେମିତି ବିଧି ଅଛି? ତେବେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତି, ନାଗ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇଯାନ୍ତି। ଦେବମାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ପରେ ଏକ ଶୁଇଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତ କ୍ରମ ରଖି, ପ୍ରଥମେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ଶେୟାରେ ଶୋଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଉପବୀତ ଧାରଣ କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ପରେ, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଶେୟାରେ ଶୋଇବାକୁ ନେଯିବା ଉଚିତ। କଦମ୍ବ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଲା ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିବା ଶେୟା ଉପରେ, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା କମଳ ଓ ମୃଦୁ, ଭଲ ଭାବରେ ବିଛାଯାଇଥିବା ଶେୟାରେ ଶେଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ।