ଯଦି କେହି ଅମରତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଧନ ଧର୍ମମୟ ଉପାୟରେ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଯେତେକି ସମ୍ଭବ, ସେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯାହାକୁ ମହାନ୍ଭାବମାନେ ଦେଖିଲେ ଲୁଚାଇବା ଦରକାର ନାହିଁ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମର ସଫଳ ଲାଭ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ମନାଯାଏ। ଏବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବନବାସୀ ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କହିବି, ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝନ୍ତୁ। ବନବାସୀ ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଜମିନରେ ଶୋଇବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବା, ଏବଂ ବନଫଳ ଓ ଘୃତରେ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରିବା ଏହି ଆଶ୍ରମର ନିୟମ। ନିଜ ଗୃହରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିବା, ଏକଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିନଥିବା, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାର ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ରଖିବା, ଏହି ସବୁ ବନବାସୀ ଆଶ୍ରମର ମୂଳ ଧର୍ମ। ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିବି। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁ ଆଚରଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେହି ଆଚରଣ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ରାତିରେ କରାଯାଏ। ଯଦି କେହି ଏହାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାରେ ଅବହେଳା କରିଥାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ହୁଏ। ଯିଏ ଏହି ନିୟମକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରେ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ହୁଏ। ସେ ନିଜ ନଗରକୁ ପୁଣିପୁଣି ଫେରିଲେ, ଏବଂ ସଦା ଧର୍ମ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଧର୍ମମୟ କଥା କହିଲେ—ଦାନ, ଦୟା, କ୍ଷମା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିନୟ; ଏହି ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଲେ ପରଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ। ତେଣୁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଆଦେଶ ଦେଲେ—ଏହା ସମସ୍ତେ କର। ସେମାନେ ଏହି ତେରଟି ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ମନରେ ଅନନ୍ଦ ଭରିଗଲା। ସନ୍ତାନ ଓ ପୌତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ, ସେମାନେ ସଦା ନିଜ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ସହିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଦିନେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଶୀତଳ ହେଉଥିଲେ, ଆଉ ରାତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ। ଲୋକମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତେଜ ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ର। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାତିରେ ସେମାନେ ନିଜ ତେଜ ଦେବାକୁ ଚାହିଁ, ଖୁସିରେ ଫୁଲିଉଠିଲେ। ଏହା ଜାଣି କାଉଶିକମାନେ ଦିନେ କାକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଉଥିଲେ। ରାତିରେ ଦିନ ଭାବି ସେମାନେ ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ଡୁବି ରହୁଥିଲେ। ମନ ମୋ ପ୍ରତି ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସେମାନେ ଦିନ ଭରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ବରରେ ଏହି କଥା ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଜୀବନ ଶୂନ୍ୟତାରେ ତ୍ୟାଗ ହୋଇଗଲା, ନଦୀତଟରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଆର୍ତ୍ତନାଦ ହେଲା। ଏହି ଅବସ୍ଥା ସାରା ପୃଥିବୀକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କଲା, ଏହା କେବେ ବି ସେଟିଲା ନାହିଁ। ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ନିଜ ପତି ପାଇଁ ଏକ ନାରୀ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହାର ପରିଣାମରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ଯେଉଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ କେବେ ବି ଅସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ମହାମୁନି, ସେମାନେ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ କ୍ରିୟା କରୁଥିଲେ; କେହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, କେହି ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, କେହି ବ୍ରହ୍ମା ଓ କେହି ହରା ପାଇଁ। ଯଦି ଏହି ରାତି ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ ଚିରଦୀପ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଅଛି, ସେଠି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଫୁଲ ଓ ଶୁଭ ଗନ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ‘ଅଶୂନ୍ୟ ଶୟନ’ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରେ। ଏହି ଅଶୂନ୍ୟତା ମହାସୁଖ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଶିଖର ସହିତ ରହିଥାଏ।